در اکثر موارد، افرادی که دندان های صافی ندارند و با مشکلات فکی مواجه هستند، می توانند با انواع طرح درمانهای ترکیبی ارتودنسی و جراحی فک با موفقیت درمان شوند. رشد فک در کودکی که در حال رشد است، می تواند تصحیح شود به گونه ای که وقتی قبل از بلوغ، درمان درست و مناسب انجام می شود، وضعیت قرار گیری دندان ها بهبود پیدا کند. اما گاهی اوقات، درمان ارتودنسی به تنهایی برای اصلاح مشکلات دندان ها و فک ها کافی نیست. اینجاست که جراحی فک می تواند به کمک ارتودنسی بیاید.

ارتوسرجری چیست؟

جراحی اصلاحی فک (که جراحی ارتوگناتیک نیز نامیده می شود) می تواند برای مشکلات ارتودنسی توصیه شود که ماهیت اسکلتی دارند- به این معنا که کجی و ناهمراستایی  ناشی از موقعیت دندان ها در فک ها نیست، بلکه در نتیجه اندازه یا وضعیت خود فک ها است. برخی از این نمونه ها عبارتند از: اپن بایت، شرایطی که در آن دندان های فک های بالا و پایین، هنگام بسته شدن دهان، با یکدیگر تماس پیدا نمی کنند؛ جلو آمدگی فک پایین، که در آن لب و چانه پایین خیلی جلوتر از سایر اجزاء صورت واقع شده اند؛ یا عقب رفتگی فک پایین، که در آن، چانه کمتر برجسته است. اصلاح این مشکلات در افراد بزرگسال می تواند شامل تغییرات فیزیکی در فک فرد باشد. هدف جراحی اصلاحی فک بهبود عملکردهای اساسی دهان مانند جویدن، قورت دادن، حرف زدن، و تنفس، و بازیابی تقارن صورت است.

 

جراحی فک و ارتودنسی

جراحی فک و ارتودنسی

 

شرایطی که برای اصلاح فک نیاز به جراحی ارتوگناتیک دارند

  • دشواری در جویدن یا گاز زدن غذا
  • درد مزمن مفاصل فک (TMJ)
  • ساییدگی شدید دندان ها
  • اپن بایت (فاصله بین دندان های بالا و پایین زمانی که دهان بسته است)
  • ظاهر نامتعادل اجزاء صورت از سمت جلو
  • تصادفات و آسیب به صورت
  • نقائص مادرزادی
  • عقب بودن فک و چانه پایین
  • جلو آمدگی فک
  • نا توانی در به هم رساندن لب ها بدون تلاش و کشش
  • تنفس دهانی مزمن
  • آپنه خواب (مشکلات تنفسی هنگام خواب، از جمله خرو پف کردن)

جراحی فک و ارتودنسی

جراحی فک و ارتودنسی

جراحی ارتوگناتیک رویکردی تیمی

جراحی ارتوگناتیک به همراه درمان ارتودنسی، فرایندی مشارکتی است که اغلب متخصص ارتودنسی( ارتودنتیست)،دندانپزشک عمومی، و جراح فک و صورت در آن نقش دارند. گام نخست ارزیابی دقیق توسط ارتودنتیست و جراح است که عموماً با کمک تصاویر رادیو گرافی با اشعه ایکس، و دیگر تصاویر تشخیصی (مانند عکس از چهره و دهان و دندان ها، و سی تی اسکن)، و نمونه های واقعی یا مجازی دندان ها و فک ها انجام می شود. با استفاده از این اطلاعات، برای هر موقعیت فردی یک طرح درمان کامل برنامه ریزی خواهد شد.

اغلب برای صاف کردن دندان های دو فک بالا و پایین و ایجاد آمادگی های لازم برای فرایند، چند ماه قبل از اتاق عمل، درمان ارتودنسی، لازم است. به طور کلی این جراحی تحت بیهوشی عمومی و در بیمارستان، مراکز جراحی سیار، یا اتاق های مناسب جراحی، در مطب انجام می شود. پس از یک دوره بهبود، ممکن است دوره دوم درمان ارتودنسی نیاز باشد تا تغییرات اندکی ایجاد نموده و از ثبات روی همنشستن فکین که به تازگی حاصل شده است مطمئن شد. روی هم رفته، دوره درمان شامل ارتودنسی قبل و بعد از جراحی، و خود جراحی، حدود ۲تا ۳ سال زمان می برد.

ارزیابی راهکار های جراحی

جراحی ارتوگناتیک عموماً تنها زمانی انجام می شود که درمان های محافظه کارانه تر (از جمله ارتودنسی) ناکافی تشخیص داده شوند. بنابراین، اساساً این درمان برای مال اکلوژن های (مشکلات بایت) جزئی مناسب نیست و می تواند برای کجی یا ناهمراستایی متوسط تا شدید فک ها توصیه شود. درست مانند دیگر انواع جراحی ها، این جراحی نیز می تواند مشکلاتی داشته باشد، از جمله عفونت، بی حسی، و واکنش های نا مطلوب به داروها یا مواد بیهوشی. قبل از انجام هر فرایندی، فواید و خطرات احتمالی توضیح داده خواهند شد؛ باید بدون هیچ دغدغه ای همه پرسش های خود را بپرسید تا اطلاعات شما در خصوص همه جوانب درمانی که درک کاملی از آن ندارید بالا برود.

از آنجا که این نوع جراحی تغییرات دائمی در فک ها بوجود می آورند، برای افراد کم سن که هنوز استخوان های آنها در حال رشد است مناسب نیست؛ با این حال، برای برخی افراد بزرگسال و برخی که در دهه دوم زندگی به سر می برند، جراحی اصلاحی فک می تواند تغییرات مثبت زیادی در عملکرد و ظاهر دهان ایجاد نماید که بدون این درمان حاصل نمی شدند.

 

جراحی فک و ارتودنسی

جراحی فک و ارتودنسی

 

فرایند جراحی ارتوگناتیک به چه صورت است؟

وقتی بیمار تحت درمان ارتودنسی قرار می گیرد، دندان ها با کمک براکت ها به محل درست خود جابجا می شوند. با جابجا شدن دندان ها، ممکن است اینطور به نظر برسد که بایت به جای بهتر شدن بدتر می شود. در واقع اینطور نیست، زیرا وقتی فک ها با کمک جراحی ارتودنسی صاف می شوند، دندان ها در وضعیت درست خود قرار خواهند گرفت.

برای جراحی فک پایین، معمولاً استخوانی که مستقیماً پشت دندان ها واقع شده است جدا می شود و بخشی از فک، همراه با دندان ها، به سمت جلو یا عقب حرکت داده می شود. با کمک جراحی فک بالا، فک می تواند در چهار جهت حرکت داده شود: رو به جلو، عقب، بالا، یا پایین. طی این جراحی، معمولاً استخوان افزوده یا کاسته می شود تا به جابجایی فک کمک کند.

در دیگر استخوان های صورت ممکن است تغییرات یا جابجایی هایی ایجاد شود تا اجزاء صورت متوازن شوند. تنها دو هفته پس از جراحی می توانید به محل کار یا تحصیل خود برگردید. بهبود شما ممکن است تقریباً چهار تا هشت هفته طول بکشد، و پس از دوره بهبود ارتودنتیست درمان ارتودنسی را مجدداً آغاز خواهد کرد و شش تا نه ماه بعد براکت ها برداشته خواهند شد. به احتمال زیاد، بیمار مجبور خواهد بود پس از اتمام درمان، مدت طولانی از ریتینر استفاده کند.

دندان ها به اندازه کافی مقاوم هستند که بتوان آنها را تمیز نگه داشت، اما وقتی براکت ها، سیم ها، و بندهای ارتودنسی برای چند سال به دندان ها وصل می شوند، این کار کمی چالش برانگیز خواهد شد! متأسفانه در اکثر موارد متخصصین ارتودنسی (ارتودنتیست ها) شاهد کاهش بهداشت دهان پس از آغاز درمان ارتودنسی هستند. آری این اتفاق در میان کودکان و نوجوانان شایع تر است، اما خودتان را گول نزنید… این مشکل در افراد بزرگسال نیز مشاهده می شود! نترسید، این اتفاق قرار نیست فراگیر باشد! در انتهای این مقاله اطلاعات لازم برای رعایت بهداشت دهان و دندان ها در طول درمان ارتودنسی را در اختیار خواهید داشت.

باکتری بیشتر = پوسیدگی و حفره بیشتر

هر چند مطالعات علمی بیشماری وجود دارند که نشان دهنده افزایش پوسیدگی و ایجاد حفره های دندانی مرتبط با بهداشت ضعیف دهان هستند، اما بدون توجه به این مطالعات می توان ابراز داشت که در اکثر جوامع مردم اطلاعات مربوط به این ارتباط را دارند. تمیز نگه داشتن دندان ها و فضای دهان با وجود براکت های ارتودنسی کار دشواری است! همه ابزارهای ارتودنسی که داخل دهان قرار می گیرند دارای حفره و شیارهای زیادی هستند که تمیز کردن آنها را دشوار می کنند. عدم بهداشت کافی باعث می شود روی دندان ها باکتری باقی بماند، باکتری ها دشمن هستند! که در تمام گروه های سنی می توانند مشکلات دندانی زیادی، از جمله حفره های دندانی، بوجود بیاورند.

مشکلات زیبایی

باکتری ها می توانند اطراف براکت های ارتودنسی انباشته شوند به همین دلیل نیاز دارند زدوده شوند. در غیر اینصورت، اسیدی که توسط باکتری ها تولید می شود موجب در هم شکسته شدن مینای زیر خود خواهد شد، که منجر به بوجود آمدن طرح های مربع شکل سفید ناخوشایندی روی دندان ها خواهد شد. این اتفاق طی یک شب رخ نمی دهد، به همین دلیل نباید دست کم گرفته شوند! عموماً این لکه های مربعی چندان قابل مشاهده نیستند تا زمانی که براکت ها از روی دندان ها برداشته شوند. زمان، زحمت، و پولی که برای دستیابی به لبخندی زیبا و جذاب صرف کرده اید را هدر ندهید تا در نهایت به لبخندی به این شکل برسید.

