خونریزی لثه ها چیست؟

خونریزی لثه ها شایع ترین علامت و نشانه بیماری لثه است. اما می تواند به دیگر مشکلاتی اشاره داشته باشد که برای سلامتی بوجود آمده اند.

گاهگاهی خونریزی از لثه ها می تواند به دلیل خیلی محکم مسواک زدن دندان ها یا استفاده از پروتزهای مصنوعی که به خوبی روی لثه ها قرار نمی گیرند اتفاق بیفتد. خونریزی مکرر لثه ها نیز می تواند نشان دهنده بیماری های جدی تر باشد، از جمله:

  • پریودنتیت (شکل پیشرفته بیماری لثه)
  • لوسمی (سرطان خون)
  • کمبود ویتامین ها
  • کمبود سلول های لخته خون

بیماری های دهان و دندان که باعث خونریزی لثه ها می شوند

مسائل مراقبتی دهان و دندان ها دلیل اصلی خونریزی لثه ها هستند. ژنژیویت (التهاب لثه ها) و پریودنتیت باعث می شود لثه های شما حساس و مستعد خونریزی شوند.

ژنژیویت

اکثر افراد وقتی پلاک برای مدت زمان طولانی روی خطوط لثه های آنها باقی می ماند دچار ژنژیویت می شوند. پلاک عبارت است از رسوبات و باکتری هایی که به دندان های شما می چسبند.

مسواک زدن دندان ها به زدودن پلاک ها کمک می کند و می تواند از گسترش پوسیدگی (حفره های دندانی) پیشگیری کند. اما اگر درست مسواک نزنید یا نخ دندان نکشد، پلاک ممکن است روی خط لثه های شما باقی بماند.

اگر پلاک زدوده نشود می تواند سفت شود و به تارتار (رسوب) تبدیل شود، که خونریزی را افزایش خواهد داد. انباشته شدن پلاک نزدیک لثه ها وی تواند موجب بروز ژنژیویت نیز شود.

علائم و نشانه های ژنژیویت عبارتند از:

  • تورم لثه ها
  • سوزش داخل دهان و اطراف لثه ها
  • خونریزی لثه ها

پریودنتیت

بیماری پریودنتال (پریودنتیت) زمانی می تواند اتفاق بیفتد که ژنژیویت پیشرفت کند. بیماری پریودنتال عفونت لثه ها، استخوان فک، و بافت های حمایت کننده ای است که دندان های شما را به لثه ها متصل می کنند. پریودنتیت می تواند باعث لق شدن یا افتادن دندان های شما شود.

خونریزی لثه

خونریزی لثه

کمبود ویتامین

کمبود ویتامین C و ویتامین K نیز می تواند باعث شود لثه ها به راحتی دچار خونریزی شوند.

اگر خونریزی لثه دارید و می دانید خودتان با مراقبت های دندانی نادرست باعث بروز آن نشده اید، از پزشک خود بخواهید سطوح ویتامین های C و K را اندازه گیری کند. بعلاوه، رژیم غذایی را دنبال کنید که حاوی هر دو ماده غذایی باشد تا مطمئن شوید ویتامین هایی که برای سالم ماندن نیاز دارید را دریافت می کنید.

غذاهای سرشار از ویتامین C عبارتند از:

  • آبمیوه مرکبات و میوه های مرکبات
  • کلم بروکلی
  • توت فرنگی
  • گوجه فرنگی
  • سیب زمینی
  • فلفل دلمه ای

غذاهای سرشار از ویتامین K عبارتند از:

  • آب تره
  • کلم پیچ
  • اسفناج
  • چغندر برگی سوییسی
  • کاهو
  • برگ سبز خردل
  • دانه سویا
  • روغن کانولا
  • روغن زیتون

دیگر علل بروز خونریزی لثه ها

افرادی که از پروتزهای مصنوعی استفاده می کنند نیز گاهی اوقات ممکن است خونریزی لثه ها را تجربه کنند. زمانی احتمال بروز این مشکل بیشتر است که پروتزها به سختی روی لثه ها قرار بگیرند.

