هر درمان پزشکی یا دندانپزشکی با خود خطرات خاصی به همراه دارد

گرچه از ارزش دندان هایی که در جای درست خود قرار دارند آگاه هستیم و می دانیم دندان ها با این شکل عملکرد خوبی دارند و لبخند زدن با آنها خوشایند است، اما باید بدانید که هر درمان پزشکی و دندانپزشکی با خود خطرات و محدودیت های خاصی به همراه دارد. این همیشه پرسشی است که همواره مطرح می شود، آیا مزایای آن از خطرات احتمالی آن بیشتر هستند. با این حال، این نباید تنها ضابطه برای تصمیم گیری برای انتخاب و بهره مندی از مزایای درمان ارتودنسی باشد. تغییرات عملکردی و زیبایی چشمگیر که نتیجه درمان ارتودنسی هستند، باید قابل توجه تر از خطراتی باشند که در این مقاله به آنها خواهیم پرداخت. با این حال:

  • غیر ممکن است بتوان همه شرایط و موقعیت هایی را فهرست کرد که می توانند بوجود بیایند و عملکرد دندان ها و فک ها را در طول درمان ارتودنسی تحت تأثیر قرار دهند.
  • در این مقاله به توصیف شایع ترین خطرات خواهیم پرداخت.
  • اگر هر پرسش یا نگرانی دیگری در مورد این موضوع دارید، تردید نکنید و آن را با ارتودنتیست انتخابی خود در میان بگذارید تا با گرفتن پاسخ خود با رضایت خاطر درمان خود را آغاز کنید.

 

محدودیت درمان ارتودنسی

محدودیت درمان ارتودنسی

از بین رفتن یا مرگ دندان

  • دندانی که قبلاً به شدت ضربه خورده است در کوتاه مدت یا حتی در بازه زمانی طولانی می تواند “حیات” خود را از دست بدهد و یا اصطلاحاً “بمیرد”.
  • برخی حوادث و ضربه ها یک یا چند دندان را تحت تأثیر قرار می دهند و ممکن است بیمار از آنها آگاه نباشد و ارتودنتیست هم نتواند قبل از آغاز درمان از آن مطلع شود.
  • برخی دندان ها بدون هیچ علت واضحی از بین می روند، خواه تحت درمان ارتودنسی قرار بگیرند یا خیر، یا اینکه ضربه خورده باشند یا نه.
  • دندان هایی که از دست می روند (دندان های مرده) معمولاً تیره تر می شوند. این معمولاً تناقضی با درمان ارتودنسی ندارد.

ارتودنسی و از دست رفتن دندان

گرچه ارتودنسی عامل اصلی یا اولیه از دست رفتن حیات دندان نیست، اما در برخی موارد نادر جابجا کردن دندان می تواند عاملی باشد که موجب بالا رفتن احتمال از دست رفتن دندانی می شود که از قبل مستعد از دست رفتن بوده است. میلیون ها دندان با کمک ارتودنتیست و درمان ارتودنسی جابجا شده اند یا در حال جابجا شدن هستند و تعداد بسیار اندکی از آنها تحت تأثیر این مشکل قرار می گیرند. به عنوان مثال، ممکن است دندان قبلاً (در نتیجه ضربه یا تصادف) آسیب دیده باشد. این آسیب می تواند سال ها قبل اتفاق افتاده باشد، اما بیمار آن را به خاطرب نداشته باشد.

عصب دندان می تواند به تدریج سفید شود و این دندان در نهایت از دست خواهد رفت و این صرفاً به زمان بستگی دارد قبل از آنکه علائم آن ظاهر شوند. این حقیقت است که جابجا کردن چنین دندان هایی با درمان ارتودنسی می تواند محرک این اتفاق باشد و می تواند موجب تسریع این فرایند تخریب شود. یکی از علائم این اتفاق تغییر رنگ و تیره شدن دندان آسیب دیده است. با این حال، این نوع دندان ها همیشه با درد همراه نیستند، در واقع آنها به ندرت درد دارند. در واقع حتی حساسیت دندانی یا دیگر علائم هم ممکن است وجود نداشته باشند.

وقتی چنین اتفاقی رخ می دهد تنها راه برای نجات چنین دندانی انجام درمان ریشه (عصب کشی) توسط متخصص درمان ریشه (اندودنتیست) است. در صورت لزوم، برای بررسی های بیشتر و توصیه های بهتر لازم است بیمار به دندانپزشک خود ارجاع داده شود. از دست رفتن یک دندان به این دلیل نادر است، اما به محضی که دندان تحت درمان ریشه قرار بگیرد می تواند به اندازه دندان های سالم و “عادی” دیگر خوب باشد. دندانی که از دست می رود نیازی به کشیدن ندارد و می تواند یک عمر دوام داشته باشد.

آیا درمان ارتودنسی می تواند موجب از دست رفتن دندان شود؟

دندانی که رنگ آن تغییر می کند و تیره می شود، در اکثر موارد از دست رفته است و در نهایت درمان ریشه یا اندودانتیک نیاز خواهد داشت. درمان ارتودنسی مستقیماً منجر به از دست رفتن دندان نخواهد شد، اما همانطور که در بالا توصیف شد، درمان ارتودنسی می تواند موجب تشدید مشکلی شود که از قبل وجود داشته است یا در حال پیشرفت است، مثلاً در دندانی که قبلاً آسیب دیده یا ضربه خورده است.

می دانیم که یک فشار شدید می تواند موجب از دست رفتن دندان شود، اما فشاری که با درمان ارتودنسی به دندان وارد می شود، قابل مقایسه با فشارهایی نیست که طی حوادث یا تروماهایی مانند برخورد مشت به صورت (دندان)، زمین خوردن، تصادف، یا غیره به دندان وارد می شوند و به خودی خود نمی توانند از دست رفتن دندان را توضیح دهند. حتی بزرگترین فشارهای ارتودنتیک هم نمی توانند موجب از دست رفتن دندان شوند.

مرگ یا از دست رفتن دندان یا تغییر رنگ آن چیزی شبیه تحلیل ریشه دندان نیست، که یکی از اثرات جانبی این درمان است که اغلب (با درجات متفاوتی) اتفاق می افتد.

ارتودنسی دندان عصبکشی شده

دندانی که درمان ریشه روی آن انجام شده است، یعنی از دست رفته است، می تواند با درمان ارتودنسی به خوبی دندان های طبیعی دیگر جابجا شود، اگر استخوان و لثه ها (پریودنشیوم) سالم باشند. جابجایی دندان ها عموماً بافت های بیرون و اطراف ریشه دندان (الیاف پریودنتال لیگامان، سطح ریشه، و استخوان آلوئولار) را شامل می شود، بنابراین این یک واقعیت است که از دست رفتن دندان مانع انجام اصلاحات ارتودنسی نمی شود و برای درمان محدودیت ایجاد نمی کند.

دندانی که از دست رفته است و تحت درمان ریشه قرار گرفته است ممکن است بیشتر مستعد rhizalysis (تصویر زیر را مشاهده کنید) باشد بنابراین در طول درمان ارتودنسی ممکن است لازم باشد دندان ها با گرفتن تصاویر رادیوگرافی بیشتر تحت نظارت قرار داشته باشند (در هر صورت نظارت از طریق تصاویر رادیوگرافی توسط ارتودنتیست انجام می شود).

 

محدودیت درمان ارتودنسی

محدودیت درمان ارتودنسی

تاج دندان از دست رفته ممکن است به مرور زمان شکننده تر شود و این احتمال وجود دارد که دندانپزشک توصیه کند برای محافظت از دندان روی آن روکش قرار گیرد.

 

محدودیت درمان ارتودنسی

محدودیت درمان ارتودنسی

نکروز پالپ دندان پس از درمان ارتودنسی

جابجایی دندان ها با کمک ارتودنسی باعث می شود باعث می شود به محیط پیرامون آن فشار وارد شود، که شامل تغییرات در عروق و تغییر شکل استخوان آلوئولاری است که ریشه دندان را در بر می گیرد. در اکثر موارد، این اتفاق بدون تغییرات چشمگیر در دندان و پریودنشیوم رخ می دهد. با این حال، در برخی موارد نادر، تحلیل خارجی ریشه دندان (همانطور که در بالا توضیح داده شد rhizalysis)، تحلیل داخلی ریشه دندان، تخریب پالپ دندان در نتیجه رسوب ثانویه عاج دندان یا نکروز پالپ (مرگ محتویات داخل پالپ دندان) می تواند اتفاق بیفتد. نکروز می تواند خود را با ایجاد تغییرات در رنگ و یا از دست رفتن حساسیت دندان نشان دهد.

مطالعات حاکی از این هستند که خطر آسیب به پالپ دندان بسیار اندک است، اما برخی شرایط می توانند به پالپ آسیب برسانند. دندان هایی که تحلیل استخوان چشمگیری در آنها مشاهده می شود (مشکلات پریودنتال)، کمتر در برابر فشارهایی که به آنها وارد می شود مقاوم هستند و این می تواند سیستم عروق و اعصاب اَپِکس دندان را تحت تأثیر قرار دهد.

اکثر تغییراتی که در طول درمان ارتودنسی در جریان خون پالپ دندان بوجود می آیند، موقتی و قابل بازگشت هستند مگر آنکه پالپ دندان تحت تأثیر پوسیدگی، ترمیم ها، یا آسیب (ضربه یا آسیب) قرار گرفته باشد.

مطالعات حاکی از این هستند که دندان هایی که بالغ تر هستند و اپکس ریشه آنها بسته است و سابقه تروما یا پوسیدگی دارند و تحت فشارهای قوی و طولانی مدت ارتودنتیک قرار گرفته اند بیشتر از دندان هایی که چنین ویژگی هایی ندارند، مستعد تغییرات بازگشت ناپذیر پالپ یا نکروز هستند.

گرچه تحقیقات حاکی از این هستند که استفاده از فشارهای فیزیولوژیکال (عادی) برای جابجا کردن دندان های سالم منجر به نکروز پالپ یا تغییرات پاتولوژیکال در جریان خون نخواهد شد، اما گاهی اوقات این تغییرات اتفاق می افتند بدون آنکه شناسایی شوند.

محدودیت درمان ارتودنسی

محدودیت درمان ارتودنسی

 

تحلیل ریشه دندان در ارتودنسی

گاهی اوقات، در طول درمان ارتودنسی ریشه های تعدادی از دندان ها ممکن است کوتاه تر شود یا ساییده شوند. این اتفاقی است که تحلیل ریشه یا rhizalysis نامیده می شود. این فرایند در برخی مواقع کاملاً عادی است، مثلاً زمانی که ریشه های دندان های شیری به تدریجی ناپدید می شوند یا “ساییده می شوند” تا راه برای بیرون آمدن دندان های دائمی که قرار است جایگزین آنها شوند باز شود.

 

محدودیت درمان ارتودنسی

محدودیت درمان ارتودنسی

در طول درمان ارتودنسی نیز ممکن است دندان های دائمی در اندازه های مختلف تحت تأثیر تحلیل ریشه قرار بگیرند، اما برای اکثر دندان ها، این مقدار آنقدر اندک است که به ندرت قابل توجه است و مطلقاً هیچ پیامدی ندارد. اگر تحلیل بخش خاصی از ریشه را تحت تأثیر قرار ندهد، ارتودنتیست حتی آن را به بیمار اطلاع نمی دهد. دیدن مقداری تحلیل جزئی در طول درمان کاملاً عادی است اما این امکان وجود ندارد که کیفیت یا طول عمر دندان را تحت تأثیر قرار دهد. تحلیل خیلی بزرگ، در موارد وخیم، می تواند منجر به از دست رفتن دندان شود، اما این خیلی نادر است. وقتی چنین تحلیلی شناسایی می شود، ارتودنتیست ممکن است صلاح بداند طرح درمان را تغییر دهد تا از تأثیر تحلیل بکاهد.