بیماری لثه

بهداشت ضعیف دهان و دندان ها در طول درمان ارتودنسی، مخصوصاً در افراد بزرگسال می تواند روی لثه ها آثار مخربی به جا بگذارد. به دلایلی که شاید بیان آنها در حیطه این مقاله نگنجد، بیماران خردسال و نوجوان عموماً آسیب های دائمی در نتیجه چنین بیماری های لثه ای را تجربه نمی کنند اما بیماران بزرگسال بیشتر آنها را تجربه می کنند! بیماران بزرگسال درمان ارتودنسی نباید اجازه دهند مشکلات بهداشتی دهان آنها موجب بوجود آمدن، یا پیشرفت بیماری لثه داخل دهان آنها شود. بیماری لثه (بیماری پریودنتال) به تحلیل غیر قابل بازگشت بافت های لثه و استخوان اطراف دندان ها گفته می شود. نکته دیگری که باید اشاره شود این است که عدم رعایت درست بهداشت دهان در طول درمان ارتودنسی، علاوه بر دسته های اصلی که اشاره شد، پیامدهای منفی دیگری نیز دارد. تمیز نگه داشتن دهان در طول درمان ارتودنسی می تواند احتمال هر گونه پیامدهای منفی را به حداقل برساند و این برای حفظ سلامت دندان ها و لثه ها ضروری است.

در طول درمان ارتودنسی چه نکات بهداشتی را باید رعایت کرد؟

پاسخی که برای این پرسش داده می شود تفاوت چندانی با این پرسش افرادی ندارد که از براکت های ارتودنسی استفاده نمی کنند: هر کاری می توانید برای زدودن باکتری ها از روی دندان ها انجام دهید! بیمارانی که روی دندان های خود براکت ارتودنسی دارند تنها باید اندکی سخت تر تلاش کنند. چطور باید این کار را انجام داد؟ کارهای بهداشتی که می توان انجام داد به دو دسته تقسیم می شوند: کارهای بهداشتی داخل مطب، و کارهای بهداشتی داخل منزل.

 

رعایت بهداشت دهان در طول درمان ارتودنسی

رعایت بهداشت دهان در طول درمان ارتودنسی

اقدامات بهداشتی داخل مطب

پاکسازی و جرمگیری های تخصصی از جمله کارهایی هستند که بیمار باید با مراجعه به دندانپزشک پیگیر آنها باشد. به همین دلیل مراجعه منظم به دندانپزشک از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است.

اقدامات بهداشتی دهان و دندان ها داخل منزل

علاوه بر مراجعات بیشتر به دندانپزشک در طول درمان ارتودنسی، بیمار باید تمام تلاش خود را بکند تا دهان خود را هر چه بیشتر پاکیزه نگه دارد. این هدف با سه کار بدست می آید: مسواک بزنید، نخ دندان بکشید، دهان خود را شستشو دهید.

 

رعایت بهداشت دهان در طول درمان ارتودنسی

رعایت بهداشت دهان در طول درمان ارتودنسی

مسواک بزنید

توصیه دندانپزشک ها استفاده مرتب و مداوم از مسواک ها می باشد. این توصیه به بیمارانی که تحت درمان ارتودنسی قرار می گیرند دو برابر می شود، زیرا این نوع مسواک های ارتودنسی دو برابر بیشتر از مسواک های معمولی قادرند پلاک ها و باکتری ها را از روی دندان ها پاک کنند. علاوه بر این، استفاده از مسواک های بین دندانی نیز به شدت توصیه می شود زیرا قادر به دسترسی به قسمت هایی هستند که مسواک های معمولی و مسواک های بین دندانی قابلیت دسترسی به آنها را ندارند.

 

رعایت بهداشت دهان در طول درمان ارتودنسی

رعایت بهداشت دهان در طول درمان ارتودنسی

نخ دندان بکشید

کشیدن نخ دندان یکی از کارهای بهداشتی است که بسیاری افراد آن را نادیده می گیرند. بیمارانی که تحت درمان ارتودنسی قرار دارند مخصوصاً این قابلیت را دارند که کشیدن نخ دندان را کنار بگذارند، زیرا فرایند وقت گیری است و انجام درست آن کار دشواری است. هیچ چیز بهتر از نخ دندان های معمولی نیست اما اگر نمی توانید با استفاده از آنها نخ دندان بکشید، می توانید از دیگر انواع مختلف آن، از جمله سوپر فلاس استفاده کنید.

واتر پیک (یکی دیگر از جایگزین های فوق العاده برای نخ های دندان) دستگاهی است که در آن از آب پر فشار برای پاکسازی بین دندان ها استفاده می شود.

 

رعایت بهداشت دهان در طول درمان ارتودنسی

رعایت بهداشت دهان در طول درمان ارتودنسی

دهان را شستشو دهید

با انجام دو کار قبلی، عادت سالم دیگری که باقی می ماند شستشوی دهان با دهانشویه ای است که برای زدودن پلاک های روی دندان ها مفید است، مخصوصاً نوعی که حاوی فلوراید است. در برخی از انواع دهانشویه ها قدرت باکتری کشی لیسترین Listerine با تأثیرگذاری فلوراید ترکیب می شود، در حالی که هیچ الکلی در این نوع محصولات وجود ندارد. گرداندن این محصول به مدت ۶۰ ثانیه داخل دهان، پس از مسواک زدن و کشیدن نخ دندان تأثیری شگفت انگیز خواهد داشت.

کراس بایت چیست؟

برای بسیاری از افرادی که مقداری اطلاعات راجع به چگونگی دندان ها و لبخند خود دارند، ممکن است اصطلاحات تخصصی ناشناخته باشد. با این حال، ممکن است کراس بایت اصطلاحی باشد که چندان شناخته شده نیست. ابتدا، اجازه دهید مال اکلوژن را برای شما توضیح دهیم. مال اکلوژن به شرایطی گفته می شود که با بسته شدن دهان، دندان های فک های بالا و پایین در یک راستا قرار نمی گیرند. کراس بایت به نوعی مال اکلوژن اشاره دارد که دندان ها، یا تنها یک دندان شما در جای درست خود قرار نمی گیرد و ارتباط درستی با دندان های فک مقابل برقرار نمی کند، و به سمت گونه یا زبان نزدیک تر است، در حالی که نباید اینطور باشد.

 

 

کراس بایت

کراس بایت

مهمترین علل بروز کراس بایت

علل بروز کراس بایت مورد تحقیق و بررسی قرار گرفته اند و در نهایت به این چند عامل ختم شده اند: دلایل وراثتی، تأخیر در بیرون آمدن دندان ها یا غیر عادی بیرون آمدن آنها. مطالعاتی هستند که نشان می دهند مکیدن انگشت و تنفس دهانی نیز می توانند از دیگر علل بروز کراس بایت باشند.

وراثت

به لحاظ ژنتیکی کراس بایت زمانی می تواند اتفاق بیفتد که استخوان فک پایین وسیع تر از استخوان فک بالا باشد. اگر بتوانید در ذهن خود تصور کنید که این شکل دندان ها چه ظاهری دارند، به راحتی می توانید متوجه شوید نا همراستا بودن دندان های دو فک بالا و پایین کجاست.

تأخیر در بیرون آمدن دندان ها یا رشد غیر عادی آنها

رشد و بیرون آمدن طبیعی دندان ها، جایی که دندان های شیری از دست می روند و دندان های دائمی بیرون می آیند، به دلایل مختلفی می تواند با تأخیر انجام شود. وقتی این اتفاق رخ می دهد، دندان معادل همین دندان در فک مخالف (خواه فک بالا باشد یا پایین) با دندان مقابل خود تماس پیدا نمی کند.

مکیدن انگشت

گاهی اوقات ممکن است شما نیز افرادی را دیده باشید که مادران را سرزنش می کنند که چرا اجازه می دهند کودکشان انگشت خود را بمکد، و از پزشکان نقل قول می کنند که این عادت می تواند روی دندان ها تأثیر منفی داشته باشد. در واقع این حقیقت دارد. وقتی کودک انگشت خود را می مکد، از عرض قوس دندانی و کام کاسته می شود و شکل استخوان بالای کام می تواند خراب شود. در اکثر موارد، این مشکل به طور طبیعی قابل بازگشت نیست و نیاز به کمک درمان ارتودنسی دارد.

تنفس از راه دهان

همه ما، در اکثر مواقع از راه بینی نفس می کشیم. در برخی موارد نادر، طی دوران رشد، کودکان تمام وقت، به جای تنفس از راه بینی، از راه دهان نفس می کشند. این اتفاق معمولاً در نتیجه مشکلاتی مانند کوچک بودن سوراخ های بینی رخ می دهد. وقتی از راه بینی نفس می کشیم، زبان در حالت استراحت روی سقف دهان قرار می گیرد و در طول روند رشد به رشد جانبی فک کمک می کند، در حالی که وقتی از راه دهان نفس می کشیم، زبان از کام دور می شود و مانع این نوع رشد می شود.

 

کراس بایت

کراس بایت

گزینه های درمان کراس بایت

برای اصلاح کراس بایت چندین گزینه وجود دارند. شناخته شده ترین روش ها برای اصلاح کراس بایت عبارتند از:

  • وسیع کننده یا اکسپندر کام یا ماگزیلا که به تدریج موجب وسیع شدن کام، یا فک بالا می شود.
  • اکسپندر متحرکی که افراد بزرگسال می توانند آنها را در طول شب استفاده کنند.
  • مداخله جراحی، که طی آن استخوان فک به صورت استراتژیک شکسته می شود و پس از آن ابزارهای سفارشی پس از جراحی استفاده می شوند تا به وسیع کردن سقف دهان کمک کنند.
  • استفاده از براکت های ارتودنسی

 

 

کراس بایت

کراس بایت

چه اتفاقی می افتد اگر کراس بایت درمان نشود؟

اگر در اینترنت راجع به کراس بایت سرچ کنید که آیا واقعاً نیاز به درمان دارد یا خیر، و چه زمانی باید این درمان صورت گیرد، ممکن است با نظرات متفاوتی راجع به بهترین راه درمان کراس بایت و بهترین سن درمان آن مواجه شوید. با این حال، آنچه ممکن است مشاهده نکنید این است که هیچ کدام از این نظرات موافق عدم درمان نیستند. بی شک، اگر احتمال بروز کراس بایت در کودکان وجود داشته باشد، یا شما به عنوان یک فرد بزرگسال به تدریج برخی علائم و نشانه های کراس بایت را در خود مشاهده کنید، درمان ضروری است و به شما خواهیم گفت چرا.

داشتن کراس بایت می تواند منجر به ساییدگی و خوردگی دندانها شود. بعلاوه، افرادی که کراس بایت دارند اغلب با گزیدن داخل گونه خود مجبورند درد تحمل کنند، و ساییدگی غیر هم سطح دندان ها برای آنها ناراحت کننده است. در بدترین حالت خود، در صورتی که در کودکان کراس بایت به درستی مورد توجه قرار نگیرد، خطر رشد ناهماهنگ فک، اختلال در مفاصل فک پایین و عدم تقارن کلی صورت نیز وجود دارد.