اگر دنچر یا دیگر ابزارهای دهانی شما باعث خونریزی لثه ها می شوند با دندانپزشک یا متخصص دندانساز خود صحبت کنید. ممکن است لازم باشد قالب جدید گرفته شود تا ابزار دهانی ساخته شود که بهتر روی لثه ها قرار می گیرد.

بارداری عموماً باعث خونریزی لثه ها می شود. تغییرات هورمونی که در طول بارداری اتفاق می افتند می توانند باعث شوند لثه های حساس تر باشند.

اختلالات خونریزی مانند هموفیلی و لوسمی نیز می توانند خطر خونریزی لثه ها را در شما افزایش دهند. لثه های شما بیشتر خونریزی خواهند داشت اگر از داروهای رقیق کننده خون استفاده می کنید. داروهایی که در این دسته قرار دارند عبارتند از وارفارین، آسپرین، و هپارین.

خونریزی لثه

خونریزی لثه

درمان های خونریزی لثه ها

بهداشت خوب دهان و دندان ها نخستین گام برای مدیریت خونریزی لثه ها است.

دو بار در سال برای پاکسازی های تخصصی به دندانپزشک مراجعه کنید. اگر ژنژیویت داشته باشید، دندانپزشک آن را با شما در میان خواهد گذاشت و به شما یاد خواهد داد چگونه درست مسواک بزنید. درست مسواک زدن و نخ دندان کشیدن می توانند به زدودن پلاک ها از روی خط لثه های شما کمک کنند و خطر گسترش بیماری پریودنتال را کاهش دهند.

علاوه بر این، ممکن است دندانپزشک نحوه استفاده صحیح از دهانشویه های ضد عفونی کننده را برای به حداقل رساندن پلاک هایی که داخل دهان تشکیل می شوند به شما یاد دهد. و شستشوی دهان با آب ولرم و نمک نیز می تواند به تسکین تورم لثه هایی که به راحتی خونریزی می کنند کمک کند.

از یک مسواک نرم استفاده کنید. این نوع مسواک ها هیچ آسیبی به لثه ها ملتهب وارد نخواهند کرد، مخصوصاً اگر پس از مسواک زدن خونریزی لثه ها را تجربه می کنید. فرچه های متوسط و سخت ممکن است به بافت ظریف لثه ها آسیب وارد کند.

علاوه بر این، می توانید به استفاده از مسواک برقی فکر کنید. سری هایی که به صورت اختصاصی برای روی این مسواک ها طراحی شده اند، می توانند راحت تر از مسواک های دستی به پاکسازی خط لثه های شما کمک کنند.

خلاصه

گرچه خونریزی لثه ها شایع ترین علامت و نشانه مشکلات دندانی است، اما مسائل دیگری نیز می توانند موجب بروز آن شوند.

برای مشخص نمودن اینکه آیا وضعیت سلامت دندانی شما علت زیربنایی بروز خونریزی لثه ها است یا خیر، از دندانپزشک وقت بگیرید. یک معاینه جسمی و گرفتن آزمایش خون می تواند به مشخص نمودن علت خونریزی کمک کند. درمان بر اساس شرایط شما متفاوت خواهد بود.

تحلیل ریشه دندان دقیقاً چیست؟ گرچه ممکن است این اصطلاح ترسناک و عجیب به نظر برسد، اما در حقیقت یک پدیده نسبتاً شایع است که به صورت طبیعی در نتیجه یک حادثه یا آسیب دهانی اتفاق می افتد. خبر خوب اینکه اگر به موقع به این عارضه رسیدگی شود می تواند درمان شود. اگر شما یا یکی از اعضای خانواده تان از تحلیل ریشه دندان رنج می برید، باید بلافاصله برای بررسی وضعیت آن به دندانپزشک مراجعه کنید.

گرچه قابل درک است که هر زمان که برای شما ممکن باشد شما بخواهید از مراجعه به دندانپزشک خودداری کنید، اما مشکلاتی مانند تحلیل ریشه دندان نیاز به رسیدگی دارند، و دندانپزشکان متخصص قادر خواهند بود که به محض بروز مشکلات نه تنها به درستی درمان به آنها رسیدگی کنند، بلکه آنها به لطف مراقبت های پیشگیرانه و ترغیب افراد به عادات درست دندانی می توانند به بیماران کمک کنند از بروز مشکلات اجتناب نمایند.