باید دقت شود که ارتودنسی تنها دلیل ممکن این مشکل نیست. آسیب ها، ضربه ها، اختلالات هورمونی یا غدد درون ریز، سوابق خانوادگی، و دیگر عوامل ناشناخته دیگر، نیز می توانند موجب بروز این شرایط شوند، خواه با درمان ارتودنسی خواه بدون درمان ارتودنسی.

 

محدودیت درمان ارتودنسی

محدودیت درمان ارتودنسی

یکی از شایع ترین علل این مشکل وجود دندان نهفته ای است که با ریشه دندان تماس پیدا می کند و آن را تحلیل می برد. ارتودنتیست قبل از آغاز درمان، و معمولاً با کمک تصاویر رادیوگرافی با اشعه ایکس در طول درمان، کیفیت و وضعیت دندان ها و ریشه های آنها را مورد بررسی قرار می دهد. در صورتی که مشکل چشمگیری تشخیص داده شود، باید برای بیمار توضیح داده شود و جایگزین ها نیز به اطلاع او رسانده شوند.

 

محدودیت درمان ارتودنسی

محدودیت درمان ارتودنسی

تحلیل ریشه بازگشت ناپذیر است؛ ریشه ای که کوتاه شده است دیگر مجدداً رشد نخواهد کرد. در برخی موارد، تحلیل ریشه می تواند ادامه پیدا کند، حتی اگر فشاری که به دندان وارد می شود برداشته شود و درمان ارتودنسی متوقف شود، اما در اکثر موارد، این روند با بی تحرک ماندن دندان متوقف خواهد شد.

دندان هایی که به شکلی چشمگیر تحت تأثیر تحلیل ریشه قرار گرفته اند، در صورت امکان در بازه زمانی طولانی مدت، به مراقبت خاص با استفاده از ابزارهای ثابت (سیم ها یا اسپلینت های نگهدارنده که به سطح داخلی دندان ها چسبانده می شوند) نیاز دارند. این ابزارها برای تثبیت دندان هایی طراحی شده اند که تحت تأثیر قرار گرفته اند و فشار اعمال شده روی یک دندان را روی چند دندان توزیع می کنند، در نتیجه از تأثیر روی یک دندان با ریشه کوتاه تر می کاهد.

محدودیت درمان ارتودنسی

محدودیت درمان ارتودنسی

پیشرفت تحلیل ریشه در طولانی مدت

با توقف جابجایی های ارتودنتیک، معمولاً روند پیشرفت تحلیل ریشه دندان نیز متوقف می شود و دندانی که تحت تأثیر قرار گرفته است در دراز مدت می تواند عملکرد خود را حفظ نماید.

آیا تحلیل ریشه دندان باید در طول درمان ارتودنسی مورد توجه قرار گیرد؟

وجود تحلیل ریشه دندان الزاماً از جمله پیامدهای درمان ارتودنسی نیست، اما احتیاط های خاصی باید مد نظر قرار بگیرند (استفاده از فشار سبک، نظارت رادیوگرافیک برای بررسی پیشرفت احتمالی تحلیل).

رتروگناتیسم چیست؟

رتروگناتیا Retrognathia یا رتروگناتیسم Retrognathism (که در متون پزشکی تحت عنوان عقب رفتگی فک پایین یا مندیبل رتروگناتیا شناخته می شود) شرایطی است که در آن فک پایین از فک بالا عقب تر قرار گرفته است و این باعث می شود ظاهر آن مانند اور بایت شدید به نظر برسد. در اکثر موارد، تفاوت بین قرار گیری فک های بالا و پایین روی یکدیگر، چندان جلب توجه نمی کند، اما وقتی فرد از نیمرخ دیده می شود کاملاً قابل تشخیص است.

علل بروز رتروگناتیسم

برخی افراد با رتروگناتیسم متولد می شوند، و در برخی دیگر مدتی بعد بوجود می آید. در صورتی که خفیف باشد، تا زمان کودکی و نوجوانی قابل تشخیص نیست. شایع ترین علل بروز رتروگناتیسم عبارتند از:

 

رتروگناتیسم یا عقب رفتگی فک

رتروگناتیسم یا عقب رفتگی فک

 

  • سندروم پیر رابین Pierre-Robin syndrome. این شرایط هم فک ها و هم زبان را تحت تأثیر قرار می دهد، و انسداد مجرای تنفسی را در پی دارد.
رتروگناتیسم یا عقب رفتگی فک

رتروگناتیسم یا عقب رفتگی فک

 

  • ماکروزومی همی فاسیال Hemifacial macrosomia. با این شرایط، یکی از طرفین پایین صورت به صورت کامل رشد نمی کند.
رتروگناتیسم یا عقب رفتگی فک

رتروگناتیسم یا عقب رفتگی فک

 

  • سندروم ناگر Nager syndrome. این شرایط نادر هم فک و هم چانه را، مانند رشد دست ها و بازوها تحت تأثیر قرار می دهد.
رتروگناتیسم یا عقب رفتگی فک

رتروگناتیسم یا عقب رفتگی فک

 

  • سندروم تریچر کولینز Treacher Collins syndrome. این شرایط روی استخوان های مختلف صورت، از جمله فک، تأثیر می گذارند.
  • جراحی برای برداشتن تومور. برداشتن تومور از منطقه دهان می تواند فک را نیز تغییر دهد و موجب بروز رتروگناتیسم شود.
  • ضربه یا شکستگی صورت. اگر کودک ضربه فیزیکی به صورت یا شکستگی آن را تجربه کند، می تواند باعث رشد نادرست فک شود.

 

رتروگناتیسم یا عقب رفتگی فک

رتروگناتیسم یا عقب رفتگی فک

رتروگناتیسم چه مشکلاتی می تواند بوجود بیاورد؟

افرادی که رتروگناتیسم دارند، اغلب با مشکل کجی فک مواجه هستند. این می تواند غذا خوردن و خوابیدن بدون مشکل در آنها را تحت تأثیر قرار دهد. علاوه بر این، ممکن است آنها درد شدید فک را نیز تجربه کنند. نوزادانی که رتروگناتیسم دارند ممکن است در استفاده از شیشه شیر یا خوردن شیر از سینه مادر با مشکل مواجه شوند زیرا نمی توانند لب های خود را به درستی دور نوک سینه یا نوک شیشه شیر قرار دهند. کودکی که رتروگناتیسم دارد، با بزرگتر شدن، دندان های او کج می شوند. علاوه بر این، دندان ها می توانند فشرده شوند یا در محل غیر معمولی قرار بگیرند.

این قرارگیری غیر معمول دندان ها می تواند باعث شود گاز زدن و جویدن غذا دشوارتر شود. فردی که رتروگناتیسم دارد ممکن است با اختلال مفاصل فکی- گیجگاهی TMJ نیز مواجه شود. این شرایط می تواند موجب بروز درد و اسپاسم عضلانی نیز شود.

آخر اینکه، برخی افراد با این شرایط، ممکن است در تنفس نیز، مخصوصاً حین خواب، مشکل داشته باشند. زبان آنها می تواند مجرای تنفسی را مسدود نماید، که می تواند باعث بروز خر و پف یا آپنه خواب شود. آپنه خواب باعث می شود تنفس فرد در طول خواب چندین مرتبه قطع شود، در حالی که اغلب نمی دانند این اتفاق رخ می دهد.

 

رتروگناتیسم یا عقب رفتگی فک

رتروگناتیسم یا عقب رفتگی فک

 

درمان رتروگناتیسم چگونه صورت می گیرد؟

درمان عقب رفتگی فک پایین به وخامت رتروگناتیسم بستگی دارد. برخی افراد ممکن است هیچ جراحی یا هیچ نوع درمانی نیاز نداشته باشند.

عقب رفتن فک در نوزادان

وقتی کودک با رتروگناتیسم متولد می شود، احتمالاً باید تحت معاینه فیزیکی قرار بگیرند که به دندانپزشک یا ارتودنتیست کمک می کند مشخص نماید چطور به بهترین شکل شرایط را درمان نماید. ابتدا قابلیت نفس کشیدن کودک در واحد مراقبت های شدید نوزادان (N/IICU) مورد ارزیابی قرار می گیرد. احتمالاً از آنها تصویر رادیوگرافی با اشعه ایکس گرفته می شود تا پزشک بتواند مشخص نماید این شرایط به چه صورت است. سپس خواب کودک مورد بررسی قرار می گیرد.

در صورتی که آپنه انسدادی خواب تشخیص داده شود، احتمالاً دپارتمان جراحی پلاستیک و ریوی مشاهده خواهند کرد که آیا کودک شرایط لازم برای “فک مطلوب” را دارد یا خیر، به این معنا که ممکن است کودک تحت جراحی قرار بگیرد تا شرایط او اصلاح شوند. در این صورت، نوزاد در حالی که هنوز در بیمارستان است ممکن است تحت جراحی قرار بگیرد. رایج ترین جراحی ها عبارتند از استئومی دو طرفه شکاف ساژیتال bilateral sagittal split ostomy  (BBSO) و استخوان سازی تحت کشش distraction osteogenesis.

جراحی استخوان سازی تحت کشش اغلب روش برگزیده و انتخابی است، زیرا جراح مجبور نیست پیوند استخوان انجام دهد یا فک را با سیم ببندد. علاوه بر این، تصور می شود بی خطرتر باشد، زیرا معمولاً خونریزی کمتری وجود دارد و خطر بروز عفونت نیز کمتر است.

استخوان سازی تحت فشار سخت افزار خاصی دارد که می تواند یا داخل دهان یا بیرون آن قرار داده شود. پس از بهبود کامل بیمار بعد از جراحی، آنها قارد خواهند بود بدون هیچ مشکلی و بهتر از قبل غذا را بجوند.

عقب بودن فک در کودکان

وقتی رتروگناتیسم شدید نیست، ممکن است تا اوایل نوجوانی قابل توجه نباشد. در این صورت کودک می تواند با ارتودنسی درمان شود. به عنوان مثال، هدگیرهای خاصی می توانند کمک کنند فک بالا با سرعت کمتری رشد کند و به همان اندازه سرعت رشد فک پایین افزایش می یابد.

با توقف رشد فرد، در نوجوانی یا جوانی، می توان فرایند جلو آوردن هر دو فکmaxillomandibular advancement (MMA) را انجام داد. افرادی که رتروگناتیسم آنها منجر به آپنه خواب می شود نیز می توانند با دستگاه فشار جریان هوای همواره مثبت درمان شوند.

درمان رتروگناتیسم احتمالاً توسط پزشکان مختلف انجام می شود و اغلب طی مراحل مختلف پیش می رود. گرچه افرادی که رتروگناتیسم خفیف دارند ممکن است درمان نیاز نداشته باشند، اما افرادی که شرایط آنها حاد است، ممکن است درمان ارتودنسی و/ یا جراحی نیاز داشته باشند. استخوان سازی تحت فشار می تواند طول فک را ۱۰ تا ۲۰ میلی متر- گاهی اوقات بیشتر- افزایش دهد.

پس از جراحی، فک فرد ممکن است مقداری به سمت محل اصلی خود بازگردد. به عنوان مثال، BBSO و قرار دادن سیم روی فک بازگشت تقریباً ۲ میلی متری دارند. با این حال، حتی با مقداری بازگشت، جراحی تا میزان زیادی قادر به حل مشکل است.