اهمیت مشاوره با یک ارتودنتیست مجرب

برای انتخاب بهترین گزینه درمان، و پی بردن به اینکه چه اتفاقی در دندان های شما در حال وقوع است، باید به یک متخصص ارتودنسی( ارتودنتیست) مجرب مراجعه کنید تا با معاینه دقیق دندان ها بهترین گزینه های درمان را به شما معرفی کند. توصیه ما به مخاطبان این است که برای حفظ سلامت جسمی و نیز افزایش اعتماد به نفس کودک خود مراقب سلامت دهان و دندان های او باشید و به نحوه قرار گیری آنها توجه نمایید تا با درمان های زود هنگام از بروز مشکلات بیشتر برای وی در آینده پیشگیری نمایید.

در درمان ارتودنسی معمولا” با دندانها سر و کار داریم و کم پیش می آید که بافت نرم حفره دهان روی نتایج ارتودنسی تاثیرگذار باشند اما فرنوم دهانی یکی از آن مسائلی است که روی درمان ارتودنسی تاثیرگذار است. اکثر افراد در حفره دهان خود دو تکه بافت به نام فِرنوم frenum دارند که رو و اطراف دندان ها و لثه ها واقع شده اند. چه اتفاقی می افتد اگر این بافت موجب بروز نقص در عملکردهای دهان شود؟

اساساً دو نوع فرنوم وجود دارد: فرنوم زبانی و فرنوم لبی

 

فرنوم و فرنکتومی

فرنوم و فرنکتومی

 

فرنوم زبانی

فرنوم زبانی در زیر وسط پایه زبان واقع شده است. این فرنوم می تواند در اندازه های مختلفی وجود داشته باشد، و اگر فرنوم موجب محدودیت حرکت زبان شود (شرایطی که تحت عنوان “گره زبانی” شناخته می شود)، فرایند جراحی به نام فِرِنِکتومی frenectomy می تواند برای برطرف کردن آن کمک کننده باشد. فرنکتومی را جراح عمومی، جراح دهان، یا هر متخصص دیگری انجام می دهد. هدف از انجام آن آزاد کردن زبان است تا گفتار، بلع و حرکات زبان به درستی انجام شوند.

 

فرنوم و فرنکتومی

فرنوم و فرنکتومی

فرنوم لبی

در قوس دندانی بالا، بافتی که لثه را به لب متصل می کند فرنوم لبی نامیده می شود. اگر این بافت به صورت غیر عادی عریض یا بلند باشد، می تواند از بافت لثه تا بین دو دندان جلوی فک بالا امتداد داشته باشد و بین دو دندان فاصله ایجاد کند و ممکن است نیاز به یک فرایند جراحی داشته باشد. این شرایط تحت عنوان گره لبی نیز نامیده می شود و شرایطی مادرزادی تلقی می شود که در برخی بیماران، وجود حالت غیر عادی آن می تواند منجر به بروز درد، دشواری در خوردن غذا، یا حرف زدن شود، یا موجب کنار رفتن لثه ها از روی دندان ها و بی پوشش ماندن دندان ها، یا حتی مشکلات بایت شود.

علاوه بر این، این فرایند ممکن است به منظور راحت قرار گرفتن پروتزهای مصنوعی روی لثه انجام شود. در صورتی که بیمار به ارتودنتیست مراجعه نماید و هدف درمان ارتودنسی وی بستن فاصله بین دو دندان جلوی فک بالا باشد، ممکن است ارتودنتیست انجام جراحی این بافت را پیشنهاد دهد، زیرا ممکن است وجود آن موجب بوجود آمدن فاصله بین دندان ها شده باشد. در صورتی که این بافت در همان دوران نوزادی موجب بروز مشکل در خوردن شیر مادر شود، جراحی همان زمان انجام می شود.

 

فرنوم و فرنکتومی

فرنوم و فرنکتومی

فرنکتومی لبی چیست؟

فِرِنِکتومی لبی درمانی است که اصولاً به منظور برداشتن مقدار بسیار اندکی از بافت فرنوم لبی انجام می شود. به طور کلی، فرنکتومی لبی فرایند جراحی بسیار شایع و ساده ای است که برای افراد در تمام سنین انجام می شود.

 

فرنوم و فرنکتومی

فرنوم و فرنکتومی

آیا انتخاب جایگزینی برای این فرایند وجود دارد؟

فرنکتومی لبی بر اساس ارزیابی های پزشک و ارتودنتیست انجام می شود. در برخی موارد، ممکن است پزشک صلاح بداند “صبر کنید و ببینید چه تغییراتی در بافت های دهان ایجاد می شود”، مخصوصاً در بیمارانی که سن کمی دارند.

پیشرفت های اخیر چه کمکی به انجام این فرایند می کنند؟

لیزر تراپی برای درمان این شرایط پیشرفتی است که در انجام این جراحی صورت گرفته است.

هزینه جراحی فرنوم لبی چقدر است؟

هزینه فرایند جراحی لبی به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله نوع بیمه خدمات درمانی که هزینه های درمان شما را می پردازد، تخفیف های سالانه، پرداخت قسطی و دیگر شرایط پرداخت. در برخی موارد، قبل از انجام فرایند ممکن است تخمین کلی زده شود. هزینه نهایی به یافته هایی بستگی دارد که در طول فرایند جراحی بدست می آیند و نیز مراقبت هایی که پس از آن لازم هستند.

چه زمانی قبل از انجام جراحی فرنکتومی، بیمار نظر پزشک دیگری را نیاز دارد؟

  • کاملاً طبیعی است که بیمار با دریافت اطلاعات مربوط به فرایند فرنکتومی لبی و آنچه نیاز است انجام شود، حس نگرانی و تشویش داشته باشد.
  • در صورتی که بیمار نیاز به اطمینان خاطر مجدد یا نظر دیگری داشته باشد، پزشک همیشه کمک خواهد کرد و در صورت لزوم، مراجعه به پزشک دیگر را توصیه می کند.
  • بعلاوه، اگر فرایند نیاز به چند جراحی داشته باشد، یا امکان انجام آن در حالت های مختلف ممکن باشد، ممکن است نظر پزشکی دیگر به درک بهتر فرایند و انتخاب بهترین حالت، کمک کننده باشد. علاوه بر این، بیمار می تواند انتخاب کند به طور مستقل به پزشک دیگری مراجعه نماید.

نحوه انجام جراحی فرنکتومی

فرنکتومی لبی به روش های زیر انجام می شود:

 

فرنوم و فرنکتومی

فرنوم و فرنکتومی

 

  • روش سنتی: تحت بی حسی موضعی و با استفاده از تیغ یا اسکالپل جراحی، بافت فرنوم غیر عادی با یک برش خیلی ساده برداشته می شود. پس از آن، با استفاده از نخ های بخیه حل شدنی یا کشیدنی، محل برش دوخته می شود.

 

فرنوم و فرنکتومی

فرنوم و فرنکتومی

 

  • روش مدرن: این امکان وجود دارد که با استفاده از لیزر CO2 یا YAG، جراحی بدون خونریزی انجام شود. پرتوهای لیزر به صورت دقیق روی محل هدف متمرکز می شوند و بافت اضافی تبخیر می شود (بریده می شود یا دلمه می بندد). این فرایند تحت عنوان جراحی لیزر بافت نرم شناخته می شود.
  • الکتروکوتریزاسیون Electrocautery (برش بافت با کمک سوزاندن): این نوع فرایند شکلی از جراحی الکتریکی (بکار بردن جریان الکتریکی در عملیات جراحی) است که در آن الکترودهایی که حرارت دیده و گرم شده اند، برای سوزاندن بافت های غیر عادی و اضافی استفاده می شوند. این فرایند نیز بدون خونریزی انجام می شود.

در پایان ممکن است پوشش خاصی به نام پک پریودنتال periodontal pack روی محل جراحی قرار داده شود.

فرایند فرنکتومی لبی چقدر طول می کشد؟

زمان مورد نیاز برای انجام این جراحی به تکنیک مورد استفاده در انجام آن بستگی دارد؛ با این حال، کل این فرایند بیشتر از ۳۰ تا ۶۰ دقیقه طول نخواهد کشید. فرایند جراحی اصلی (برش) ممکن است تنها چند دقیقه طول بکشد.

قبل از انجام فرایند چه نکاتی را باید با جراح در میان بگذارید؟

بسیار مهم است که اطلاعات زیر را در اختیار جراح خود قرار دهید. این کار به پزشک شما اجازه می دهد خطرات فرنکتومی لبی را ارزیابی نماید و به پرهیز از دشواری های غیر ضروری و ناخواسته کمک نماید.

  • فهرست کاملی از داروهایی که در حال حاضر مصرف می کنید.
  • حساسیت به دارو یا غذای خاص.
  • مصرف رقیق کننده های خون مانند آسپرین، وارفارین، مکمل های گیاهی، یا دراوهایی از این دسته.
  • وجود خونریزی غیر عادی، یا احتمال خونریزی بیش از حد معمول در سوابق پزشکی خود یا یکی از اعضای خانواده.
  • ابتلا به دیابت، فشار خون بالا، درد قفسه سینه، یا حمله قبلی در گذشته.
  • تشخیص لخته خون در پا (ترومبوز عمقی وریدی) یا شش ها (آمبولی شش ها) در گذشته.
  • فهرستی از جراحی هایی که در گذشته داشته اید، از جمله: برداشت آپاندیسیت، کیسه صفرا، یا هر عضو دیگری از بدن؛ اصلاح هر قسمتی از بدن با جراحی؛ از جمله: درمان فتق، یا ترمیم سوراخ دیواره روده، و غیره

استفاده از ابزارهای ارتودنسی اگرچه به حل مشکلات و بینظمی های موجود در فک و دندانها کمک می کنند اما بهرحال استفاده از آنها یک سری مشکلاتی نیز ایجاد می کنند که بهتر است درباره آنها و راه حل این مشکلات با افرادی که از این وسایل استفاده میکنند صحبت شود.در مقاله پیش رو قصد داریم مشکلات ابزارهای ارتودنسی را به بحث بگذاریم و درباره راه حل آنها صحبت کنیم…

ابزارهای فانکشنال ثابت

هرچند استفاده از این نوع ابزارها چندان معمول نیست، اما دندانپزشک باید از وجود آنها آگاه باشد. ابزارهایی که برای درمان مال اکلوژن کلاس ۲ استفاده می شوند، بسته به نوع ابزار، معمولاً به بندهایی که روی دندان های مولر فک بالا یا بندها یا براکت هایی که روی قوس دندانی فک پایین قرار می گیرند متصل می شوند. اجزاء این ابزارهای پیچیده مستعد شکسته شدن هستند و تعمیر آنها به هیچ وجه کار ساده ای نیست.