تحلیل ریشه دندان

تحلیل ریشه دندان

تحلیل ریشه دندان چیست؟

قبل از توضیح دادن مشخصه های تحلیل ریشه دندان، مهم است اشاره کنیم که اصطلاح تحلیل به طور کلی به هر زمانی اشاره دارد که بخشی از بدن شروع به جذب کردن بخش دیگری از بدن می کند. این اتفاق می تواند در جاهای مختلف و با بافت ها و بخش های متفاوتی از بدن رخ دهد. اما در اصطلاح دندانپزشکی، تحلیل عبارت است از، از دست رفتن تدریجی بخش هایی از دندان ها در نتیجه ادونتوکلاست ها.

ادونتوکلاست ها نوعی سلول هستند که به صورت طبیعی وجود دارند و مسئول تجزیه ریشه های دندان های شیری هستند تا در نهایت آنها بیفتند. با این حال، تحت برخی شرایط خاص که هنوز به طور کامل درک نشده اند، مشکلی می تواند بوجود بیاید، که باعث شود ادونتوکلاست ها ریشه دندان های دائمی را مورد حمله قرار دهند.

بخش هایی از دندان ها که می توانند تحت تأثیر تحلیل قرار گیرند عبارتند از پالپ داخلی، سمنتوم (پوشش ریشه)، عاج (دومین بخش سخت دندان که زیر مینا واقع شده است)، و خود ریشه.

انواع تحلیل ریشه دندان کدامند؟

دو نوع اصلی تحلیل ریشه وجود دارند. نخستین نوع تحلیل داخلی نامیده می شود. به این معنا که داخل واقعی دندان، خواه عاج یا سمنتوم، به داخل کانال دندان جذب می شود. این

تحلیل ریشه دندان

تحلیل ریشه دندان

شایع ترین شکل تحلیل تحت عنوان تحلیل خارجی شناخته می شود، به این معنا که بخش های بیرونی دندان ها شروع به تحلیل رفتن خواهد کرد. تحلیل خارجی می تواند به چند دسته تقسیم شود. تحلیل التهابی وقتی اتفاق می افتد که مدت زمان طولانی فشار وجود داشته است که منجر به بروز تحلیل پاتولوژیکال ممتد شده است. تحلیل سطحی شکلی از تحلیل است که گذرا و خود محدود کننده است. تحلیل سرویکال یا گردنی متخص پیوند های سمنتوم- مینا است، که زیر پیوند اپیتلیال واقع شده است. در نهایت، تحلیل جایگزین پس از انکیلوز ریشه دندان در استخوان آلوئولار اتفاق می افتد. به این معنا که، بافت دندان جذب می شود و استخوان جایگزین آن می شود.

علل و علائم تحلیل ریشه دندان کدامند؟

تعدادی علل احتمالی برای تحلیل ریشه دندان وجود دارند. در اکثر موارد، بروز آن به علت آسیب های فیزیکی به دندان، به شکل آسیب های فیزیکی، شیمیایی، یا سوختگی، می باشد. تروما منجر به بروز التهاب می شود که به نوبه خود باعث تحلیل می شود. دیگر علل تحلیل عبارتند از نکروز پالپ، درمان های پریودنتال، درمان ارتودنسی، یا سفید کردن غیر حرفه ای و نامناسب دندان ها.

تحلیل ریشه دندان

تحلیل ریشه دندان

در مراحل اولیه تحلیل، علائم اولیه عبارتند از یک لکه صورتی رنگ روی دندان. این نشان دهنده این است که بافت های داخلی تحت تأثیر قرار گرفته اند. با پیشرفت شرایط، ممکن است ناراحتی هایی در ریشه، تاج، یا حتی داخل دندان وجود داشته باشد. ممکن است لثه ها متورم و قرمز باشند، ممکن است رفته رفته فواصلی بین دندان ها قابل مشاهده باشند. تصاویر رادیوگرافی با اشعه ایکس نیز نشان دهنده ضایعات دندانی داخل و اطراف منطقه ای هستند که تحت تأثیر قرار گرفته است.