 ابزارهای ارتودنسی متعددی وجود دارند و آنقدر تعداد آنها زیاد است که می توانند گیج کننده باشند. با این حال، همه آنها را می توان به چند دسته اصلی تقسیم کرد: ابزارهای ثابت، متحرک، فانکشنال و خارج دهانی. در انتخاب ابزارها باید دقت زیادی شود و با احتیاط فراوان استفاده شوند زیرا استفاده نادرست از آنها می تواند موجب وخیم تر شدن مال اکلوژن شود. ابزارهای متحرک تنها قادرند جابجایی های بسیار ساده را انجام دهند، در حالی که ابزارهای ثابت ابزارهایی در سطح بالا هستند که می توانند به صورت دقیق دندان ها را در محل درست قرار دهند. ابزارهای فانکشنال برای درمان موارد دشوار مفید هستند و اساساً برای درمان مال اکلوژن های کلاس ۲ دسته ۱ استفاده می شوند. ابزارهای خارج دهانی برای افزایش میزان فشار استفاده می شوند و می توانند کمکی برای بستن و باز کردن فواصل باشند.

 

ابزارهای متحرک ارتودنسی

به طور کلی، این نوع ابزارهای قادرند جابجایی های ساده دندان ها مانند منحرف کردن نوک آنها را انجام دهند. جابجایی کل بدنه دندان بسیار دشوار است و جابجایی همزمان چند دندان با این ابزارها به ندرت رضایت بخش است. این نوع ابزارها در سالهای اخیر با استقبال زیادی مواجه نشده اند زیرا مطالعات حاکی از این هستند که نتایج درمان با آنها چندان رضایت بخش نیست. در این مطالعات، ۵۰% از مواردی که با ابزارهای متحرک درمان شده بودند یا هیچ بهبودی نداشتند، یا نسبت به ابتدای درمان بدتر شده بودند. ممکن است فرد هنگام مواجه شدن با چنین شواهدی، به طور کامل استفاده از ابزارهای متحرک را مأیوس کننده بداند. با این حال، به شرطی که از آنها به درستی و برای موارد مناسب استفاده شود، هنوز هم می توانند ابزارهای مفیدی باشند و نتایج درمان با آنها می تواند رضایت بخش باشد. به طور کلی، ابزارهای متحرک ارتودنسی تنها در موارد زیر توصیه می شوند:

·        جلوگیری از مکیدن انگشت

·        منحرف و راست کردن تنها نوک دندان

·        جلوگیری از جابجایی دندان ها

·        کاهش اوربایت

·        حفظ فضا

·        نگهداری نتایج

ابزارهای متحرک ارتودنسی

ابزارهای متحرک ارتودنسی

 

ابزار جلوگیری از مکیدن انگشت

مکیدن انگشت اگر در سنین نوجوانی ادامه داشته باشد، گاهی اوقات ترک آن می تواند دشوار باشد و ممکن است منجر به کراس بایت خلفی یا اپن بایت خلفی همراه با انحراف روی به جلوی دندان های بالای فک بالا و انحراف رو به عقب دندان های جلوی فک پایین، شود. به طور کلی، در صورتی که قبل از تکمیل رشد صورت عادت متوقف شود، معمولاً اپن بایت قدامی به صورت خود به خود حل می شود و اورجت نیز به حالت طبیعی باز می گردد.

ابزارهای متحرک ارتودنسی

ابزارهای متحرک ارتودنسی

 

ابزار منحرف کردن نوک دندان

یکی از اصلی ترین استفاده های ابزارهای متحرک جابجا کردن تنها یک دندان است. همانطور که در تصویر نشان داده شده است، یک ابزار متحرک ساده که در آن از یک فنر T شکل استفاده شده است که از یک سیم با ضخامت ۵/۰ میلی متری ساخته شده است و فشاری معادل ۳۰ گرم به دندان ها وارد می کند. پس از تنها چند هفته، کراس بایت بدون نیاز به درمان های پیچیده دیگر درمان شد.

ابزارهای متحرک ارتودنسی

ابزارهای متحرک ارتودنسی

 

جلوگیری از حرکت دندان ها

در صورتی که کراس بایت تعدادی از دندان ها را شامل شود، مثلاً کراس بایت یک طرفه، ابزارهای متحرک می توانند برای اصلاح آن استفاده شوند. در تصویر بالا ابتدا مشاهده می کنید برخورد نادرست دندان ها به یکدیگر چگونه موجب آسیب به آنها می شود. با قرار گیری Adams cribs روی دندان های پرمولر اول و مولر اول، و تعبیه پیچ وسیع کننده در وسط، و باز کردن ۲۵/۰ میلی متری آن (دو بار در هفته) دندان ها به تدریج از یکدیگر دور می شوند تا زمانی که کراس بایت به تدریج درمان شود. با تکمیل درمان، ابزار از دهان خارج می شود و ریتینر به جای آن قرار می گیرد تا اجازه دهد دندان ها در محل جدید خود ثابت شوند.

 

ابزارهای متحرک ارتودنسی

ابزارهای متحرک ارتودنسی

ابزار کاهش اوربایت

ابزارهای متحرک برای اصلاح اوربایت عمیق بسیار مؤثر هستند، مخصوصاً در بیمارانی که در سن رشد هستند. ابزارهای متحرک فک بالا با بایت پلین قدامی استفاده می شوند که دندان های مولر را ۲-۳ میلی متر از یکدیگر جدا می کنند در حالی که به طور همزمان دندان های جلو با بایت پلین برخورد پیدا می کنند. بیرون آمدن دندان های خلفی موجب کاهش اوربایت می شود. ضرورت دارد که زاویه داخل دندان های جلو با تکمیل درمان اصلاح شود، به گونه ای که مانع اکلوزال بین دندان های جلوی فک های بالا و پایین شود و مانع بیرون آمدن مجدد دندان های جلو و بازگشت اوربایت می شود. بایت پلین ها معمولاً همراه با ابزارهای ثابت استفاده می شوند تا به کاهش اوربایت کمک کنند یا بتوانند به عنوان کمک به احیاء وضعیت دندان های قدامی استفاده شوند.

ابزارهای متحرک ارتودنسی

ابزارهای متحرک ارتودنسی

 

فضا نگهدار ارتودنسی

ابزارهای متحرک ارتودنسی

ابزارهای متحرک ارتودنسی

 

فضا نگهدارها به ندرت در درمان ارتودنسی استفاده می شوند، مخصوصاً اگر دندان های نیش فک بالا فشرده باشند. در حالی که کشیدن دندان های پرمولر اول اغلب فضای لازم را برای دندان های نیش ایجاد خواهد کرد، اما خطر بسته شدن این فاصله قبل از بیرون آمدن دندان نیش نیز وجود دارد. برای این منظور باید از ابزارهایی استفاده کرد که این فاصله را حفظ کنند تا زمانی که دندان های نیش بیرون بیایند.

ابزارهای متحرک ارتودنسی

ابزارهای متحرک ارتودنسی 

نگهدارنده یا پلاک ارتودنسی

بسیاری از ارتودنتیست ها، معمولاً پس از تکمیل درمان با ابزارهای ثابت، از انواع مختلف ابزارهای متحرک استفاده می کنند تا به عنوان ریتینر یا نگه دارنده عمل کنند. ریتینرهای متحرک معمولاً با Adams Cribs روی دندان های مولر دائمی اول، و بت یک کمان لبی و یک پوشش آکریلیک روی دندان های قدامی، در جای خود باقی می مانند.

دندان نهفته چیست؟

دندان نهفته دندانی است که به دلایلی، مسیر بیرون آمدن آن مسدود شده و نتوانسته است از لثه بیرون بیاید. گاهی اوقات دندان ممکن است تنها تا اندازه ای نهفته باشد، به این معنا که بخشی از آن بیرون آمده باشد. اغلب، دندان نهفته هیچ علامت و نشانه مشهودی ندارد و تنها در تصاویر رادیوگرافی که دندانپزشک ها برای چکاپ می گیرند می توان به وجود آنها پی برد.

دندان نهفته

دندان نهفته

علائم و نشانه های نهفتگی دندان

در برخی موارد ممکن است هیچ علامت و نشانه ای مشاهده نکنید. در برخی موارد دیگر نیز دندان نهفته ممکن است موجب بروز علائم زیر شود:

·        قرمزی، تورم، یا خونریزی لثه ها

·        بوی بد دهان

·        وجود مزه بد داخل دهان

·        مشکل در باز کردن دهان

·        احساس درد هنگام باز کردن دهان، یا جویدن و گاز زدن.

ممکن است علائم ظرف چند هفته یا چند ماه ظاهر شوند و مجدداً از بین بروند.

 

علل نهفتگی دندان

به طور کلی، نهفتگی دندان زمانی اتفاق می افتد که دهان جای کافی برای آن داشته باشد. این می تواند نتیجه عوامل ژنتیکی یا درمان ارتودنسی باشد.

 

دندان نهفته

دندان نهفته

کدام دندان ها معمولا نهفته میشوند؟

دندان های عقل، که معمولاً آخرین دندان هایی هستند که رشد می کنند- عموماً بین سنین ۱۷ تا ۲۱ سالگی- بیشترین نهفتگی را دارند. زمانی که دندان های عقل (که تحت عنوان دندان های مولر سوم نیز شناخته می شوند) بیرون می آیند، اغلب رشد فک متوقف شده است. بنابراین ممکن است اندازه دهان و فک خیلی کوچک باشد و نتواند آنها را درون خود جای دهد. از آنجا که دیگر نیازی به دندان های عقل نیست، اگر مشکل آفرین شده باشند، عموماً کشیده می شوند. اگر فک کوچکی داشته باشید، به احتمال زیاد دندان نهفته دارید.

دندان های دیگری که بیشترین نهفتگی برای آنها اتفاق می افتد، دندان های نیش فک بالا است که تحت عنوان دندان های دو پایه نیز شناخته می شوند. از آنجا که این دندان ها نقش مهمی داخل دهان ایفا می کنند، اغلب ارتودنتیست ها به جای کشیدن، توصیه می کنند این دندان ها حفظ شوند.

 

دندان های نهفته چگونه درمان می شوند؟

اگر فکر می کنید دندان نهفته دارید، هر چه سریع تر به ارتودنتیست یا دندانپزشک مراجعه کنید. دندانپزشک ها می توانند دندان ها را معاینه کنند و از دهان تصویر رادیوگرافی با اشعه ایکس بگیرند ا مشخص کنند آیا دندان نهفته موجب بروز علائمی شده است یا خیر. در اینصورت، می توانند راجع به مزایا و خطرات درمان با شما صحبت کنند.

گزینه های درمان عبارتند از:

انتظار و نظارت

اگر دندان نهفته شما هیچ علامت و نشانه ای بوجود نیاورده است، ممکن است دندانپزشک شما توصیه کند راهکار انتظار را در پیش بگیرید و ببینید چه پیش می آید. با این رویکرد، به جای آنکه دندان با کمک جراحی کشیده شود، دندانپزشک به طور منظم وضعیت دندان های شما را تحت نظر خواهد گرفت تا ببیند آیا مشکلی بوجود می آید. مراجعه منظم برای چکاپ های دندانی بهترین کاری است که می توانید انجام دهید.

 

جراحی

اگر به خاطر نهفتگی دندان درد و دیگر عوارض جانبی ناخوشایند را تجربه می کنید دندانپزشک می تواند کشیدن دندان با کمک جراحی را برای شما توصیه کند، مخصوصاً در مورد نهفتگی دندان های عقل. علاوه بر این، در صورتی که دندان نهفته روی دندان های دیگر نیز تأثیر منفی داشته باشد، می توانند کشیدن دندان را توصیه کنند.