 

مشکلات ارتودنسی

مشکلات ارتودنسی

 

دندانپزشک  می تواند اجزاء شل شده را محکم کند یا آنها را خارج کند، با این کار ناراحتی بیمار فوراً برطرف خواهد شد و پس از آن بیمار می تواند در فرصت مناسب به ارتودنتیست(متخصص ارتودنسی) مراجعه نماید.

هدگیر ارتودنسی

هدگیر معمولاً از کلاهک خارجی هدگیر تشکیل شده است که به یک فیس بو متصل است که فشار را از پشت سر به دندان ها منتقل می کند.

 

مشکلات ارتودنسی

مشکلات ارتودنسی

 

این روش تأمین تکیه گاه بدون خطر هم نیست. در گذشته چندین مرتبه آسیب به چشم ناشی از در رفتن هدگیر گزارش شده است، که اغلب بواسطه بازوهای داخلی فیس بو ایجاد شده بودند.

 

مشکلات ارتودنسی

مشکلات ارتودنسی

 

برای همه بیمارانی که از هدگیر استفاده می کنند، به منظور پیشگیری از حوادث ناشی از برخورد ناگهانی اجزاء به چشم یا دیگر قسمت های صورت، در پی باز شدن اتفاقی آنها، حداقل دو مکانیزم امن و بی خطر مجزا باید وجود داشته باشند. در صورت وجود هر گونه شواهد مبنی بر اینکه فیس بو این قابلیت را دارد که از تیوب های هدگیر خارج شود، باید هر چه سریعتر استفاده از آن متوقف شود. بیمار باید در اسرع وقت به ارتودنتیست خود مراجعه کند.

ریتینرها (نگهدارنده های ارتودنسی)

ریتینرهای متحرک

در حال حاضر ریتینرهای متحرک شفاف، بسیار رایج هستند. مشکلی که ممکن است با استفاده از این ریتینرها بروز پیدا کند، آسیب حین پوشیدن آنها (قرار دادن ریتینر روی دندان ها)، مخصوصاً به اطراف حاشیه لثه ها است. دندانپزشک می تواند به راحتی باله های برآمده ریتینر را با استفاده از قیچی بچیند و لبه های آنها را با سوهان صاف کند.

 

مشکلات ارتودنسی

مشکلات ارتودنسی

 

علاوه بر این، ریتینرها می توانند دچار ساییدگی یا شکستگی شوند، که در این صورت تعویض آن ضروری است. اکثر ارتودنتیست ها به بیماران خود پیشنهاد می دهند چند وقت یک مرتبه به دندانپزشک مراجعه کنند تا با گرفتن قالب دندان های آنها ریتینر جدیدی برای آنها بسازد تا جایگزین ریتینر شکسته یا قدیمی آنها شود.

ریتینرهای هاولی Hawley ممکن است همه مشکلاتی که ابزارهای متحرک دارند را با خود به همراه داشته باشد، در نتیجه راهکار حل آنها دقیقاً شبیه این ابزارها است. مشکلات دیگری که ویژه ریتینر هاولی هستند عبارتند از شکستن کمان (بو) لبی، که نیاز است مجدداً با دقت متناسب با قطعه لبی دندان های بالا تنظیم شود تا احتمال بازگشت مجدد آن به حداقل برسد.

 

مشکلات ارتودنسی

مشکلات ارتودنسی

 

هر اتفاقی بیشتر از این اتفاقات جزئی برای ابزار رخ دهد، نیاز است ابزار به لابراتوار ارتودنسی یا نزد ارتودنتیست برده شود.

نگهدارنده های ثابت (فیکس ریتینر)

امروزه ریتینرهای ثابت در موارد قابل توجهی از درمانها استفاده می شوند. یک سیم چند لایه با استفاده از یک سمان (چسب دندانپزشکی) کامپوزیتی به تک تک دندان ها متصل می شود. این نوع ریتینر به گونه ای طراحی شده است که چند سال در جای خود باقی بماند. مشکلی که برای این نوع ریتینرها بوجود می آید این است که ممکن است سیم از قسمت های بین دندان ها شکسته شود یا اینکه بخشی یا تمام ریتینر از دندان ها جدا شود.

در صورتی که تنها یکی از پدهای کامپوزیت از روی دندان جدا شده باشد، معمولاً خیلی راحت می توان کامپوزیت های باقی مانده را با یک تیغ جدا کرد و سطح زبانی دندان ها را تمیز کرد و ریتینر را مجدداً با استفاده از تکنیک اِچ کردن با اسید به دندان ها چسباند. تا وقتی که سیم ریتینر آسیب ندیده باشد، این کار می تواند راهکاری سریع و ساده برای حل مشکل باشد. اما اگر سیم ریتینر شکسته یا تغییر شکل داشته باشد، باید سر شل یا تیز آن بریده و صاف شود و بیمار در اسرع وقت به ارتودنتیست مراجعه کند، زیرا احتمال بازگشت دندان ها به وضعیت قبل وجود دارد.

 

دیگر مشکلات وسایل ارتودنسی

فرو رفتن تصادفی یکی از قطعات ابزار ارتودنسی در مجرای تنفسی یا دستگاه گوارش

خوشبختانه تعداد این موارد بسیار نادر است اما در صورت بروز این مشکلات، سرعت عمل و انجام کار درست حرف اول را می زند، مخصوصاً در چند دقیقه نخست. در صورتی که قطعه شل یا جدا شده هنوز از داخل دهان یا حلق دهانی (قسمتی از حلق در عقب دهان و زبان) قابل مشاهده باشد، در صورت امکان باید برای خارج کردن آن تلاش نمایید. اگر این امکان وجود نداشته باشد، بیمار باید سعی کند با سرفه کردن مانع فرو رفتن شیء خارجی به حلق شود. اگر مجرای تنفسی فرد دچار مشکل شد با اورژانس تماس بگیرید.

اگر احتمال داشته باشد که قطعه وارد مجرای تنفسی یا سیستم گوارش شده باشد، بیمار باید فوراً به بیمارستان مراجعه نماید تا تحت معاینه با تصاویر رادیوگرافی قرار گیرد. بهتر است بیمار یک قطعه شبیه قطعه بلعیده شده با خود همراه داشته باشد تا به رادیولوژیست در پیدا کردن و شناسایی قطعه کمک کند.

 

مشکلات ارتودنسی

مشکلات ارتودنسی

فرو رفتن جدا کننده به زیر لثه

همه بیماران با قرار گرفتن جدا کننده separator الاستیک بین دندان های خود مقداری درد و ناراحتی تجربه می کنند، که معمولاً ناراحت کننده ترین قسمت درمان ارتودنسی است و باید از قبل به بیمار اخطارهای لازم را داد. بیمار باید مراقب باشد تعداد و محل جدا کننده ها، و نیز محلی که در جلسه بعد سپراتور از آن خارج می شود را در جایی یادداشت کنند. هر جدا کننده ای که بین دندان ها قرار می گیرد باید شمرده شود تا اگر یکی از آنها گم شد بیمار جای آن را بداند. گاهی اوقات سپراتور زیر بافت لثه پنهان می شود به همین دلیل ممکن است بیمار به اشتباه تصور کند گم شده است. اگر این سپراتور نادیده گرفته شود و یک بند ارتودنسی روی آن قرار گیرد، این اتفاق می تواند منجر به بروز مشکلات پریودنتال جدی، عفونت و حتی از دست رفتن دندان شود.

 

مشکلات ارتودنسی

مشکلات ارتودنسی

جدا شدن زنجیر (چین) متصل به دندان نهفته

پس از انجام یک جراحی بسته برای اکسپوز (برداشتن پوشش روی دندان نهفته) و باندینگ یک دندان نهفته که بیرون نیامده است، چین (زنجیر) به تاج آن متصل می شود تا به تدریج آن را از محل خود خارج و به محل درست منتقل کند. سر آزاد زنجیر معمولاً به سالکوس (گودی‌ باریک و بلند و وی شکلی که در سطح اکوزال دندان‌های عقب دیده می‌شود) چسبانده می شود، با این حال گاهی اوقات ممکن است شل شود و داخل دهان آویزان بماند.

 

مشکلات ارتودنسی

مشکلات ارتودنسی

 

اگر این مشکل موجب اذیت شدن بیمار شود، قسمت شل شده چین را می توان یا مجدداً به خود براکت یا به دندان مجاور متصل کرد. به جای این کار می توان زنجیر را به دقت کوتاه کرد، اما باید اطمینان حاصل کرد که مقدار کافی از زنجیرها باقی مانده باشد تا در فرصت مناسب زنجیر دیگری جایگزین آن شود.

 

مشکلات ارتودنسی

مشکلات ارتودنسی

 

گاهی اوقات، ممکن است زنجیر به خاطر عدم اتصال صحیح به مینای دندان اکسپوز شده کنده شود. در این شرایط تنها کاری که می توان انجام داد این است که قطعه جدا شده زنجیر خارج شود و بیمار در جریان قرار گیرد که برای اتصال مجدد چین به تاج دندان، احتمالاً به زودی جراحی دیگری لازم خواهد بود.

هدگیر ارتودنسی ابزاری تخصصی است که برای اصلاح مشکلات اسکلتی مورد استفاده قرار می گیرد. بریس ها (مجموعه براکت ها و سیم های ارتودنسی روی آنها) می توانند موقعیت دندان ها را اصلاح کنند، اما هدگیر ارتودنسی با وارد آوردن فشار به براکت ها از طریق قلاب ها، فنرها، بندهای الاستیک، و دیگر ابزارهای متصل شونده می تواند به تغییر وضعیت فک ها کمک کند.البته عمده ترین علت کاربرد این وسیله،تصحیح ناهنجاری های اسکلتال می باشد اما به این معنا نیست که حرکت دندانی را نمی توان با آن ایجاد کرد. از هدگیر ارتودنسی می توان برای افزایش فضای موجود استفاده کرد تا از این طریق راحت تر دندانها را مرتب کرد.

هدگیرهای مختلفی در دندانپزشکی استفاده می شوند، که هر یک از آنها با هدف درمان اختلال خاصی طراحی شده است. این ابزار زمانی مؤثرتر عمل می کند که در اوایل نوجوانی و سال های بعد از نوجوانی استفاده شود.