علاوه بر این، تحلیل می تواند منجر به بروز ناهنجاری های دیگری شود، از جمله عفونت، تغییر رنگ، تضعیف انسجام و یکپارچگی ساختاری دندان، لب پر شدن دندان، کج دندان آنها، بروی حفره های دندانی، و نیز تحلیل ریشه های دندان ها. در موارد وخیم، کل دندان از دست خواهد رفت.

تحلیل ریشه دندان چگونه درمان می شود؟

وقتی تحلیل ریشه دندان تشخیص داده شد، اولویت با حذف تحلیل رفتگی، و حفظ ساختار دندان تا جای ممکن می باشد. احتمالاً تراشیدن بخش های آسیب دیده دندان برای پیشگیری از گسترش بیشتر آن الزامی خواهد بود. این می تواند شامل درمان ریشه، برداشتن تاج دندان و جایگزین کردن آن با روکش دندان، جراحی دهان، و در موارد وخیم کشیدن دندان می شود.

درمان دیگری که ثابت شده موفق است، عبارت است از کلسیم سیلیکات. اگر این امکان وجود داشته باشد که مستقیماً به ناحیه ای دسترسی پیدا کرد که تحت تأثیر قرار گرفته است، مانند تحلیل سرویکال خارجی، دندانپزشک می تواند همراه با آمالگام بایودنتین روی دندان اعمال کند. با قرار گیری بایودنتین، این ماده شروع می کند به شکل گیری اطراف آسیب تحلیل رفتگی. نشان داده شده است که این مشکل در دراز مدت دارای ویژگی های تحلیلی معنا داری می باشد.

تحلیل ریشه دندان

تحلیل ریشه دندان

چگونه می توان از بروز تحلیل ریشه دندان پیشگیری کرد؟

از آنجا که برخی نمونه های تحلیل نتیجه تروماهای فیزیکی هستند، استفاده از اقدامات پیشگیرانه دشوار است. توصیه های کلی برای محافظت از دندان ها باید همواره دنبال شوند، مانند استفاده از محافظ دندان حین ضربات سنگین ورزشی و فعالیت های پر زد و خورد. اما مهم تر از همه این است که، اگر شما از آسیب به دهان یا دندان رنج می برید، حتماً برای بررسی تحلیل پس از حادثه به دندانپزشک مراجعه کنید تا مطمئن شوید به خوبی بهبود پیدا می کند.

مهم ترین عامل در درمان تحلیل این است که هر چه سریع تر تشخیص داده شود. به این معنا که شما باید برای چکاپ و پاکسازی به طور منظم به دندانپزشک مراجعه کنید. حتماً فقط به دندانپزشکان معتبری مراجعه کنید که به آنها اعتماد دارید، و مهم تر از همه اینکه، از فرایندهای غیر استاندارد سفید کردن دندان پرهیز نمایید که اغلب بر پایه مواد شیمیایی خطرناکی هستند که اگر به درستی اعمال نشوند موجب آسیب به دندان ها و لثه ها می شوند.

پوسیدگی دندان، بیماری لثه، و لب پر شدگی دندان ها؛ اینها تنها برخی از شایع ترین موارد اورژانسی دندانی هستند، در حالی که پیشگیری با مراقبت های خوب دندانی بهترین راه برای حفظ سلامت دهان شما است، اگر بدانید در مواقع اورژانسی چه کارهایی باید انجام دهید، می توانید از بروز آسیب های دراز مدت پیشگیری کنید.

شایع ترین موارد اورژانسی دندانپزشکی چه مواردی هستند- و آیا می دانید باید چگونه با آنها برخورد کنید؟

با واکنش های فوری و به موقع، و نیز درمان های کمک های اولیه درست، می توانید از بروز آسیب های طولانی مدت پیشگیری کنید و سلامت خوب دهان را احیاء کنید.