جراحی کشیدن دندان معمولاً به عنوان فرایندی سرپایی و داخل مطب دندانپزشک یا در اتاق جراحی انجام می شود، به این معنا که می توانید همان روز به منزل بروید. این فرایند معمولاً ۴۵ تا ۶۰ دقیقه طول می کشد، و تحت بی حسی موضعی انجام می شود. بهبود می تواند ۷ تا ۱۰ روز طول بکشد، اما ظرف چند روز پس از انجام فرایند می توانید به به محل کار و تحصیل خود بازگردید.

 

دندان نهفته

دندان نهفته

ابزارهای کمکی برای درمان نهفتگی

وقتی دندان های نیش نهفته هستند، می توان از ابزارهای خاصی برای درست بیرون آمدن آنها کمک گرفت. این ابزارها می توانند شامل بریس ها، براکت ها، یا کشیدن دندان شیری یا دائمی که مسیر رشد دندان نیش را مسدود کرده است. این روش ها زمانی مؤثر هستند که در سنین پایین انجام شوند. اگر نتوان آن را بیرون آورد، لازم است دندان نهفته کشیده شود و یک ایمپلنت یا بریج به جای آن قرار بگیرد.

 

دندان نهفته

دندان نهفته

مشکلات ناشی از نهفتگی دندان

از آنجا که دندان های کاملاً نهفته از داخل لثه بیرون نمی آیند، نمی توانید مراقب آنها باشید و آنها را پاکسازی کنید. اما اگر دندان یا دندان های شما نسبتاً نهفته هستند، پاکسازی صحیح آنها دشوارتر خواهد بود. این باعث می شود آنها بیشتر در معرض خطرات دندانی قرار بگیرند، خطراتی همچون:

·        حفره

·        پوسیدگی

·        عفونت

·        فشردگی دندان های مجاور

·        کیست ها، که می توانند به ریشه دندان های مجاور آسیب بزنند یا موجب تخریب استخوان شوند.

·        تحلیل استخوان یا دندان های مجاور

·        بیماری لثه

 

کنترل درد دندان نهفته

اگر دندان نهفته شما درد دارد، می توانید از داروهای مسکن OTC استفاده کنید تا درد آن را به طور موقت کنترل کنید. آسپرین مؤثرترین درمان برای دردهای خفیف تا شدید دندان است. با این حال، به کودکان زیر ۱۸ سال نباید آسپرین داد زیرا ممکن است خطر سندورم ری Reye’s syndrome را افزایش دهد، که مشکلی جدی است. یخ نیز می تواند به کاهش التهاب کمک کند، شستشوی دهان با آب و نمک را نیز می توانید امتحان کنید.

اگر درد شما شدید است و با درمان های خانگی قادر به تسکین آنها نیستید، دندانپزشک شما می تواند برای شما مسکن دیگری تجویز کند. با این حال، تسکین درد باید تنها برای مدت زمانی کوتاه انجام شود و باید به فکر درمان بود.

 

 

براکسیسم، که تحت عنوان دندان قروچه نیز شناخته می شود، یکی از مشکلات شایع دندانی است که هر کسی، در هر زمانی در طول زندگی خود می تواند آن را تجربه کند. اغلب بیمارانی به ارتودنتیست ها مراجعه می کنند که از مشکلاتی شکایت دارند که نتیجه عاداتی مانند ساییدن دندان ها روی یکدیگر هستند. این بیماران این کار را به صورت غیر ارادی انجام می دهند و اصلاً از وجود این عادت خبر هم ندارند، مگر آنکه واقعاً شاهد آسیب های فیزیکی آن به دندان ها باشند.

برای کسانی که از عادت دندان قروچه خود آگاه هستند، ممکن است نگرانی هایی در رابطه با تأثیر این عادت روی درمان ارتودنسی آنها نیز وجود داشته باشد، از جمله بریس های اینویزیلاین آنها. به همین دلیل در این مقاله قصد داریم نگاهی داشته باشیم به علل بروز دندان قروچه، علل آسیب رسان بودن آن، و اینکه چرا براکت های ارتودنسی می توانند درمانی برای ترک آن باشند.

 

براکسیسم یا دندان قروچه

براکسیسم یا دندان قروچه

علل براکسیسم یا دندان قروچه

هیچ علت مشخص و تعریف شده ای برای دندان قروچه وجود ندارد، بنابراین، بدون پی بردن به علل اصلی و بنیادی این عادت، درمان آن دشوار خواهد بود. با این حال، می دانیم که این مشکل اغلب می تواند در نتیجه شرایطی مانند استرس، اختلالات خواب، مشکلات دندانی مانند شکستن دندان یا از دست رفتن دندان، یا کجی و نا همراستا بودن بایت و دیگر مشکلاتی باشد که نیاز به درمان ارتودنسی دارند. فشردن و ساییدن دندان ها روی یکدیگر می تواند به یکی از این دلایل اتفاق بیفتد:

استرس

برخی افراد وقتی مضطرب و نگران هستند، به صورت غیر ارادی دندان های خود را روی یکدیگر فشار می دهند یا این عادت را به عنوان مکانیزمی برای تحمل اضطراب یا دیگر احساسات شدید مانند خشم، تنش یا افسردگی انجام می دهند.

شرایط پزشکی

فشردن و ساییدن دندان ها روی یکدیگر می تواند با استفاده از برخی داروها و دیگر شرایط پزشکی خاص مانند عفونت گوش، یا اختلالات فکی- گیجگاهی (TMJ/TMD) مرتبط باشد- که می تواند فک و ماهیچه های اطراف صورت را تحت تأثیر قرار دهد.

اختلالات خواب

دندان قروچه معمولاً در طول شب اتفاق می افتد، زمانی که بیمار آگاه نیست به طور غیر ارادی فک های خود را حرکت می دهد. بیمارانی که آپنه خواب دارند (شرایطی که در آن مجرای تنفسی در طول خواب مسدود می شود، و برای چند لحظه اکسیژن قطع می شود) بیشتر از سایر بیماران دندان قروچه را تجربه می کنند.

مشکلات مکانیکی

ناهنجاری های فیزیکی/ مکانیکی مانند ناهمراستا بودن دندان های فک های بالا و پایین (مال اکلوژن) یا دندان های شکسته نیز می توانند منجر به دندان قورچه شوند.

براکسیسم یا دندان قروچه

براکسیسم یا دندان قروچه

 

چرا براکسیسم یک مشکل محسوب می شود؟

هر چند براکسیسم یا دندان قروچه برای سلامت فرد مضر نیست، اما می تواند تأثیرات زیانبخشی روی کیفیت زندگی و دوام لبخند شما داشته باشد. مشکلات همراه با دندان قروچه یا براکسیسم عبارتند از:

  • آسیب به سطح دندان ها (زیرا سطح دندان ها ساییده و مسطح، یا شکسته و لب پر می شود)؛
  • خوردگی مینای دندان ها، از بین رفتن پوشش لثه ها و ریشه دندان ها و افزایش حساسیت دندان ها؛
  • به هم ریختن نظم خواب (اساساً برای افرادی که با شما زندگی می کنند و ممکن است با صدای ساییده شدن دندان های شما روی یکدیگر از خواب بیدار شوند).
  • درد فک یا صورت و سفتی ماهیچه ها و سردرد.
براکسیسم یا دندان قروچه

براکسیسم یا دندان قروچه

 

چگونه می توان دندان قروچه را درمان نمود؟

دندان قروچه یا براکسیسم فوق العاده شایع است، و می تواند در طول عمر فرد به دلایل مختلفی بروز پیدا کند و بهبود یابد. خوشبختانه، اکثر افرادی که دندان های خود را روی یکدیگر فشار می دهند، تأثیرات قابل توجهی را تجربه نمی کنند. اگر متوجه شدید این مشکل رو به وخامت می رود، یا از هر یک از عوارض جانبی بالا رنج می برید، ممکن است ارتودنتیست شما تصمیم بگیرد محافظ دندان خاصی در اختیار شما قرار دهد تا شب ها از دندان های شما محافظت کند.

در صورتی که دندان قروچه شما نتیجه مشکلات فیزیکی یا مکانیکی (مانند مال اکلوژن) باشد، بریس های فلزی یا اینویزیلاین می توانند راه حل درمان باشند. بریس ها دندان ها را صاف می کنند و در یک راستا قرار می دهند تا داخل فک ها بهتر روی یکدیگر قرار بگیرند. برای برخی بیماران، این می تواند نا امید کننده باشد یا حتی دیگر تمایلی به درمان مشکل خود نداشته باشند.

براکسیسم یا دندان قروچه

براکسیسم یا دندان قروچه

 

آیا دندان قروچه یا براکسیسم روی درمان ارتودنسی تأثیر می گذارد؟

در صورتی که دندان قروچه شدید باشد، و شما تصمیم بگیرید با کمک براکت های ارتودنسی مشکل خود را حل نمایید، این احتمال وجود دارد که مشکل شما قبل از بهبود، مقداری وخیم تر شود. این مشکل اغلب بواسطه حساسیت یا ناراحتی اندکی بوجود می آید که پس از جابجایی دندان ها به محل مناسب خود احساس می شود. با این حال، این احتمال وجود دارد که در دراز مدت بهبود پیدا کند- و در برخی موارد حتی پس از درمان با براکت ها یا اینویزیلاین نیز درمان شود.

اگر احساس می کنید براکسیسم شما با براکت ها رو به وخامت است، یا نگران هستید که ممکن است به براکت های شما آسیب برساند، و نتایج درمان شما را تحت تأثیر قرار دهد، بهتر است با ارتودنتیست خود تماس بگیرید، زیرا می تواند خیلی زود به موضوع بپردازد و برای جلوگیری از بروز مشکلات پیچیده تر اقدام نماید.

آیا فکر می کنید براکسیسم شما نتیجه مشکلات ارتودنتیک است، یا می توانید از گزینه های موقت درمان مانند بریس های اینویزیلاین بهره مند شوید؟ همین امروز به ارتودنتیست مراجعه کنید تا با مشاوره رایگان از صحت آن اطمینان حاصل نمایید.

فیس ماسک (Face Mask)

فیس ماسک به منظور اصلاح عدم تعادل اسکلت فک و صورت مورد استفاده قرار می گیرد، در مواردی که فک پایین جلوتر از فک بالا واقع شده باشد (آندربایت). این اصلاح بایت عموما با جابجایی دندان ها و فک بالا (ماگزیلا) به سمت جلو انجام می شود. فیس ماسک با استفاده از رابر بند به وسیع کننده ی کام متصل می شود. این ابزار ۱۲ تا ۱۵ ساعت در طول روز استفاده می شود تا زمانی که بایت اصلاح شود. برای درمان آندربایت های شدیدتر از فیس ماسک هایی استفاده می شود که تحت حمایت لنگرهای موقتی (TAD) قرار می گیرند.

 

ابزارهای ارتودنسی

ابزارهای ارتودنسی

ابزارهای ترک عادات مضر دهانی

مکیدن انگشت یا اشیاء به مدت طولانی می تواند تاثیرات سوء بسیاری روی دندان های بیمار داشته باشد. ابزارهای ترک عادت به منظور متوقف ساختن مکیدن انگشت یا دیگر عادات مضر استفاده می شوند. این ابزارها با استفاده از سمان (چسب) دندانپزشکی به دندان های مولر فک بالا متصل می شوند و فرد را از وارد کردن انگشت یا هر شیء دیگری به دهان باز می دارند. پس از یک بازه ی زمانی، بیمار عادت خود را ترک خواهد کرد و وضعیت قرار گیری دندان ها اصلاح خواهد شد.