هدگیر ارتودنسی

هدگیر ارتودنسی

هدف استفاده از هدگیر ارتودنسی

هدگیر ارتودنسی اساساً برای اصلاح مشکلات فکی استفاده می شود، که تحت عنوان نا هماهنگی های عقب و جلوی دهان anteroposterior discrepancies به آنها اشاره می شود. این مشکل می تواند ماگزیلا (فک بالا) و/ یا مندیبل (فک پایین) را درگیر سازد. این مشکلات عبارتند از:

  • اورجت، که عموماً تحت عنوان “دندان خرگوشی” شناخته می شود، که در آن دندان های جلوی فک بالا با زاویه ای رو به جلو به سمت لب ها، برجسته هستند.
  • اور بایت که در آن دندان های جلوی فک بالا به میزان زیادی روی دندان های جلوی فک پایین همپوشانی دارند.
  • آندربایت (پروگناتیسم)، که در آن دندان های جلوی فک پایین و خود فک پایین در جلوی دندان های فک بالا قرار می گیرند.
  • کراس بایت، که در آن با بستن دهان، دندان های فک های بالا و پایین در یک راستا قرار نمی گیرند.

ناهماهنگی و غیر همراستا بودن فک ها و دندان ها تحت عنوان مال اکلوژن شناخته می شود. برخی از این شرایط می توانند به طور همزمان وجود داشته باشند- مانند اور بایت و کراس بایت- و اصلاح همزمان آنها نیاز به یک رویکرد مشخص و مجزا دارد.

نکات مربوط به درمان با هدگیر ارتودنسی

هدگیر ارتودنسی اساساً برای کودکان ۹ ساله به بالا که با مشکلات ناهماهنگی رشد فک مواجه هستند استفاده می شود. در مرحله رشد کودکان، استخوان های فک آنها هنوز به صورت فعال در حال رشد است. با وارد آوردن فشار مدوام می توان رشد فک را عقب نگه داشت و مال اکلوژن را به صورت غیر تهاجمی بر طرف کرد. این راهکار خیلی بهتر از جراحی است زیرا این گونه مشکلات در بزرگسالی تنها با جراحی اصلاح می شوند.

ممکن است از سن ۱۳ تا ۱۸ سالگی معاینات دندانپزشکی نیاز باشند تا مشخص شود کودک هنوز در حال رشد است یا روند رشد متوقف شده است. این کار را می توان با تصویر رادیوگرافی سفالومتریک با اشعه ایکس انجام داد تا از طریق آن استخوان ستون فقرات (بهترین نشان رشد بالقوه استخوان ها) مورد بررسی قرار گیرد. اگر احتمال هیچ رشدی وجود نداشته باشد، هدگیر ارتودنسی کمک چندانی نمی تواند بکند.

در کودکانی که مرحله رشد آنها به پایان رسیده است، و نیز در افراد بزرگسال، گاهی اوقات هدگیر ارتودنسی برای ایجاد فاصله زیاد بین دندان ها استفاده می شود، زمانی که براکت ها به تنهایی برای این کار کافی نیستند.

هدگیر ارتودنسی

هدگیر ارتودنسی

هدگیر ارتودنسی چگونه عمل می کند؟

همانطور که از نام آن بر می آید، هدگیر ارتودنسی روی سر قرار می گیرد. هدگیرها انواع مختلفی دارند. برخی از آنها با یک نوار به پشت سر یا گردن متصل می شوند برخی دیگر نیز مانند یک کلاه کامل پوشیده می شوند.

ابزارهای مختلفی را می توان به هدگیر تکیه داد، از جمله بندهای الاستیک، قلاب های j، کویل اسپرینگ ها (فنرهای ارتودنسی)، ریتینرها (برای نگه داشتن دندان ها در جای خود)، پاور چین ها (برای اصلاح وضعیت دندان ها)، ضربه گیرهای لب (لیپ بامپر)، و فیس بو ها (وسیله سیمی خارج دهانی که از روی صورت عبور می کند و داخل دهان قرار می گیرد).

این ابزارها با استفاده از قلاب به براکت ها متصل می شوند. ارتودنتیست فشار را بین هدگیر و براکت ها تنظیم می کند تا رشد فک ها را متوقف کند، تغییر دهد، یا سرعت آن را کاهش دهد. مقدار فشار وارده به هر طرف بین ۳۵۰ تا ۴۵۰ گرم خواهد بود (کمتر یا بیشتر از فشاری که به براکت ها وارد می شود).

انواع هدگیر ارتودنسی

به طور کلی، دو نوع هدگیر در درمان ارتودنسی مورد استفاده قرار می گیرند: هدگیرهای سرویکال cervical  (پس سری) و های پول high- pull و فیس ماسک ریورس پول  reverse-pull.

هدگیرهای سرویکال و های- پول

هدگیرهای سرویکال و های پول دو نوع هدگیر هستند که اغلب به صورت پشت سر هم برای درمان مال اکلوژن های کلاس ۲ استفاده می شوند. این نوع هدگیرها با نگه داشتن ماگزیلا در جای خود، اجازه می دهند مندیبل به رشد خود ادامه دهد، در نتیجه می توانند به درمان اورجت و اوربایت کمک کنند.

هدگیرهای سرویکال و های- پول از سه جزء اصلی تشکیل شده اند:

  • کلاه روی سر: کلاه روی سر با استفاده از یک نوار که پشت گردن قرار می گیرد (نوار سرویکال) و دو نوار اضافی که روی پشت سر قرار می گیرند (نوارهای های- پول)، در جای خود نگه داشته می شود.

    هدگیر ارتودنسی

    هدگیر ارتودنسی

  • فیس بو یا قلاب های J: فیس بو از یک کمان خارجی، که به هدگیر متصل می شود، و یک کمان داخلی، که به دندان های عقب (مولر) متصل می شوند، تشکیل شده است. قلاب های J نیز دو ابزار سیمی مجزا هستند که یکی از آنها به هدگیر متصل می شود و دیگری به براکت ها قلاب می شود.
  • ابزارهای متصل شونده: انواع مختلفی از ابزارهای ارتودنسی مانند بندها، فنرها، و کویل ها فشار مورد نیاز برای جابجایی دندان ها و فک بالا رو به عقب را فراهم می آورند.

بسته به اهداف درمان، فیس بو را می توان به هدگیر سرویکال متصل کرد تا به صورت یک طرفه ماگزیلا را با فشار به سمت عقب بکشد.

هدگیر ارتودنسی

هدگیر ارتودنسی

فیس ماسک ریورس پول

فیس ماسک ریورس پول یکی از ابزارهای ارتودنسی است که برای درمان مال اکلوژن های کلاس ۳ استفاده می شود. آنها با کشیدن ماگزیلا رو به جلو عمل می کنند. به گونه ای که می تواند رشد فک بالا را به سمت جلو هدایت کند.

فیس ماسک ریورس پول از سه جزء تشکیل شده است:

  • فیس ماسک: فیس ماسک از یک پد تشکیل شده است که روی پیشانی قرار می گیرد و یک چانه بند که هر دو به یک چارچوب فلزی متصل هستند. این ماسک با استفاده از یک نوار که دور پیشانی قرار می گیرد، یا با یک کلاه ثابت کننده در جای خود قرار می گیرد.
  • چارچوب افقی: چارچوب فیس ماسک یک چارچوب افقی دارد که می توان ابزارهای متصل شونده را به آن قلاب کرد.
  • ابزارهای متصل شونده: عموماً الاستیک ها برای اتصال چارچوب افقی به براکت ها استفاده می شوند. با این کار، ماگزیلا رو به جلو کشیده می شود بدون اینکه در زاویه دندان ها تغییری ایجاد شود.

ابزارهای جدیدتر شامل اکسپندر (وسیع کننده کام) هستند که مانند ریتینر روی سقف دهان قرار می گیرد. سپس بندهای لاستیکی به نقطه اتصال اکسپندر و چارچوب افقی وصل می شوند. فشار بین این دو آنقدر زیاد است که می تواند فیس ماسک را بدون نوار در جای خود نگه دارد.

نکاتی برای استفاده از هدگیر ارتودنسی

اگر از هدگیر ارتودنسی برای درمان اوربایت یا آندربایت استفاده می کنید، نیاز است آن را ۱۲ تا ۱۴ ساعت در روز استفاده کنید. بسیاری از ارتودنتیست ها توصیه می کنند بیمار ابزار را در طول شب استفاده کند. بعد از شام آن را بپوشد و صبح آن را خارج کند. برخی مال اکلوژن ها نیاز به ۲۲ ساعت استفاده از هدگیر در طول روز دارند.

وقتی درمان آغاز می شود، معمولاً یک دوره تنظیم نیاز خواهد بود، مخصوصاً در کودکان کم سن. گاهی اوقات ارتودنتیست توصیه می کند برای آنکه بیمار به ابزار عادت کند تعداد ساعات استفاده از آن در طول روز به تدریج افزایش یابد تا به ساعت مورد نظر برسد.

هر چند حین خوردن غذا، باید هدگیر خارج شود، اما برای نوشیدنی ها می توان از نی استفاده کرد، بدون اینکه ابزار از روی سر جدا شود. ارتودنتیست دستورات لازم برای استفاده از این ابزار را به شما خواهد داد.

ارتودنسی متحرک

ارتودنسی متحرک به ابزارهای ارتودنسی گفته می شود که توسط بیماران قابل برداشته شدن و گذاشتن هستند.در واقع ارتودنسی متحرک مکانیسم عملی جدا از ارتودنسی ثابت دارد که در آن براکت های ارتودنسی روی دندانها متصل می شوند و قابل خارج کردن نیستند. در مقالات قبل برای شما از مشکلات اورژانسی گفتیم که ممکن است برای ابزارهای ثابت ارتودنسی بوجود بیایند. در این مقاله قصد داریم به بیان مشکلات اورژانسی بپردازیم که ممکن است برای ابزارهای متحرک ارتودنسی، ابزارهای فانکشنال، ریتینرها و دیگر ابزارها بوجود بیایند. هدف این مقاله دادن توصیه های لازم برای برخورد با مشکلات این چنین است. با مدیریت درست این مشکل می توان ناراحتی های بیمار را به حداقل رساند.