دندان درد

درد هرگز نشانه خوبی نیست: می تواند نشان دهنده شرایط متعددی باشد، از جمله پوسیدگی دندان. و در حالی که برخی از دندان دردها بدون درمان های اورژانسی به خوبی قابل مدیریت هستند، برخی علائم خاص مانند تورم، نیاز به توجه فوری دارند.

از روی آوردن به راهکارهای معمول مانند قرار دادن اسپرین یا دیگر داروهای مسکن روی دندانی که درد دارد اجتناب کنید زیرا تماس با لثه ای که تحت تأثیر قرار گرفته است می تواند موجب سوزش بافت نرم شود. در عوض، کمپرس سرد روی سطح بیرونی گونه خود قرار دهید و برای بهره مند شدن از مراقبت های اورژانسی به کلینیک دندانپزشکی مراجعه کنید.

وقتی درمان شما در حال انجام شدن است، دندانپزشک شما روی اهمیت مراقبت های بهداشتی اساسی دهان برای پیشگیری از بروز حفره های دندانی، پوسیدگی دندان، و دیگر مشکلات دندانی بدتر تأکید خواهد کرد.

موارد اورژانسی دندانپزشکی

موارد اورژانسی دندانپزشکی

لب پر شدگی یا شکستگی دندان

آیا روی یک چیز سفت محکم بایت خود را قرار داده اید؟ یک دندان لب پر شده یا شکسته تنها لبخند بی نقص شما را خراب نمی کند- بلکه درد نیز خواهد داشت. دهان خود را با آب گرم شستشو دهید و یگ تکه گاز استریل روی محل خونریزی قرار دهید. سپس، روی بخشی از صورت که به دندان شکسته یا لب پر شده نزدیک تر است کمپرس سرد قرار دهید تا تورم را کاهش دهد و درد تسکین پیدا کند.

دندانپزشکان همواره تأکید دارند از گاز زدن یا جویدن خوراکی های سفت و ترد، و نیز فعالیت های ورزشی و کارهای دیگری که می توانند موجب شکستن یا لب پر شدن دندان های شما شوند خودداری کنید.

خارج شدن دندان از حفره

مانند نحوه دست زدن به دندان شکسته یا لب پر شده، دندانی که به طور کامل از حفره خارج شده است را از تاج آن بگیرید (بخشی از دندان که داخل دهان قابل مشاهده است) و تنها ریشه را در صورت آلوده بودن آن بشویید. در غیر اینصورت، از ساییدن و کندن ذرات بافت چسبیده به آن خودداری کنید.

بسته به حادثه، ممکن است بتوانید دندان را مجدداً در جای خود قرار دهید، اما مراقب باشید از فشار دادن آن داخل حفره خودداری کنید. هر چه زودتر بتوانید این کار را انجام دهید- به صورت ایده آل ظرف مدت یک ساعت- شانس بیشتری برای نجات دندان خارج شده از حفره و احیاء آن در جای خود خواهید داشت.

اگر نمی توانید دندان را درون حفره قرار دهید، آن را داخل یک فنجان کوچک حاوی شیر، آب و نوک ناخن نمک، یا بزاق دهان خود قرار دهید. این کار به حفظ دندان در این مدت تا قرار گرفتن تحت درمان های اورژانسی در کلینیک دندانپزشکی کمک می کند.

موارد اورژانسی دندانپزشکی

موارد اورژانسی دندانپزشکی

گم شدن پر شدگی یا روکش دندان

روکش های دندانی و پر کردن دندان روش هایی برای احیاء دندان های آسیب دیده هستند تا آنها را به بهترین ظاهر و عملکرد خود بازگردانند. بنابراین، وقتی آنها شکسته می شوند، نیاز است بلافاصله برای آنها جایگزین قرار دهید تا از آسیب های بیشتر جلوگیری کنید.

تا زمانی که تحت مراقبت های اورژانسی دندانی قرار می گیرید می توانید این کارها را انجام دهید. یک تکه آدامس فاقد قند داخل حفره قرار دهید اما سعی نکنید خودتان دندان را ترمیم کنید و پر شدگی یا روکش را روی آن قرار دهید زیرا ممکن است به آن آسیب وارد کنید. علاوه بر این، می توانید ترمیم دندان را داخل یک کیسه زیپ دار قرار دهید و آن را با خود نزد دندانپزشک ببرید تا همان ترمیم یا در صورت غیر قابل استفاده بودن آن، ترمیم جدیدی روی دندان شما قرار دهد.