ابزارهای ارتودنسی

ابزارهای ارتودنسی

وسیع کننده کام (Palatal Expander)

وسیع کننده ی کام به منظور افزایش عرض فک بالا مورد استفاده قرار می گیرد تا دندان های دو فک بالا و پایین با یکدیگر متناسب باشند و در یک راستا قرار گیرند. استخوان فک بالا یا ماگزیلا از دو استخوان تشکیل شده است که توسط یک شکاف در وسط به یکدیگر متصل شده اند. این شکاف تا اواسط سنین نوجوانی جوش نمی خورد.

وسیع کننده ی کام چگونه عمل می کند؟

وسیع کننده های کام با استفاده از سمان دندانپزشکی به دندان های مولر فک بالا متصل می شوند و لازم است هر روز/ یا یک روز در میان چرخانده شوند تا عرض کام به وسعت مورد نظر دست برسد. طی این فرایند، ممکن است بین دو دندان جلو فاصله ایجاد شود و فک بالا (ماگزیلا) عریض شود. ارتودنتیست معمولا این شکاف را بوسیله ی بریس های ارتودنسی می بندد. پس از گسترده شدن کام، وسیع کننده باید به مدت چند ماه در جای خود باقی بماند تا استخوان جدید رشد کند.

فضا نگهدار

 

ابزارهای ارتودنسی

ابزارهای ارتودنسی

 

فضا نگهدار پشت دندانی فک پایین (Lower Lingual Holding Arch)

این نوع فضا نگهدار به گونه ای طراحی شده است که با از دست رفتن مولرهای دوم شیری، موقعیت دندان های مولر دائمی فک پایین را حفظ می کند. دندان های دائمی که جایگزین این دندان های شیری می شوند کوچک تر هستند. با ممانعت دندان های مولر از جابجایی رو به جلو، می توان فضای بین دندان ها را حفظ کرد تا از فشردگی و بهم ریختگی دندان ها جلوگیری نمود. بعلاوه، با افتادن زود هنگام دندان های شیری می توان مانع لغزیدن دندان های مولر رو به جلو شد.

 

ابزارهای ارتودنسی

ابزارهای ارتودنسی

 

فضا نگهدار نانس (Nance Holding Arch)

فضا نگهدار نانس به گونه ای طراحی شده است که با از دست رفتن مولر های دوم شیری، وضعیت مولر های دائمی فک بالا حفظ شود. دندان های دائمی که جایگزین این دندان های شیری می شوند کوچک تر هستند. در صورتی که بتوان مانع جابجایی دندان های مولر رو به جلو شد، می توان فضای لازم را حفظ کرد تا از فشردگی و نامرتبی دندان ها پیشگیری شود. علاوه بر این، در صورت افتادن زود هنگام دندان های شیری، با استفاده از این ابزار می توان مانع لغزیدن و جابجایی دندان های مولر رو به جلو شد.

ابزارهای ارتودنسی برای اصلاح کراس بایت کلاس ۲

 

ابزارهای ارتودنسی

ابزارهای ارتودنسی

 

هربست (Herbst)

ابزار هربست به منظور اصلاح عدم تعادل اسکلت فک و صورت مورد استفاده قرار می گیرد، در جایی که فک پایین در پشت فک بالا قرار می گیرد. ابزار هربست کمک می کند تا فک پایین به سمت جلو به رشد خود ادامه دهد. این ابزار روی دندان های مولر کودکان ثابت می شود. هربست لوله های فلزی دارد که دو فک بالا و پایین را به یکدیگر متصل می کنند. ارتودنتیست با تنظیم لوله قادر است وضعیت فک را به نسبت دندان های فک بالا کنترل کند. طول درمان با استفاده از ابزار هربست به طور معمول ۱۲ ماه است، گرچه این مدت زمان بسته به وضعیت هر کودک متفاوت است.

ابزار هربست دارای بندهای ارتودنتیکی است که با استفاده از سمان دندانپزشکی به دندان های مولر فک بالا و پایین متصل می شوند. این ابزار دو فک بالا و پایین را با استفاده از یک میله و لوله هایی به یکدیگر متصل می کند که فک پایین را رو به جلو، به سمت محل طبیعی خود جابجا می کنند. برای رسیدن به تغییرات مطلوب در الگوی اسکلت فک بیمار، ابزار هربست ۹ تا ۱۴ ماه استفاده می شود. پس از برداشتن ابزار هربست، بیمار می تواند از اینویزیلاین یا بریس استفاده کند.

ابزارهای ارتودنسی

ابزارهای ارتودنسی

 

فنر فورسوز (Forsus Appliance)

ابزار فورسوز نوعی فنر است که به منظور اصلاح اوربایت و اورجت در بیماران دارای مال اکلوژن کلاس ۲ استفاده می شود. این ابزار جایگزین استفاده از الاستیک می شود. این ابزار با براکت ها و سیم های موجود کار می کند و به ابزار خارج دهانی (هدگیر) نیاز ندارد.

ابزارهای ارتودنسی

ابزارهای ارتودنسی

میله ی ترانس پالاتال (Transpalatal Bar)

این میله یکی از ابزارهای ثابت است که به بندهایی متصل می شود که به دور دندان های مولر فک بالا پیچانده می شوند. میله ای که در سقف دهان قرار می گیرد درون گیره هایی که به بندها لحیم شده اند قرار می گیرد. میله ی ترانس پالاتال برای جابجایی دندان های مولری استفاده می شود که سیم های ارتودنسی به تنهایی قادر نیستند آنها را جابجا کنند. طی دوره ی درمان، این میله تنطیم می شود که باعث می شود به دندان هایی که قرار است جابجا شوند فشار وارد شود.

 

ابزارهای ارتودنسی

ابزارهای ارتودنسی

 

سپراتور یا جدا کننده (Separators)

جدا کننده ها رابر بندها یا حلقه های پلاستیکی ریزی هستند که ارتودنتیست بین دندان های عقب قرار می دهد. جدا کننده ها با ایجاد شکاف های کوچک بین این دندان ها، دهان را برای قرار گرفتن براکت های ارتودنسی روی دندان ها آماده می کنند.

ابزارهای ارتودنسی

ابزارهای ارتودنسی

 

ریتینر متحرک (Removable Retainer)

ارتودنتیست پس از برداشتن براکت ها از روی دندان ها، به بیمار توصیه می کند از این ابزار کوچک استفاده کند. ریتینر به دندان های فک بالا و پایین متصل می شود و قوس های دندانی را در جای صحیح خود نگه می دارد در حالی که استخوان فک به تدریج سفت می شود و دندان ها محکم به فک متصل می شوند. در ابتدا باید به صورت تمام وقت از آنها استفاده کنید، پس از آن تنها باید شب ها روی دندان ها قرار گیرند.

 

ابزارهای ارتودنسی

ابزارهای ارتودنسی

 

محافظ دندان (Mouth Guard)

ابزاری که برای محافظت از دهان در برابر حوادث احتمالی حین انجام ورزش مورد استفاده قرار می گیرد. استفاده از محافظ دندان برای پیشگیری از حوادث، بویژه برای بیماران ارتودنسی، حائز اهمیت است.

اگر کودک یا فرزند نوجوان شما برای آغاز درمان ارتودنسی آماده می شود، باید همواره این احساس را در او بوجود بیاورید و به خاطر داشته باشد که در پایان درمان می تواند با اعتماد به نفس کامل، لبخند زیبای خود را به همه نشان دهد. با نزدیک شدن به زمان آغاز درمان ارتودنسی، با کمک به او برای آگاه شدن از مراحل درمان، می توانید او را برای مسیر پیش رو آماده کنید. مهم ترین چیزی که باید به فرزند خود یادآور شوید این است که این تنها یک مرحله کوتاه از زندگی است و برای همیشه طول نخواهد کشید.

 

آمادگی لازم برای نصب براکت

در صورتی که خودتان یا برای فرزندتان به فکر دریافت براکت های ارتودنسی هستید، ایده خوبی است که ابتدا به دندانپزشک مراجعه کنید تا در صورت لزوم شما را به ارتودنتیست ارجاع دهد. وقتی با ارتودنتیست ملاقات می کنید، وی راجع به سلامت شما یا فرزندتان پرسش هایی خواهد پرسید و دهان و دندان را معاینه خواهد کرد. وی احتمالاً از شما خواهد خواست یک دسته تصاویر رادیوگرافی با اشعه ایکس از سر و گردن، و عکس از زاویه های مختلف از صورت و دندان ها بگیرید. در آخر از دندان ها قالب می گیرد که برای ساخت ماکت دندان ها استفاده خواهد شد. از این طریق اطلاعات لازم جمع آوری خواهند شد، ارتودنتیست بهترین و مناسب ترین طرح درمان برای وضعیت شما را مشخص خواهد کرد.

کشیدن دندان در ارتودنسی

در صورتی که کشیدن دندان لازم باشد، مرحله آخر آماده سازی برای درمان ارتودنسی کشیدن دندان است. تنها یک ارتودنتیست مجرب می تواند مشخص نماید قبل از آغاز روند درمان کشیدن دندان ضروری است یا خیر.

 

آمادگی برای درمان ارتودنسی

آمادگی برای درمان ارتودنسی

 

کودک شما حق انتخاب دارد

روزگاری که براکت های سنتی تنها گزینه ممکن برای درمان ارتودنسی بودند گذشته است. اکنون بیماران این شانس را دارند که از بریس های اینویزیلاین استفاده کنند. این کار شامل استفاده از الاینرهای شفافی است که برای قرار گرفتن روی دندان های هر بیمار قالب گیری و ساخته می شوند. این الاینرها متحرک و محافظه کارانه هستند و هیچ نمود ظاهری ندارند و نیاز نیست بیمار نگران قابل مشاهده بودن ابزار از بیرون باشد. البته این ابزارها برای مشکلات حاد دندان ها و فک ها مناسب نیستند. در صورتی که کودک شما گزینه مناسبی برای این نوع بریس ها نیست می توانید از بریس هایی استفاده کنید که با ایجاد تغییراتی در بریس های سنتی ابداع شده اند.

براکت های سرامیکی شفاف و بی رنگ یا همرنگ دندان ها هستند، به همین دلیل حین حرف زدن، مخاطب چندان متوجه وجود آنها نمی شود. نمونه دیگر آنها پشت دندان ها قرار می گیرد، در نتیجه کمتر از دو نمونه قبل قابل مشاهده هستند. هدف از معرفی گزینه های مختلف ایجاد حس راحتی در کودک یا نوجوان و ایجاد تمایل برای آغاز درمان ارتودنسی است.

این آمادگی را در کودک بوجود بیاورید که ممکن است مقداری درد احساس کند.

صرف نظر از نوع بریس و براکت هایی که انتخاب می کنید و نیز اصلاحاتی که برای درمان ارتودنسی انجام می شوند، کودک مقداری درد احساس خواهد کرد، زیرا ابزارها مقداری فشار به دندان ها وارد می کنند و آنها را به آرامی جابجا می کنند تا به محل درست برسند.

 

آمادگی برای درمان ارتودنسی

آمادگی برای درمان ارتودنسی

بهداشت خوب دهان و دندان یک ضرورت است.