مشکلات ارتودنسی متحرک

استفاده گسترده از ابزارهای متحرکی که تنها روی یک قوس دندانی قرار می گیرند رو به کاهش است، اما هنوز هم شرایط خاصی هستند که برای درمان آنها باید از این ابزارها استفاده کرد. مشکلات کلی مربوط به ابزارهای متحرک عبارتند از:

  • دشواری در گفتار،البته در ابتدای درمان
  • ترشح بیش از حد بزاق، به طور موقت
  • ناراحتی عمومی در ابتدای درمان

این علائم خیلی زود، و با عادت کردن بیمار به آنها از بین خواهند رفت؛ بنابراین همه بیماران باید به صبور بودن تشویق شوند. در صورتی که هر یک از این مشکلات برای بیشتر از چند روز تداوم داشته باشد، احتمال اینکه بیمار مدت زمان کافی از ابزار خود استفاده نکند افزایش می یابد. بیمار باید تشویق شود ابزار خود را طبق دستور ارتودنتیست خود استفاده کند و باید بداند تنها در صورتی که طبق این روال پیش برود احساس ناراحتی او از بین خواهد رفت. علاوه بر این باید بداند اگر این دستورالعمل ها دنبال نشوند، قطعاً نتایج درمان ارتودنسی وی پیچیده خواهند شد.

شکستن ریتینر یا نگهدارنده ارتودنسی

پلاکهای شلی که قدرت نگهدارندگی روی دندانها ندارند از جمله علل شایع مراجعات اورژانسی می باشند و با طراحی و تنظیم با دقت اجزاء نگهدانده می توان از آنها اجتناب کرد، از این طریق می توان اطمینان حاصل کرد که ابزار به اندازه کافی گیر دارد. اگر ابزار متحرک به شکلی مطمئن داخل دهان قرار بگیرد، اعتماد به نفس بیمار نیز بالا خواهد رفت و علاقه بیشتری به استفاده از آن خواهد داشت، در نتیجه احتمال موفقیت آمیز بودن نتایج درمان بالاتر خواهد رفت.

مشکلات ارتودنسی متحرک

مشکلات ارتودنسی متحرک

 

شکستن گیره ( Adams)  اصلاً غیر عادی نیست. اگر گیره های Adams دیگری وجود داشته باشند که به نگهداشتن ابزار کمک کنند اغلب تنها درمان لازم جدا کردن گیره شکسته شده و صاف کردن سیم های بریده شده کافی است. اگر اجزاء نگهدارنده کمتری وجود داشته باشند، گزینه دیگر جدا کردن پل شکسته شده گیره Adams و به جا گذاشتن سری قلابی شکل است تا بتواند ابزار را در جای خود نگه دارد.

مشکلات ارتودنسی متحرک

مشکلات ارتودنسی متحرک

اکثر شکستگی های گیره در نتیجه فشار به سیم خشک شده ابزار اتفاق می افتند. زمان چفت کردن ابزار و درآوردن آن، احتمال شکستن ابزار افزایش می یابد. والدین بیمار یا خود بیمار باید بدانند که این عادت چقدر می تواند برای ابزار آزار دهنده باشد و شکستن گیره بی شک موجب تأخیر در روند درمان خواهد شد.

آسیب دیدن اجزای اصلی

احتمال آسیب دیدن ابزار از اطراف قسمت هایی که دارای اجزاء فعال می باشند، از جمله فنرها (springs) یا پیچ های اکسپندر (expansion وسیع کننده) بسیار زیاد است. در صورتی که فنر آسیب جدی دیده باشد و اگر لازم باشد دندان بیشتر جابجا شود، ممکن است هیچ گزینه دیگری غیر از تعویض آن وجود نداشته باشد. متأسفانه اگر آسیب جدی باشد، هیچ کار مفیدی نمی توان انجام داد غیر از اینکه سر تیز سیم ها یا سیم های شل شده را جدا کرد و به ارتودنتیست مراجعه کرد. اگر بیماری که از پیچ وسیع کننده استفاده می کند ابزار را به مدت یک یا دو روز خارج از دهان جا بگذارد، حتی پس از تعمیر موقت، قرار دادن کامل ابزار کار فوق العاده دشواری خواهد بود، زیرا فرایند وسیع شدن با بازگشت به حالت قبل مواجه شده است. دندانپزشک با بازگرداندن یک چهارمی چرخش ها، تا زمانی که بیمار احساس راحتی داشته باشد، می تواند تلاش کند پیچ را سر جای خود برگرداند، تا جایی که ابزار به طور کامل به جای خود باز گردد. سپس می توان بیمار را به ارتودنتیست ارجاع داد و جزئیات نیاز پیچ به تنظیم دقیق را برای او شرح داد تا ابزار را مجدداً داخل دهان کار بگذارد. این اطلاعات به ارتودنتیست اجازه می دهند دستورالعمل های درست را مجدداً گوشزد نماید.

مشکلات ارتودنسی متحرک

مشکلات ارتودنسی متحرک

بیس پلیت (پایه ای که روی سقف کام قرار می گیرد)

یکی از مشکلاتی که عموماً بیماران با آن مواجه هستند شکستن قسمت کوچکی از آکریلی است که روی سقف دهان قرار می گیرد. اگر این شکستگی اندک باشد، و روی طرح یا انسجام و یکپارچگی ابزار تأثیر نگذارد، صاف کردن لبه های نوک تیز تنها کار لازم برای پیشگیری از آسیب به بافت نرم داخل دهان است. اگر این آسیب شدید باشد، گرفتن قالب جدید و ارجاع آن به همراه پلاک قبلی به یک لابراتوار ارتودنسی ضروری خواهد بود. پس از آن توصیه می شود بیمار به ارتودنتیست مراجعه نماید.

مشکلات ارتودنسی متحرک

مشکلات ارتودنسی متحرک

مشکلات شایع دیگر که به بهداشت ابزار مربوط می شود، عفونت کاندیدا آلبیکانس دهانی (در گوشه های دهان) است که موجب التهاب بافت در زیر قسمت هایی می شود که ابزار روی آنها قرار می گیرد.

مشکلات ارتودنسی متحرک

مشکلات ارتودنسی متحرک

 

اقدامی که دندانپزشک یا متخصص ارتودنسی می تواند انجام دهد این است که دستورالعمل های لازم برای رعایت دقیق بهداشت ابزار را به بیمار بدهد، که می تواند شامل توصیه هایی مبنی بر پاکسازی اختصاصی بریس ها باشد. اگر اقدام فوری صورت نگیرد، ممکن است نیاز باشد داروهای ضد قارچ مانند میکونازول روی مناطق آسیب دیده استفاده شود.

مشکلات ارتودنسی متحرک

مشکلات ارتودنسی متحرک

ابزارهای فانکشنال

رایج ترین ابزار فانکشنالی که استفاده می شود تویین بلاک (twin block) است. مشکلات عمومی مربوط به این ابزار شبیه مشکلاتی هستند که برای ابزارهای متحرکی که روی یک قوس دندانی قرار می گیرند بوجود می آید، مانند ناراحتی اولیه، ترشح بیش از اندازه بزاق، و اختلال در گفتار، که مانند آنچه در بالا گفته شد باید به آنها پرداخت.

پس از قرار گرفتن پلاک فانکشنال برای نخستین مرتبه داخل دهان، ماهیچه های فک و نیز دندان ها به مدت دو روز ممکن است درد داشته باشند. بیمار باید بداند این کاملاً طبیعی است و خیلی زود بر طرف خواهد شد. مشکلات گفتاری نیز در مدت کوتاهی برطرف خواهند شد. زخم در سالکوس زبانی، اغلب در دندان های نیش یا پرمولر، در نتیجه باله های زبانی فک پایین چندان دور از انتظار نیست.

مشکلات ارتودنسی متحرک

مشکلات ارتودنسی متحرک

این مشکل را دندانپزشک با صاف کردن درست آکریلیک، درست از قسمت های ملتهب مخاطی و زخم، به راحتی می تواند حل کند. در صورت شکسته شدن تویین بلاک (اغلب بلاک پایین از قسمت وسط)، قالب های جدید و ابزار جدید نیاز خواهند بود. برای این کار لازم است بیمار مجدداً به ارتودنتیست مراجعه نماید.

درمان ارتودنسی دندان با تمام مزایایی که دارد، یک سری مشکلاتی را هم بویژه در روزهای اول بعد از ارتودنسی ایجاد می کند که آگاهی از آنها نقش مهمی در حل کردن آنها دارد.در این مقاله قصد داریم به مشکلات ابزارهای ثابت ارتودنسی بپردازیم که بیشترین کاربرد را در درمان ارتودنسی دارند.

مشکلات شایع در حین ارتودنسی

مشکلات شایع در حین ارتودنسی

 

گم شدن الاستیک یا سیم نگه دارنده سیم ارتودنسی

گاهی اوقات در طول درمان سیم یا الاستیک لیگاچور، که صرفاً برای نگه داشتن سیم ارتودنسی داخل براکت استفاده می شوند، ممکن است گم شوند. باید هر چه سریع تر لیگاچور جدیدی به جای آن قرار داد، زیرا اصلی ترین ابزار برای کنترل موقعیت دندان است. اگر لیگاچورهای الاستیک یا فلزی در دسترس باشند، تنها چند ثانیه طول می کشد مجدداً سیم ارتودنسی را به براکت متصل کنید. در صورت عدم وجود لیگاچور، برای پیشگیری از جابجایی های ناخواسته دندان هایی که از ابزار جدا شده اند، مراجعه فوری به ارتودنتیست ضروری است.

مشکلات شایع در حین ارتودنسی

مشکلات شایع در حین ارتودنسی

فرو رفتن سیم ارتودنسی در بافت نرم

در صورتی که سر سیم ارتودنسی آزاد باشد می تواند به داخل بافت نرم درون دهان فرو برود و موجب آسیب و ایجاد زخم های دردناک در آن شود. یکی از مهم ترین علل بروز این مشکل این است که در انتهای جلسه نخست سیم ارتودنسی به خوبی چیده نشده باشد و سیم زیادی از تیوب روی بند دندان مولر بیرون مانده باشد. یکی دیگر از علل بیرون زدگی شدید سر سیم ارتودنسی می تواند نتیجه جابجایی فعال دندان ها باشد، مانند بسته شدن فاصله بین دندان ها، یا لغزیدن سیم ارتودنسی از یک سمت قوس دندانی به سمت دیگر. گاهی اوقات، در نتیجه خوردن غذای نامناسب یا عادات مخرب مانند جویدن ته خودکار یا مداد، که به سیم فشار وارد می کنند، ممکن است سیم ارتودنسی شکسته شود. این اتفاق موجب می شود یک یا چند سر تیز بوجود بیاید که به داخل بافت نرم فرو می روند.

مشکلات شایع در حین ارتودنسی

مشکلات شایع در حین ارتودنسی

 

در صورت در دسترس بودن کاتر دیستال- اند (Distal end-cutters)، می توان قطعات آزار دهنده سیم را برید. این ابزارها با همین هدف طراحی شده اند. یا به جای آن می توان ظرف چند ثانیه با بریدن سر تیز و بیرون آمده سیم ارتودنسی با استفاده از سیم چین یا توربین هوا این مشکل را برطرف نمود.