شکستن ابزارهای ارتودنسی

بریس ها بسیار محکم هستند- این سیم ها و براکت های فلزی به گونه ای طراحی شده اند که در برابر فشارهای روزانه ناشی از جویدن، خوردن، و حتی حرف زدن دوام بیاورند. اما حتی با این وجود، آنها باز هم می توانند بشکنند یا بیرون بزنند و به داخل گونه ها و لثه ها فرو بروند. این اتفاق نه تنها باعث بروز ناراحتی می شود، بلکه می تواند روند درمان صاف و یکدست کردن دندان ها را کند و یا حتی معکوس کند.

وقتی این اتفاق رخ می دهد، شما می توانید فشار دادن سیم شکسته و قرار دادن آن در موقعیتی راحت تر امتحان کنید. اگر امکان این کار وجود ندارد، سر بیرون زده آن را با موم ارتودنسی، یک تکه پنبه یا گاز استریل بپوشانید. مهم نیست این مسئله چقدر آزار دهنده است، از بریدن سیم خودداری کنید زیرا ممکن است آن را قورت دهید.

موارد اورژانسی دندانپزشکی

موارد اورژانسی دندانپزشکی

آبسه

عفونت های داخل دهان، مخصوصاً نزدیک ریشه یک دندان یا در فضای بین دندان و لثه ها، جدی است. این عفونت ها وقتی درمان نشوند، به دندان ها و بافت لثه ها، و حتی بقیه بدن اطراف پخش می شود.

آیا مطمئن نیستید که آیا آبسه دارید یا خیر؟ لثه های خود را برای نقاط دردناک، جوش مانند بررسی کنید. برای پرهیز از بدتر شدن مشکلات سلامتی دهان و بهره مند شدن از درمان های اورژانسی به ارتودنتیست خود مراجعه کنید. اگر می خواهید دهان شما به طور موقت تسکین پیدا کند، آن را با ترکیب آب ولرم و نمک شستشو دهید و روی منطقه متورم کیسه سرد قرار دهید.

خونریزی و درد پس از کشیدن دندان

تجربه کردن مقداری درد و خونریزی پس از کشیدن دندان طبیعی است، اما اگر این درد و خونریزی حتی یک ساعت بیشتر ادامه پیدا کرد، زمان آن رسیده است که به دندانپزشک مراجعه کنید. در این اثناء، یک تکه گاز استریل روی موضع دندان کشیده شده قرار دهید، و با قرار دادن بایت خود روی آن، مقداری فشار به آن وارد کنید. از شستشو، نوشیدن، و خوردن، و نیز مکیدن، تف کردن، و سیگار کشیدن اجتناب کنید.

اقدامات پیشگیرانه اساسی برای پیشگیری از حوادث اورژانسی

محافظ دندان استفاده کنید.

آیا ورزش می کنید؟ علاقه خود به ورزش کردن را نشان دهید اما بدون به خطر انداختن لبخند بی نقص خود. از ورزش های خشنی که ممکن است به صورت و دهان شما آسیب وارد کنند، و باعث لب پر شدن یا کنده شدن دندان های شما شوند پرهیز کنید. قبل از شروع ورزش محافظ دندان استفاده کنید تا از خود در برابر آسیب ها محافظت کنید.

موارد اورژانسی دندانپزشکی

موارد اورژانسی دندانپزشکی

مراقب آنچه می خورید و نحوه غذا خوردن خود باشید.

دندان های انسان ها محکم هستند، اما قطعاً شگفت زده خواهید شد از اینکه آنها به راحتی می شکنند یا لب پر می شوند. آبنبات ها و گوشت های سفت تنها برخی از روش هایی هستند که می توانند دندان های محکم، صاف، یکدست و زیبای شما را بشکنند. بهترین راه برای پرهیز از این اتفاق این است که از قبل در مورد آن فکر کنید. خوردن هیچ چیز آنقدر ارزش ندارد که دندان های خود را به خطر بیندازید.