کودک شما باید در طول درمان ارتودنسی بهداشت دهان و دندان ها را به خوبی رعایت کند. شاید تنها چیزی که نمی خواهید پس از پایان درمان ارتودنسی و برداشتن براکت ها، روی دندان های کودک خود ببینید پوسیدگی و لکه روی آنها است. ذرات غذا می توانند لای براکت ها و دندان گیر کنند؛ بنابراین، ممکن است بخواهید پس از هر وعده غذایی و میان وعده ای ذرات غذای گیر کرده لای آنها را خارج کنید. مسواک زدن با مسواک نرم و کشیدن نخ دندان به طور منظم، یکی از کارهای ضروری حین درمان ارتودنسی است. از طرفی این کار چندان ساده نیست و ممکن است ابزار مخصوص نیاز داشته باشید.

بنابراین فراموش نکنید ابزارهای لازم مانند مسواک مناسب (بین دندانی)، دهانشویه و نخ دندان (فلاس تریدر) را از قبل تهیه کنید. درست نخ دندان کشیدن و درست مسواک زدن باید بخشی از کارهای معمول روزانه باشند. برای زدودن ذرات غذای کنار براکت ها می توانید از واترجت یا واتر فلاسر نیز کمک بگیرید. خوردن غذاهای سالم نیز می توانند کمک کننده باشند.

باید آمادگی مراجعه منظم به ارتودنتیست و دندانپزشک را داشته باشید.

برخلاف مراجعات سالانه ای که به دندانپزشک دارید، در طول درمان ارتودنسی لازم است کودک خود را به طور منظم نزد ارتودنتیست ببرید تا روند پیشرفت درمان را پیگیری نمایید و تنظیمات لازم انجام شوند. شاید این کار کمی دردسر ساز و وقت گیر باشد، اما باید بدانید این یکی از الویت های طول درمان ارتودنسی است.

 

آمادگی برای درمان ارتودنسی

آمادگی برای درمان ارتودنسی

 

فهرستی از غذاهای مناسب برای دوره درمان داشته باشید.

وقتی درمان ارتودنسی را آغاز می کنید، ممکن است روزهای اول مقداری درد و حساسیت تجربه کنید، بنابراین توصیه ارتودنتیست به شما این است که از قبل برای داشتن رژیم غذایی نرم و سرد در این دوره آمادگی داشته باشید. سوپ ها، ژله ها، کوکی ها، خوراک بلغور جو دو سر انتخاب هایی ایده آل برای این دوره هستند. علاوه بر این باید از قبل راجع به غذاها و خوراکی هایی که نباید بخورید اطلاعات کسب کنید.

تا می توانید راجع به فرایند قرار گیری براکت ها روی دندان ها اطلاعات کسب کنید و آنها را در اختیار کودک خود نیز قرار دهید. این کار کمک می کند حین انجام آن کمتر عصبی شوید. اجازه ندهید یک لبخند نازیبا تا پایان عمر اعتماد به نفس و سلامت را از شما یا فرزندتان بگیرد.

انواع براکت های ارتودنسی

وقتی نوبت به درمان ارتودنسی می رسد، گزینه های مختلفی در دسترس هستند که می توان از بین آنها انتخاب کرد. انتخاب نوع درست بریس ها و براکت ها برای هر فرد، و بر اساس نیازهای وی کار دشواری نیست. تنها کافی است با یک ارتودنتیست مجرب مشورت کنید تا به شما بگوید چه نوع بریس و چه نوع براکتی برای شما مناسب تر است و با نیازهای شما همخوانی دارد و با راحت ترین شکل ممکن، بهترین کمک را به جابجایی دندان ها به محل درست خود می کند. از بین تمام گزینه های بریس ها و براکت هایی که می توانید انتخاب کنید، برخی هستند که بیشتر از سایر گزینه ها، برای شرایط ارتودنتیک مختلف مناسب تر هستند. در این مقاله قصد داریم به معرفی رایج ترین آنها بپردازیم که برای موقعیت شما مناسب تر هستند:

انواع براکت های ارتودنسی

انواع براکت های ارتودنسی

براکت های فلزی

این نوع براکت ها که اغلب “براکت های سنتی” نامیده می شوند از دو جزء اصلی تشکیل شده اند که عبارتند از براکت های فلزی که روی دندان ها چسبانده می شوند، و سیم های فلزی منعطفی که از روی براکت ها عبور می کنند تا به دندان ها فشار وارد کنند و در نهایت موجب جابجایی آنها شوند. این ها بریس هایی هستند که اکثر نوجوانان آنها را دریافت می کنند، زیرا کم هزینه ترین گزینه های موجود هستند و اغلب سریع ترین راه برای جابجایی دندان ها به محل ایده آل خود هستند.

در گذشته، براکت ها و سیم هایی که برای بریس های فلزی استفاده می شدند بسیار جلب توجه می کردند و بواسطه اندازه و برجسته بودن آنها، برای افرادی که از آنها استفاده می کردند بسیار آزار دهنده بودند. براکت های فلزی امروزی نسبت به براکت هایی که در گذشته استفاده می شدند، بسیار کوچکتر هستند و کمتر جلب توجه می کنند. فناوری جدید موفق به ابداع سیم هایی شده است که نسبت به سال های گذشته، دندان ها را سریع تر و با در کمتری جابجا می کنند. بسیاری از نوجوانان نیز به خاطر حق انتخابی که در رنگ رابر بندهایی دارند که به دور هر براکت قرار می گیرند، این نوع براکت ها را می پسندند، زیرا به آنها اجازه می دهند بریس های ویژه خود را داشته باشند.

انواع براکت های ارتودنسی

انواع براکت های ارتودنسی

براکت های سرامیکی

براکت های سرامیکی به یکباره به جانشینی شناخته شده برای براکت های فلزی تبدیل شدند. زیرا براکت ها از مواد سرامیکی ساخته می شوند که همرنگ دندان ها هستند و بافتی شبیه دندان های طبیعی دارند در نتیجه دیدن آنها روی دندان ها بسیار دشوار است. بسیاری از ارتودنتیست ها از سیم هایی استفاده می کنند که آنها نیز همرنگ دندان ها هستند به همین دلیل کل بریس (مجموع براکت ها و سیم ها) غیر قابل دیدن خواهد بود. از آنجا که کمتر از براکت های فلزی جلب توجه می کردند، وقتی سیستم آنها به بازار معرفی شد، با استقبال زیادی مواجه شدند.

براکت های سرامیکی هنوز هم توسط برخی ارتودنتیست ها ارائه می شوند. هر چند از براکت های سنتی گرانتر هستند، اما کمتر جلب توجه می کنند و بیمار سریع تر از گزینه هایی مانند اینویزیلاین به نتایج درمان می رسد. با این وجود، اگر بیمار محتاط و دقیق نباشد و طبق برنامه منظمی آنها را پاکسازی نکند، این نوع براکت ها، مانند دندان های واقعی به راحتی مستعد ایجاد لکه هستند. معمولاً میزان ناراحتی که این نوع بریس ها ایجاد می کنند به اندازه ناراحتی است که بریس های سنتی بوجود می آورند.

انواع براکت های ارتودنسی

انواع براکت های ارتودنسی

براکت های لینگوال یا پشت دندانی

این نوع براکت ها ضرورتاً کاملاً شبیه براکت های فلزی هستند، تنها تفاوت آنها در این است که به جای قرار گرفتن روی سطح بیرونی دندان ها، آنها در قسمت داخلی دندان ها- رو به زبان- و در داخل بایت نصب می شوند و فواید متعددی دارند. این نوع براکت ها می توانند به اندازه براکت های سنتی، خواه فلزی یا سرامیکی، مؤثر واقع شوند، تنها از بیرون دهان قابل مشاهده نیستند، و تنها زمانی می توان متوجه وجود آنها داخل دهان شد که بیمار دهان خود را کامل باز کند. برجستگی این نوع براکت ها بسیار کمتر است و کمتر از براکت ها و سیم هایی که روی جلوی دندان ها قرار می گیرند جلب توجه می کنند.

براکت های لینگوال یا پشت دندانی نقاط ضعفی هم دارند که باعث می شوند برای برخی بیماران انتخاب درستی نباشند. پاکسازی این براکت ها و اطراف آنها کار نسبتاً دشواری است، زیرا فرد قادر نیست براکت ها را به خوبی ببیند. بعلاوه، فرد عادت به تمیز کردن بخش هایی ندارد که اکنون نیاز به پاکسازی گسترده و با دقت دارند. علاوه بر این، این نوع براکت ها می توانند حرف زدن را دشوار کنند. مانند دیگر درمان های ارتودنسی، نیاز است فرد زمانی را صرف درست حرف زدن با ابزار خود کند، تنها برای یادگیری حرف زدن با براکت های لینگوال باید تلاش بیشتری کرد. علاوه بر این، براکت های لینگوال گزینه های مناسبی برای افرادی که مشکلات ارتودنتیک حاد دارند مناسب نیستند. از آنجا که طول درمان با این نوع براکت ها بیشتر است و هزینه آنها بیشتر است، معمولاً افراد زیادی خواستار استفاده از آنها نیستند.

انواع براکت های ارتودنسی

انواع براکت های ارتودنسی

براکت های دیمون یا سلف لیگیت

مانند بریس های سنتی و بریس های سرامیکی، در بریس های سلف لیگیت نیز از سیستم براکت و سیم استفاده می شود. شاید براکت های دیمون پر استفاده ترین براکت ها در حال حاضر باشند، هر چند هنوز بسیاری افراد سیستم سنتی را ترجیح می دهند. در این نوع براکت ها، به جای رابر بندها، از گیره ها یا ورودی هایی استفاده می شود که سیم را داخل خود نگه می دارند. این نوع براکت ها ذرات غذای کمتری کنار خود نگه می دارند و نسبت به دیگر انواع براکت ها درد کمتری ایجاد می کنند، بعلاوه تعداد جلسات مراجعه به ارتودنتیست برای تنظیم ابزار نیز کمتر خواهد بود.

این نوع براکت ها به دو شکل فلزی و سرامیکی در بازار پیدا می شوند، اما انتخاب درستی برای همه بیماران نیستند. هر چند این نوع براکت ها طول درمان را کمتر می کنند اما همه ویژگی های لازم برای رسیدن به نتایج درمان رضایت بخش را ندارند.

انواع براکت های ارتودنسی

انواع براکت های ارتودنسی

اینویزیلاین

اینویزیلاین رایج ترین و مؤثرترین سیستم بریس های نامرئی در بازار است. هر چند برای همه بیماران ایده آل نیستند اما فواید زیادی دارند، از جمله، قابلیت خارج شدن کامل از روی دندان ها برای پاکسازی دندان ها و الاینرها، در صورت لزوم. این نوع بریس ها ضرورتاً غیر قابل مشاهده هستند و وقتی بیمار به استفاده از آنها عادت کند، می توانند بسیار راحت تر از براکت های فلزی باشند.

اینویزیلاین معمولاً گران تر از بریس های سنتی است، اما راهکاری برای درمان شرایط حاد ارتودنتیک ندارد. با این حال، انتخاب فوق العاده ای برای افرادی هستند که در پی درمانی انعطاف پذیرتر برای مشکلات نسبتاً استاندارد کجی دندان های خود می باشند.

آملوژنزیس ایمپرفکتا چیست؟

آملوژنزیس ایمپرفکتا یا همان نقص مینای دندان به یک دسته شرایط ژنتیکی اطلاق می گردد که در آنها لایه بیرونی دندان ها (مینای دندان ها) نمی تواند به درستی تشکیل شود. افرادی که با این نقص مواجه هستند، دندان های کوچک، زرد یا قهوه ای رنگ دارند که مستعد آسیب دیدن یا شکسته شدن هستند.

تعداد دقیق افرادی که این نوع نقص را دارند مشخص نیست، اما تخمین زده شده است که از هر ۱۴۰۰۰ آمریکایی تنها یک نفر به این نقص دچار می شود.