مشکلات شایع در حین ارتودنسی

مشکلات شایع در حین ارتودنسی

 

با قرار دادن یک گیره روی قسمتی از سیم که قرار است بریده شود، به عنوان یکی دیگر از راهکارهای احتیاطی است. اقدام دیگری که می توان انجام داد این است که می توان سر سیم را به یک سمت بی خطر خم کرد، اما این کار ممکن است برای سیم های منعطف مانند سیم هایی که از جنس نیکل- تیتانیوم هستند دشوار باشد.

در صورتی که سیم به جای بندها از تیوب رد شده باشد، بهتر است از خم کردن آن اجتناب کنید زیرا دستکاری سیم اغلب می تواند منجر به خارج شدن تیوب از جای خود شود. اگر سیم ارتودنسی از یک سمت به سمت دیگر لغزیده باشد، می توان آن را جابجا کرد. گاهی اوقات نیاز است سیم اضافی به یک سمت برده شود و از همان جا چیده شود؛ این ساده ترین راه حل است، و به سرعت مشکل را برطرف خواهد کرد.

مشکلات شایع در حین ارتودنسی

مشکلات شایع در حین ارتودنسی

برخورد قلاب روی بند به بافت نرم داخل دهان

گاهی اوقات، ممکن است قلاب متصل به تیوب دندان مولر آنقدر برجسته باشد که موجب آسیب به بافت نرم داخل گونه ها شود. گزینه های درمان این مشکل عبارتند از: قرار دادن مقداری موم روی قلاب، قرار دادن کامپوزیت روی قلاب (اما نباید روی سیم را بپوشاند)، یا خم کردن سیم به سمتی که با داخل گونه برخورد نداشته باشد. باید بسیار مراقب باشید، مخصوصاً در مورد تیوب هایی که به بند متصل می شوند، باید مطمئن شوید که این جزء از دندان جدا نشود.

شل شدن سیم ارتودنسی/ سیم های کمکی

سیم ارتودنسی، مانند نوار سیمی روی دندان نیش، یا لیگاچور بلند، ممکن است شل شوند، مخصوصاً در مراحل اولیه درمان که دندان ها به سرعت در حال جابجایی هستند. باید تصمیم گرفته شود که نیاز است سیم به تنهایی مجدداً بسته شود یا اینکه برداشته شود. اگر تردید برای نگه داشتن آن وجود داشته باشد، برداشتن آن ترجیح داده می شود و بیمار باید هر چه سریعتر به ارتودنتیست خود مراجعه کند.

گاهی اوقات، ممکن است سیم ارتودنسی شل شود، که یا در نتیجه گم شدن تعدادی از لیگاچورها است، یا گاز زدن یک بخش منعطف از سیم، که باعث بیرون آمدن آن از حفره سیم کمانی یا تیوب دندان مولر است. خم شدن سیم ارتودنسی بسیار شایع است، مخصوصاً زمانی که مقدار زیادی از سیم بدون حمایت مانده باشد. این مشکل احتمالی را می توان با نرم کردن، و خم کردن مجدد انتهای معطف سیم کمانی رو به پایین، به حداقل رساند.

مشکلات شایع در حین ارتودنسی

مشکلات شایع در حین ارتودنسی

شل شدن براکت ها

براکت ها ممکن است در نتیجه خوردن غذاهای سفت یا چسبناک، یا احتمالاً ضربه خارجی به دهان در طول ورزش های پر برخورد شل شوند. براکت ممکن است روی سطح دندان باقی بماند یا اینکه در امتداد سیم کمانی جابجا شود. در صورتی که براکت به خوبی داخل سیم کمانی قلاب شده باشد و احتمال وارد شدن آسیب به بافت های نرم یا دندان ها وجود نداشته باشد، یکی از کارهایی که می توان انجام داد این است که آن را در جای خود نگه داشت و آن را دستکاری نکرد. در صورتی که براکت شل شده به بافت نرم آسیب برساند، یا موجب ناراحتی بیمار شود، با برداشتن لیگاچوری که آن را نگه می دارد می توان آن را خارج نمود. این کار باید با نهایت دقت انجام شود تا مبادا موجب شل شدن براکت های مجاور شود.

مشکلات شایع در حین ارتودنسی

مشکلات شایع در حین ارتودنسی

 

براکت های سلف لیگیت نیز می توانند مشکل بر انگیز باشند زیرا هر یک از آنها ورودی مجزایی دارد و برخی اوقات باز و بسته کردن آنها نیاز به ابزار خاصی دارد. گاهی اوقات، گیره ای که سیم کمانی را نگه می دارد ممکن است ناخواسته باز شود و موجب خارج شدن سیم کمانی از داخل آن، یا آسیب به بافت های نرم مجاور خود شود. اگر امکان بستن مجدد گیره یا برداشتن قطعه شکسته شده وجود نداشته باشد، می توان روی آن را موم ارتودنسی قرار داد. در تمام موارد، بهتر است شرایط هر چه سریع تر تحت نظارت متخصص ارتودنسی قرار گیرد.

مشکلات شایع در حین ارتودنسی

مشکلات شایع در حین ارتودنسی

با افزایش تعداد کودکان و بزرگسالانی که متوجه می شوند درمان ارتودنسی برای اصلاح مشکلات دندانی و ناهنجاری های فکی آنها مفید است، استفاده از ابزارهای ثابت درمان ارتودنسی رو به افزایش است. شکستن ابزار یا دیگر مشکلات مربوط به بافت های داخل دهان از جمله مشکلات اجتناب ناپذیر ارتودنسی هستند که در بهترین حالت خود می توانند موجب آزردگی و در بدترین حالت می توانند درد و ناراحتی شدیدی برای بیمار ایجاد کنند. متخصصان ارتودنسی نکات عملی لازم برای ارائه درمان های اورژانسی به موقع و مناسب را دارند. این راه حلهای ارتودنسی آنها می تواند تا حد چشمگیری درد و ناراحتی بیمار و نگرانی والدین را کاهش دهد. در این مقاله قصد داریم به بیان مشکلاتی بپردازیم که در طول درمان ارتودنسی با ابزارهای ثابت اتفاق می افتند و نیاز به درمان یا اقدام اورژانسی دارند.

مشکلات درمان ارتودنسی

مشکلات درمان ارتودنسی

 

درد دندان ها پس از قرار گرفتن ابزار روی آنها و هر بار تنظیم آنها

پس از قرار گرفتن ابزارهای ارتودنسی برای نخستین مرتبه روی دندان ها، یا پس از هر بار تنظیم ابزار، همیشه باید انتظار مقداری درد را داشت. قطعاً ارتودنتیست اطلاعات لازم در این زمینه را، به صورت مکتوب یا شفاهی ارائه خواهد داد که چگونه با این ناراحتی اوایل درمان کنار بیایید. طی چند روز نخست درمان ارتودنسی، تنها چیزی که لازم می شود، مسکن مناسب است (ایبوپروفن یا پاراستامول) و مقدار زیادی توجه و حمایت والدین. دستورالعمل های لازم در مورد دوز مصرفی این مسکن ها باید به بیمار داده شوند.

مشکلات درمان ارتودنسی

مشکلات درمان ارتودنسی

 

برخورد ابزار به داخل لب ها و گونه ها

این مشکل بسیار شایع است، مخصوصاً در مراحل اول درمان، قبل از آنکه بیمار به ابزار عادت کند. معمولاً توصیه می شود از موم ارتودنسی استفاده شود تا از این طریق درد و سوزش ناشی از برخورد ابزار به بافت نرم داخل دهان کاسته شود. برای استفاده از موم ارتودنسی ابتدا باید دندان ها مسواک شوند، پس از خشک کردن کامل قسمت های روی ابزاری که با بافت نرم برخورد دارند و اطراف آن، مقدار اندکی از موم را بین انگشتان اشاره و شست خود بچرخانید تا نرم شود، سپس آن را روی ابزار فشار دهید.

مشکلات درمان ارتودنسی

مشکلات درمان ارتودنسی

دمینرالیزیشن یا کاهش مواد معدنی دندان

بهداشت ضعیف و ناکافی دهان و دندان ها و رژیم غذایی نا مناسب می توانند موجب  شرایطی شوند که برخی بیماران با آن مواجه می شوند. با دادن اطلاعات کافی در زمینه کاهش مصرف قند و خوراکی های حاوی قند، و نیز دستورالعمل های لازم برای پاکسازی سطح دندان اطراف ابزار، از بروز اکثر این مشکلات احتمالی می توان پیشگیری نمود. برای بیماران ارتودنسی باید دهانشویه فلورایده تجویز شود.

توصیه هایی که به این بیماران می توان کرد این است که از خوردن غذاهای سفت و چسبناک که ممکن است کنار اجزاء ابزار گیر کنند بپرهیز کنند و نسبت به رژیم غذایی خود حساس باشند و از خوردن غذاها و نوشیدنی ها، مخصوصاً میان وعده های شیرین و اسیدی بپرهیزند. همیشه این خطر وجود دارد که ذرات غذا بین اجزاء ابزار گیر کنند که معمولاً برای برداشتن آنها باید از مسواک های بین دندانی، سوپر فلاس (نخ دندان مخصوص دوره درمان ارتودنسی)، یا واتر پیک استفاده کرد. دستورالعمل استفاده از هر یک از این ابزارها روی آنها درج شده است.

مشکلات بافت نرم

التهاب بافت لثه می تواند در بیماران ارتودنسی مشاهده شود به همین دلیل در هر فرصتی باید بیمار را تشویق کرد تا به استانداردهای بهداشت دهان و دندان ها نزدیک شود. عفونت های لثه، مانند زخم های مزمن ژنژیویت نکروز دهنده (ANUG) بندرت و در بیمارانی مشاهده می شود که تحت درمان با استفاده از ابزارها هستند و عوامل تشدید کننده عفونت راهم با خود دارند،. ANUG با زخم های برجسته، مانند ضایعات پاپیلاهای بین دندانی تشخیص داده می شوند. درمان عفونتهای ANUG های خاص به برداشتن بافت های آلوده از سطح ریشه دندان با روش غیر جراحی نیاز دارد، که احتمالاً باید با مصرف آنتی بیوتیک درست و مناسب، و نیز (در صورت لزوم) دهانشویه های پراکساید همراه باشد. باز هم باید روی رعایت بهداشت دهان و دندان ها برای پیشگیری از بروز مجدد مشکل تأکید شود.