 

نقص مینای دندان

نقص مینای دندان

علل بروز نقص مینای دندان

آملوژنزیس ایمپرفکتا یا نقص تشکیل مینای دندان در نتیجه جهش در ژن های AMELX، ENAM، یا MMP20 اتفاق می افتد. این ژن ها مسئولیت ساخت پروتئین های لازم برای تشکیل مینای دندان ها را به عهده دارند. مینای دندان یک ماده سخت و سرشار از مواد معدنی است که بیرونی ترین لایه محافظ دندان ها را تشکیل می دهد. یک جهش در هر یک از این ژن ها می تواند مانع ساخت این پروتئین شود، و منجر به تشکیل مینایی خواهد شد که نازک یا نرم خواهد بود.

ژن های جهش یافته می توانند از والدین به فرزندان آنها منتقل شوند، یا این جهش می تواند بدون داشتن سابقه خانوادگی این بیماری در خود فرد ایجاد شود.

نقص مینای دندان

نقص مینای دندان

 

علائم نقص تشکیل مینای دندان کدامند؟

اصلی ترین علامت و نشانه آملوژنزیس ایمپرفکتا یا نقص مینای دندان، مینای دندان ناقص است. این مشکل می تواند هم در دندان های شیری کودکان و هم دندان های دائمی افراد بزرگسال اتفاق بیفتد. به طور کلی، این علائم عبارتند از:

  • دندان های کوچکتر از حد معمول.
  • تغییر رنگ دندان ها به زرد یا قهوه ای.
  • دندان هایی که مستعد آسیب و شکسته شدن هستند.
  • دندان های حساس.
  • مال اکلوژن اپن بایت- یکی از مشکلات ارتودنتیک دندان ها که در آن دندان های دو فک بالا و پایین، وقتی دهان بسته است، با یکدیگر تماس پیدا نمی کنند.

مشخصه اصلی مینای دندان ها به نوع آملوژنزیس ایمپرفکتا بستگی دارد:

نوع ۱: Hypoplastic

در این شکل نقص، در مقدار مینای تشکیل شده دندان نقص بوجود می آید. به عبارت دیگر، مینای دندان محکم است، اما به مقدار کافی نیست. دندان ها کوچک هستند و ممکن است سفید، زرد، یا قهوه ای باشند، و مینای دندان نسبتاً نازک است. علاوه بر این دندان ها فرو رفتگی و برآمدگی دارند. اکثر موارد نقص تشکیل مینای دندان، نوع ۱ هستند.

نوع ۲: Hypomaturation

Hypomaturation به این معناست که در رشد نهایی و بلوغ مینای دندان نقص هست. این نوع دندان ها که شفاف تا زرد یا قهوه ای هستند، دارای حساسیت هستند. مینای دندان از ضخامت کافی برخوردار است، اما بسیار نرم است، به گونه ای که دندان ها می توانند پر از لکه به نظر برسند، یا ساییده شوند و بشکنند. این شکل نقص مینای دندان بین ۲۰ تا ۴۰ درصد از تمام انواع آملوژنزیس ایمپرفکتا را تشکیل می دهد.

نوع ۳: Hypocalcified

در این نوع، نقص در مراحل اولیه تشکیل مینای دندان اتفاق می افتد. مینای دندان می تواند از ضخامت معمولی برخوردار باشد، اما خیلی نرم است. دندان می تواند سفید، زرد، یا قهوه ای باشد و مینای دندان ممکن است زبر باشد. علاوه بر این، ممکن است دندان ها به سرما یا گرما کاملاً حساس باشند. شیوع این نوع نقص کمتر از دو نوع نقص دیگر است، تقریباً ۷ درصد از کل این نقص ها را شکل می دهد.

آملوژنزیس ایمپرفکتا چگونه تشخیص داده می شود؟

آملوژنزیس ایمپرفکتا عموماً توسط دندانپزشک تشخیص داده می شود. وی راجع به سوابق خانوادگی شما سؤال خواهد پرسید و برای بررسی مینای دندان ها معاینات دهانی انجام خواهد داد. دندانپزشک از داخل و بیرون دهان عکس رادیوگرافی با اشعه ایکس تهیه خواهد کرد، اما معمولاً تشخیص می تواند با معاینات چشمی انجام شوند.

 

نقص مینای دندان

نقص مینای دندان

 

بررسی های رادیوگرافیک می توانند به دندانپزشک کمک کنند تفاوت بین مینا و دندان های بیمار را مشاهده نماید. این نوع بررسی به آنها کمک می کند تراکم مینای دندان را بررسی کند. اطلاع داشتن از تراکم می تواند به دندانپزشک کمک کند مشخص نماید کدام نوع درمان را نیاز دارید.

آیا نقص مینای دندان مشکل آفرین است؟

بدون داشتن مینای دندان بی نقص، دندان ها مستعد آسیب و شکسته شدن، و نیز بیماری لثه (ژنژیویت یا پریودنتیت) و پوسیدگی دندان خواهند بود. افرادی که با این شرایط مواجه هستند مجبورند بهداشت دهانی را به شدت رعایت کنند. علاوه بر این، آنها نیاز خواهند داشت برای پاکسازی دندان ها و معاینه، بیشتر به دندانپزشک مراجعه کنند. اکثر آنها درمان های گسترده دندانی نیاز خواهند داشت، که اغلب هزینه مالی بالایی روی دوش فرد و خانواده او خواهند گذاشت.

علاوه بر این، از آنجا که این شرایط ظاهر دندان ها را تحت تأثیر قرار می دهد، برخی افراد ممکن است مشکلات احساسی و اجتماعی تجربه کنند، از جمله افسردگی و اعتماد به نفس پایین.

 

نقص مینای دندان

نقص مینای دندان

 

نقص مینای دندان چگونه درمان می شود؟

در حال حاضر، هیچ درمان استانداردی برای آملوژنزیس ایمپرفکتا وجود ندارد. درمان به نوع و وخامت شرایط بستگی دارد. علاوه بر این، دندانپزشک باید سن، و شرایط عمومی دندان های بیمار را مد نظر قرار دهد تا بتواند بهترین درمان را ارائه نماید.

برخی گزینه های درمان عبارتند از:

باندینگ

در باندینگ دندان ها، برای پر کردن فاصله بین دندان ها، پلاستیک جدید با ضخامت بالا، به نام رزین کامپوزیت، یا ونیر پرسلاین به آنها چسبانده می شود. فرایند باندینگ اغلب برای افرادی استفاده می شود که با نقص مینای دندان نوع یک hypoplastic amelogenesis imperfecta مواجه هستند زیرا معمولاً دندان های آنها به اندازه کافی محکم هستند تا باند را روی خود نگه دارند.

روکش کامل دندان

روکش نوعی کلاهک دندان- مانند است که روی دندان موجود قرار می گیرد. این ترمیم کمک می کند شکل و اندازه دندان به حد معمول و عادی که باید برسد. در نقص های نوع ۲ Hypomaturation  و ۳ Hypocalcified  مینای دندان، معمولاً مینای دندان بسیار ضعیف است و نمی تواند روی خود ترمیم نگه دارد. بنابراین روکش ها برای آنها مناسب تر هستند زیرا هم با دوام تر هستند و هم می توان موفقیت آنها برای ترمیم دندان را پیش بینی کرد. علاوه بر این، روکش ها می توانند به پیشگیری از پوسیدگی دندان ها و حذف آنها نیز کمک کنند.

روکش های طلا، پرسلاین، و فلز ضد زنگ را می توان برای کودکان و نوجوانانی که با این شرایط مواجه هستند استفاده نمود. روکش های دائمی اغلب تا اوایل نوجوانی، و زمانی که همه دندان های دائمی درآمده باشند و به استحکام برسند، به تعویق می افتند.

درمان ارتودنسی

افرادی که با آملوژنزیس ایمپرفکتا مواجه هستند اغلب درمان ارتودنسی، مانند بریس ها یا ابزارهای ارتودنسی نیاز دارند. هدف الزاماً کاملاً صاف کردن دندان ها نیست، بلکه قرار دادن دندان ها در یک وضعیت بهتر برای ترمیم آنها است.

بهداشت خوب دهان و دندان ها

قبل از انجام هر ترمیم دندانی، مهم است دهان از بیشترین سلامت برخوردار باشد. خونریزی یا التهاب لثه ها (ژینژیویت) باعث می شوند قرار گیری ترمیم روی دندان بسیار دشوار باشد. حفظ بهداشت خوب دهانی اهمیت ویژه ای دارد. اگر به سرما و گرما حساسیت دردناک دارید، می توانید از خمیر دندان های ضد حساسیت استفاده کنید. مراجعه منظم به دندانپزشک برای پاکسازی تخصصی نیز بسیار مهم است.

رژیم کم قند

مانند بهداشت دندانی خوب، رژیم غذایی که قند موجود در آن کم است نیز می تواند به پیشگیری از پوسیدگی دندان ها و ایجاد حفره روی آنها، بیماری لثه، و ارتقاء سلامت دندان ها کمک کند.

پروتزهای دندانی و اوردنچرها

دنچر نوعی ابزار مصنوعی متحرک است. این ابزار به گونه ای طراحی شده است که شبیه دندان های طبیعی به نظر می رسد. اوردنچر نوعی پروتز مصنوعی است که مستقیماً روی لثه های موجود قرار می گیرد. اوردنچرها در مقایسه با دیگر گزینه های درمان، برگشت پذیر و نسبتاً ارزان قیمت هستند آنها می توانند درمان موقت یا حتی دائمی برای افرادی باشند که بودجه محدودی دارند.

در صورتی که پوسیدگی دندان ها خیلی پیشرفت کرده باشد، ممکن است لازم باشد دندان کشیده شود. سپس ممکن است دنچرهای سنتی برای قرار گیری به جای دندان های کشیده شده لازم باشند.

مفصل فکی- گیجگاهی چیست؟

گرچه گاهی اوقات افراد به “TMJ” به عنوان تشخیص یک بیماری اشاره می کنند، اما TMJ در واقع تنها به نام پزشکی مفصل فک اشاره دارد. TMJ مخفف temporomandibular joint یا همان مفصل فکی- گیجگاهی است که استخوان فک پایین (مندیبل) را به استخوان طرفین سر (استخوان گیجگاهی) متصل می کند. اگر دهان خود را باز کنید، دو سر گرد در هر دو طرف فک پایین، که کُندیل condyle نامیده می شوند، در امتداد حفره مفصل می لغزند. بین کندیل و استخوان گیجگاهی، یک دیسک نرم قرار دارد، که به عنوان یک پوشش بین استخوان ها عمل می کند. این تکه، شوک های ناشی از حرکات فک را جذب می کند و حرکات آنها را نرم نگه می دارد.

شاید مفصل فکی- گیجگاهی پیچیده ترین مفصل بدن باشد. بر خلاف مفاصلی که وزن تحمل می کنند، مانند مفاصل لگن و زانو، این مفصل از قطعات کوچکتر و حساس تری تشکیل شده است. این مفصل مانند آرنج تنها یک مسیر را خم نمی کند بلکه باز و بسته می شود و از یک طرف به طرف دیگر می چرخد. علاوه بر این، یکی از پر استفاده ترین مفاصل بدن است. شاید متوجه آن نشوید (تا اینکه درد مفصل داشته باشید)، اما شما عمل جویدن و حرف زدن را بارها و بارها انجام می دهید.

با این حال، به مرور زمان، “مفصل فکی- گیجگاهی” به خاطر هر مسئله درد فکی- خفیف تا شدید- نحوه استفاده افراد از “OCD” برای توصیف هر چیزی، از توجه به جزئیات گرفته تا اختلال وسواس واقعی، کوتاه تر شده است. آنچه افراد تحت عنوان مفصل فکی- گیجگاهی به آن اشاره می کنند صدها چیز متفاوت را در بر می گیرد.

 

درد فک و درمان ارتودنسی

درد فک و درمان ارتودنسی

 

علائم اختلالات فکی گیجگاهی

اصلی ترین علامت و نشانه اختلالات فکی- گیجگاهی پخش شدن درد در صورت، فک، گردن، گوش ها، یا سر است. شاید علت بنیادی بسیاری از انواع مختلفی از سر دردها عدم تعادل ماهیچه های فک است. دیگر علائم عبارتند از خشکی ماهیچه ها، قفل شدن فک، یا ناتوانی در کامل باز و بسته کردن فک، یا صدای کلیک فک.

اختلال فکی- گیجگاهی چگونه تشخیص داده می شود؟

برای اکثر بیماران، این مشکل عموماً بدون تشخیص باقی می ماند. اکثر افرادی که به ارتودنتیست ها ارجاع داده می شوند اغلب یا به پزشک عمومی مراجعه کرده اند، یا متخصصانی مانند متخصص گوش و حلق و بینی. اما TMJ واقعاً به چه معناست؟ این یک اصطلاح کاملاً جامع است.

به همین دلیل، تشخیص اختلالات فکی- گیجگاهی با رد کردن دیگر علائم و نشانه ها امکانپذیر است به این معنا که دندانپزشک یا ارتودنتیست باید معاینه کامل انجام دهد، و تمام علائم و نشانه ها را بررسی و دیگر مشکلات را رد کند. در این مرحله پزشک دستور انجام اسکن ها و آزمایشات مختلف دیگر، مانند معاینه دستی ماهیچه ها را برای بررسی و تشخیص نوع مشکل فکی- گیجگاهی می دهد.

آیا هیچ درمان خاصی برای بیمارانی که از اختلال فکی- گیجگاهی رنج می برند وجود دارد؟

تا حدودی. خبر خوب اینکه، برای اکثر بیماران، علائم خفیف هستند و با درمان های نسبتاً ملایم (مانند ارتودنسی) می توانند اصلاح شوند. اما، برای برخی افراد دیگر مشکل می تواند بسیار شدید باشد.

این چیز دیگری است که موجب رنجش متخصصانی می شود که اختلالات فکی- گیجگاهی را مطالعه و درمان می کنند: چرا بسیاری از افرادی علائم خفیفی از اختلالات فکی- گیجگاهی دارند، در حالی که برخی دیگر ممکن است درد مزمن و حتی گاهی اوقات درد تضعیف کننده ای را تجربه کنند که درمان های پیچیده ای نیاز دارند؟

 

درد فک و درمان ارتودنسی

درد فک و درمان ارتودنسی

 

علل بروز اختلالات فکی- گیجگاهی

علت اکثر اختلالات فکی- گیجگاهی ناشناخته است. این اختلال در بسیاری افراد به یک حادثه یا تصادف مربوط می شود- شاید یک زمین خوردن یا تصادف اتومبیل که در آن به فک ضربه وارد شده یا آسیب دیده است. در این موارد، درمان و بهبود صدمه، اختلال فکی- گیجگاهی را درمان خواهد کرد.

برای افراد دیگر، مخصوصاً افرادی که علائم آنها درد و گرفتگی عضلات است، به نظر می رسد صاف کردن دندان ها و بایت بتواند نقش ایفا کند. “در اکثر موارد، این یک مشکل ماهیچه ای است- ماهیچه ها سعی می کنند مفصل شما را محافظت کنند. این باعث فعالیت بیش از حد ماهیچه ها می شود، بنابراین، دچار خستگی مفرط و مزمن ماهیچه ها می شوید. به همین دلیل است که ارتودنتیست ها همواره روی تناسب دندان ها با یکدیگر تا حد ممکن تمرکز دارند. این باعث می شود ماهیچه ها بیشتر در حالت استراحت قرار بگیرند. در صورتی که دندان ها به درستی روی یکدیگر قرار بگیرند، ماهیچه ها راحت تر هستند، سپس احتمال کاهش مشکلات فک افزایش پیدا خواهد کرد.

علت عمده دیگر، ساییدن و فشردن دندان ها روی یکدیگر یا همان دندان قروچه است. افرادی که این عادت را، مخصوصاً شبها دارند، ناخواسته فشار زیادی به مفاصل فکی- گیجگاهی خود وارد می کنند.

در نهایت، شواهد کافی نیز وجود دارند مبنی بر اینکه این اختلال می تواند منشاء هورمونی داشته باشد. اختلالات مفاصل فکی- گیجگاهی در زنان دو برابر بیشتر از مردان شایع هستند. در واقع ۸۰ درصد افرادی که در پی درمان اختلالات فکی- گیجگاهی هستند، زن هستند.

تفاوت بین TMJ و TMD در چیست؟

TMD مخفف temporomandibular joint disorder و به معنای اختلال مفصل فکی- گیجگاهی است. علاوه بر این، گاهی اوقات نیز نقص در عملکرد مفصل فکی- گیجگاهی یا تنها اختلال مفصل فکی- گیجگاهی نامیده می شود. این مخفف ها اصطلاحات پزشکی صحیح تری هستند که برای توصیف یک دسته مشکلات استفاده می شوند که موجب بروز علائم مشکلات فک می شوند. اختلالات مفصل فکی- گیجگاهی به سه دسته تقسیم می شوند:

مشخصه اصلی نخستین دسته درد عضلات صورت، سر و گردن است که فک را کنترل می کند. دسته دوم شامل مشکلاتی می شود که در عملکرد مفصل واقعی بوجود می آیند، که می تواند خارج شدن فک از محل خود باشد، جابجا شدن دیسک، یا آسیب به کندیل. در نهایت، مشخصه اصلی دسته سوم آرتروز است، به این معنا که نوعی بیماری تخریب کننده یا التهابی مفصل وجود دارد که فک را تحت تأثیر قرار می دهد.

این امکان وجود دارد که بیش از یکی از این شرایط به صورت همزمان وجود داشته باشد. علاوه بر این، از برخی از افرادی که اختلال مفصل فکی- گیجگاهی دارند شنیده می شود که با دیگر مشکلات مربوط به سلامت مواجه هستند، از جمله سندرم خستگی مزمن Chronic fatigue syndrome، فیبرومیالژیا fibromyalgia، یا نوعی آرتروز (مانند آرتروز روماتوئید)، که ممکن است مفاصل را نیز تحت تأثیر قرار دهد یا خیر. همه این مشکلات علائم مشترکی دارند، اما دانشمندان هنوز هم مجبورند ارتباط دقیق بین آنها را مشخص نمایند.

 

درد فک و درمان ارتودنسی

درد فک و درمان ارتودنسی

 

آیا صاف کردن دندان ها می تواند یکی از درمان های درد مفاصل فکی- گیجگاهی باشد؟

برای برخی افراد، آری. در برخی بیماران مشاهده شده است که حل کردن برخی مشکلات فک با بریس ها یا الاینرهای شفاف توانسته است از فشار روی فک آنها بکاهد و درد آنها را تسکن دهد. اما درمان اختلالات فکی- گیجگاهی یا هر درد مفاصل فکی- گیجگاهی، به وضعیت فرد بستگی دارد.

خبر خوب اینکه، تحقیقات زیادی نشان داده اند که مشخص نموده اند به طور کلی، درمان ارتودنسی موجب بالا رفتن خطر اختلالات فکی- گیجگاهی یا درد مفاصل فکی- گیجگاهی نمی شود. اما، متأسفانه، قبل از آنکه بتوان با اطمینان گفت که آیا صاف کردن دندان ها می تواند این درد را تسکین دهد یا خیر، تحقیقات بیشتری لازم است.

چه درمان های دیگری برای TMD وجود دارد؟

درمان های TMD به اندازه تشخیص آن متفاوت هستند. آنچه برای شما مناسب است برای دیگری مناسب نیست، بنابراین واقعاً اهمیت دارد که به متخصص مراجعه کنید تا بتواند شما را معاینه و علت درد شما را ریشه یابی کند. رایج ترین درمان ها برای اختلالات فکی- گیجگاهی درمان هایی هستند که به سادگی علائم آن را تسکین می دهند، مانند داروهای شل کننده عضلات یا حتی بوتاکس. علاوه بر این، ارتودنتیست یا دندانپزشک شما توصیه خواهد کرد غذاهای نرم بخورید، استرس خود را کنترل کنید، و روی شل کردن فک خود، خواه با کشیدن مفاصل فکی- گیجگاهی خود، یا با دیگر تکنیک های سبک زندگی، تمرکز کنید.

اخیراً، درمان جسمی (physical therapy) به شهرت زیادی رسیده است. برخی از این درمانگرها با مدیریت نقص عملکرد ماهیچه ای همراه با علائم آنها، به بیماران مبتلا به اختلالات مفصل فکی- گیجگاهی کمک می کنند. بنابراین روز به روز بیشتر شاهد افرادی هستیم که بیشتر از درمان های مرسوم، یا درمان جسمی بهبود می یابند. در واقع اکثر متخصصان توصیه می کنند بهتر است درمان با درمان های محافظه کارانه تر آغاز شود، و درمان های گسترده تنها در صورت نیاز انجام شوند.

درمان های دیگر نیاز به اسپلینت یا محافظ دندان دارند تا مانع ساییده شدن دندان ها روی یکدیگر شوند، به فک استراحت دهند، و نیز اینکه بایت را به وضعیت بهتری هدایت کنند تا موجب شل شدن عضلات آن شود. نمونه پیش ساخته محافظ دندان ها از داروخانه ها قابل خریداری است، اما محافظ دندانی که به صورت سفارشی توسط ارتودنتیست و با استفاده از فناوری اسکن ساخته می شود بهتر عمل می کند.

علاوه بر این، دندانپزشک یا ارتودنتیست ممکن است برخی کارهای دندانپزشکی مانند روکش های پرسلاین را توصیه کند که در بایت تغییر ایجاد می کنند، یا بریس ها و دیگر درمان های ارتودنتیک. دست آخر اینکه، در صورت تخریب شدید مفصل یا دیگر مشکلات خاص، ممکن است جراحی ضرورت پیدا کند.

حین مشاوره با ارتودنتیست دنبال چه چیزی باید باشید؟

متأسفانه، علیرغم این واقعیت که بسیاری از دندانپزشک ها و دیگر پزشک ها خود را به عنوان متخصص مفاصل فکی- گیجگاهی معرفی می کنند، چنین چیزی واقعیت ندارد و آنها تنها پزشکانی هستند که به بررسی مفاصل فکی- گیجگاهی علاقه دارند. البته این به معنای بد بودن آنها نیست یا اینکه الزاماً نمی توانند کمکی بکنند، اما لازم است بدانید که “متخصص مفصل فکی- گیجگاهی” همان تعاریف و مهارت هایی که مثلاً پریودنتیست دارد را ندارد. می توانید از متخصص خود بپرسید آیا در زمینه اختلالات مفاصل فکی- گیجگاهی آموزش دیده است یا خیر.

در انتها، بهترین توصیه برای ارزیابی پزشک خیلی ساده است: کسی را پیدا کنید که علائم شما را جدی بگیرد و نه تنها به درمان دردهای شما، بلکه به یافتن ریشه آنها علاقه مند باشد. بسیاری از پزشک ها، از آنجا که با مشکل آشنایی ندارند، تنها باعث می شوند فرد احساس کند دیوانه شده است و این درد تنها در ذهن آنها وجود دارد. این اتفاقی است که هر روز رخ می دهد.