مشکلات درمان ارتودنسی

مشکلات درمان ارتودنسی

 

به طور کلی، درمان ارتودنسی باید شامل یک دوره دستورالعمل برای رعایت بهداشت دهان قبل از قرار گرفتن ابزار روی دندان ها باشد. باید به بیمار هشدار داد که اگر بهداشت دهان در حد قابل قبول نباشد نمی توان استفاده از ابزارهای ارتودنسی را به آنها توصیه کرد. در طول دوره درمان، اگر سلامت لثه های بیمار سیر نزولی داشته باشد و پس از دو تا سه جلسه هیچ بهبودی در آنها مشاهده نشود، بهتر است براکت ها از روی دندان ها برداشته شوند، در غیر اینصورت، خطر آسیب های دائمی به دندان ها وجود دارد.

مشکلات درمان ارتودنسی

مشکلات درمان ارتودنسی

 

به طور ایده آل، برای پیشگیری از بروز این مشکلات، باید گزینه های مناسب برای درمان ارتودنسی انتخاب شوند و دستورالعمل های دقیق قبل از آغاز درمان به بیمار داده شوند. اگر یک درصد هم احتمال داشته باشد که خطرات درمان از مزایای آن بیشتر باشند، درمان باید متوقف شود.

جابجایی زیاد دندان ها

افزایش مقدار اندکی جابجایی دندان ها، بیشتر از حد مورد انتظار (۵/۰- ۱ میلی متر)، در طول دوره فعال درمان ارتودنسی اجتناب ناپذیر است. در اکثر موارد، تنها باید به بیمار اطمینان داد که این اتفاق یکی از پیامدهای فیزیولوژیکال طبیعی درمان هستند. گاهی اوقات، طی درمان با ابزارهای ثابت، دندان می تواند زیاد جابجا شود (کمتر از ۲ میلی متر تحت فشار اندک). اگر یک علت موضعی آشکار برای این مشکل وجود داشته باشد، از جمله تروماهای اکلوزال که مستقیماً به این دندان متحرک وارد می شوند، باید رژیم غذایی نرم به بیمار توصیه شود و تلاش شود از وارد آمدن آسیب بیشتر به دندان مورد نظر جلوگیری شود. می توان از سمان گلاس آینومر “بایت پلین” موقتی ساخت و از بیمار خواست گاهی اوقات آن را روی دندان های مولر فک بالای خود قرار دهد.

مشکلات درمان ارتودنسی

مشکلات درمان ارتودنسی

 

با استفاده از این ابزار، ترومای اکلوزال ظرف چند روز برطرف خواهد شد و دندان لق دوباره در جای خود محکم خواهد شد. گاهی اوقات، به دندانی که زیر ابزار است ضربه مستقیم وارد می شود، به عنوان آخرین راهکار، تنها جزئی از ابزار که آزار دهنده است برداشته می شود. در صورت بروز هر یک از این مشکلات توصیه می شود به ارتودنتیست(متخصص ارتودنسی) مراجعه نمایید.

برای داشتن بدنی سالم، داشتن یک رژیم غذایی متعادل الزامی است. رژیم غذایی زمانی متعادل خواهد بود که متشکل از مواد مغذی اصلی باشد که بدن به آنها نیاز دارد، بعلاوه کالری مورد نیاز فرد را نیز، بر اساس سن، جنسیت، و میزان فعالیت بدنی او تأمین کند.

متخصصین ارتودنسی اغلب به بیماران خود توصیه می کنند طی درمان، غذا و خوراکی های نرم بخورند تا میزان حساسیت به فشاری که بیمار با جابجا شدن دندان های خود تجربه می کند به کمترین میزان برسد. اما شاید کمتر جایی خوانده باشید که درمان ارتودنسی روی رژیم غذایی تأثیر می گذارد یا اینکه به جزئیات مربوط به این غذاهای نرم اشاره شده باشد. از آنجا که راهنمای تغذیه ای درستی برای  دوره ارتودنسی وجود ندارد، رژیم غذایی متعادل و مغذی آخرین چیزی است که طی ۳-۴ روز نخست ابتدای درمان ارتودنسی به ذهن بیمار می رسد، مخصوصاً زمانی که تصور می کنند بواسطه وجود براکت ها روی دندان های آنها، گزینه های محدودی دارند.

اکثر بیماران ارتودنسی نمی دانند با وجود براکت ها می توان غذاهای مقوی تری خورد؛ مخصوصاً این روزها که همه به فکر داشتن تغذیه سالم هستند. شاید با دنبال کردن رژیم غذایی که در مقاله پیش رو ارائه می شود، در پایان درمان ارتودنسی خود، علاوه بر دست یافتن به لبخندی زیبا، به خاطر داشتن بدنی سالم تر قدر دان درمان ارتودنسی خود باشید!

رژیم غذایی متعادل، سازگار با براکت های ارتودنسی

رژیم غذایی در ارتودنسی

رژیم غذایی در ارتودنسی

 

غلات و حبوبات یا کربوهیدرات ها

این گروه مواد غذایی باید ¼ از کل انرژی مورد نیاز شما را تأمین کنند. این دسته مواد غذایی عموماً به شکل نان و برنج مصرف می شوند. به طور کلی، خوردن آنها راحت است و برای براکت ها خطری ایجاد نمی کنند زیرا غذاهای نرمی هستند و به راحتی جویده می شوند. البته نان سنگک و بربری یا نان خشک را استثنا کنید چرا که موجب کنده شدن براکت های ارتودنسی می شوند.انواع دانه ها و حبوبات پخته اصلی ترین بخش یک رژیم غذایی متعادل را تشکیل می دهند.

رژیم غذایی در ارتودنسی

رژیم غذایی در ارتودنسی

شیر و فراورده های لبنی

فراورده های لبنی نیز باید ¼ کل انرژی مورد نیاز بدن شما را تأمین کنند. داشتن استخوان ها و دندان های قوی به داشتن رژیم غذایی سرشار از کلسیم بستگی دارد. فراورده های لبنی می توانند کلسیم، ویتامین D، پتاسیم، و حتی پروتئین مورد نیاز بدن را تأمین کنند. این مواد غذایی برای افرادی که براکت ارتودنسی دارند فوق العاده هستند زیرا اکثر فراورده های لبنی نرم هستند و نیاز به جویدن زیادی ندارند. شیر، میلک شیک، ماست (چکیده) و پنیرهای کوتیج از جمله فراورده های لبنی هستند که در ایران به وفور مصرف می شوند و بیمار باید به خوردن آنها تشویق شود.

رژیم غذایی در ارتودنسی

رژیم غذایی در ارتودنسی

سبزیجات

سبیزجات نیز ¼ نیازمندی های رژیم غذایی شما را تشکیل می دهند. این گروه مواد غذایی می توانند ویتامین ها و مواد معدنی مورد نیاز افرادی که در حال رشد هستند را تأمین کنند. خوردن این مواد غذایی به شکل پخته، هیچ مشکلی برای براکت ها بوجود نخواهد آورد. برای راحتی بیشتر می توان آنها را در مخلوط کن ریخت تا نرم تر شوند. سبزیحاتی که برای سالاد استفاده می شوند یا به صورت خام خورده می شوند باید به قطعات ریز خرد شوند تا به براکت ها آسیب نرسانند.

رژیم غذایی در ارتودنسی

رژیم غذایی در ارتودنسی

میوه ها

میوه یکی از ضروری ترین بخش های یک رژیم غذایی سالم است اما خوردن آنها با وجود براکت های ارتودنسی چالش برانگیز است. به خاطر وجود براکت ها روی دندان ها، گاز زدن و جویدن میوه های سفت مانند سیب، گلابی و هلوی نارس می تواند بسیار دشوار باشد. پس از تعویض سیم، خوردن حتی نرم ترین خوراکی ها نیز می تواند کابوس باشد. به مدت ۳- ۴ روز پس از هر بار مراجعه به ارتودنتیست، مرکبات آبداری مانند پرتقال یا توت را برای خوردن انتخاب کنید. میوه های سفت را باید به اندازه های کوچک خرد کرد تا گاز زدن و جویدن آنها با دندان های عقب راحت باشد. اگر هیچ یک از این راهکارها عملی نبودند، آب میوه ها گزینه ای سالم و آسان هستند. معمولاً خوردن چیزهای سرد با وجود این قطعات فلزی روی دندان ها می تواند کار دشواری باشد. سعی کنید قبل از خوردن آنها را به دمای محیط برسانید.

رژیم غذایی در ارتودنسی

رژیم غذایی در ارتودنسی

دانه ها و مغزها

انتخاب با دقت از بین این گروه گیاهان می تواند به سالم نگه داشتن براکت ها کمک کند. دانه ها و مغزها بسیار سفت و ریز هستند و این دو موضوع برای افرادی که از براکت های ارتودنسی استفاده می کنند، چالش برانگیز است. طی دوره فعال درمان ارتودنسی دانه ها و مغزهای مورد علاقه خود را انتخاب کنید و در صورت سفت بودن آنها را به صورت آسیاب شده مصرف کنید.

رژیم غذایی در ارتودنسی

رژیم غذایی در ارتودنسی

گوشت

خوردن گوشت می تواند مشکلات بسیاری برای افرادی بوجود بیاورد که از براکت های ارتودنسی استفاده می کنند زیرا فیبرهای آن می توانند جویدن آن را دشوار کنند. از خوردن گوشت، مستقیماً از روی استخوان بپرهیزید. توفو (خمیر سویا که سفید و پنیر مانند است) یا پنیر کوتیج می توانند جایگزین های سالمی برای گوشت باشند زیرا منبع پروتئین خوبی هستند. قبل از خوردن گوشت آن را به قطعات ریز تبدیل کنید و آن را به شکل نازک و ترد مصرف کنید.

غذاهایی که مطلقاً نباید خورد

  • انواع آدامس ها(مخصوصا” انواع سفت و دارای شکر)
  • غذاهای چسبناک- تافی، آبنبات و غیره
  • غذاهای سفت- دانه ها و مغزهای آسیاب نشده، ذرت بو داده، ذرت روی بلال، نان خشک پیتزا، یخ، بیسکوئیت های خشک

سخن آخر …

برای گرفتن بهترین نتیجه از درمان ارتودنسی و بهترین پاسخ فیزیولوژیک از بیمار، ارائه یک راهنمای تغذیه برای بیماران تحت درمان ارتودنسی جهت انتخاب از بین غذاها و خوراکی های نرم، کمک زیادی به آنها خواهد کرد. این هدف با بدست آوردن لیستی از مواد مغذی، ارزیابی رژیم غذایی، آگاه ساختن بیمار از ترکیبات مهم رژیم غذایی سالم و مغذی برای سلامت دهان، و تشویق بیمار به بهبود رژیم غذایی امکان پذیر خواهد بود.