هیچ چیز غیر خوراکی نجوید.

بسیاری از افراد عادات بد دهانی مانند جویدن ناخن و جویدن اشیائی مانند مداد دارند که خوراکی نیستند. اما آیا می دانسته اید که این عادات بد می توانند باعث شوند دندان های شما آسیب جدی ببینند؟ شما باید تمام تلاش خود را برای ترک این عادات به کار ببندید.

همیشه می شنویم “برای جلوگیری از پوسیدگی دندان های خود مسواک بزنید و نخ دندان بکشید”. تقریباً همه این را می دانند که باید مسواک بزنند و نخ دندان بکشند. اما آیا می دانید چرا؟

گرچه همه ما می دانیم برای حفظ سلامت دندان های خود باید مسواک بزنیم و نخ دندان بکشیم، اما پوسیدگی های دندانی همچنان یک مشکل شایع باقی می مانند که همه ما در یک نقطه باید با آن مقابله کنیم:

پوسیدگی دندان، یک بیماری عفونی، بعد از سرماخوردگی دومین بیماری شایع می باشد.

از هر چهار نفر فرد بزرگسال یک نفر و بیشتر از نیمی از نوجوانان در ایالات متحده دارای حفره های دندان هستند. سلامت دهان و دندان اغلب امری است که بدیهی تلقی می شود، اما بخشی اساسی از زندگی روزمره ما است. برای کنترل سلامتی دهان و جلوگیری از مشکلات دندانی هرگز دیر نیست.

گرچه مسواک زدن و نخ دندان کشیدن دو عادت روزانه بسیار مهم برای حفظ سلامت دندان ها و لثه ها هستند- اما چند کار ساده دیگر هستند که با انجام آنها می توانید از بروز دندان درد یا حتی بدتر از آن- از دست رفتن دندان ها- پرهیز کنید. در اینجا به بیان آنها می پردازیم تا به سادگی از بروز پوسیدگی و حفره های دندانی جلوگیری کنید.

از میزان خطر بروز پوسیدگی در دندان های خود آگاه باشید.

نخستین گام برای تحت کنترل درآوردن سلامت دهان و دندان های شما این است که بدانید چقدر در معرض خطر بروز حفره های دندانی هستید. بهترین راه برای دانستن این موضوع از طریق یک معاینه کامل و جامع دندانی است. با معاینات معمولی، و صحبت کردن با دندانپزشک، شما می توانید متوجه شوید کجا ایستاده اید، چه درمانی ممکن است نیاز باشد، همچنین کدام تغییرات در بهداشت دهانی و رژیم غذایی ممکن است کمک کننده باشند. وقتی به میزان خطر پی بردید، سپس یک راهکار ویژه و مؤثر برای بهبود بهداشت دهانی خود در پیش می گیرید.

مزیت دیگری که دانستن میزان خطر بروز حفره دندانی دارد این است که می تواند مشخص نماید معاینات دندانی چند وقت یک مرتبه نیاز هستند. هر چه میزان خطر شما کمتر باشد، تعداد دفعات کمتری نیاز است برای چکاپ به دندانپزشک مراجعه کنید. با یک مرتبه مراجعه به دندانپزشک و صحبت کردن در مورد این موضوع می توانید دریابید میزان خطر بروز حفره دندان در شما چقدر بالا است.

پیشگیری از پوسیدگی دندان

پیشگیری از پوسیدگی دندان

به طور منظم، درست، و با مسواک مناسب، دندان های خود را مسواک بزنید.

این واضح ترین نکته ای است که می توانیم به آن اشاره کنیم، چیزی که قطعاً همه شما از زمان کودکی آن را شنیده اید. اما اجازه دهید ما به شما بگوییم چرا مسواک زدن اینقدر برای سلامت دهان و سلامت عمومی شما مهم است.

باکتری های داخل دهان: یک دستگاه بازیافت کوچک

آیا می دانسته اید که دهان شما در حقیقت جایگاه حدوداً یک میلیارد میکروب است که در حال بازیافت چیزهایی هستند که شما می خورید و می نوشید؟

و به این ترتیب آنها موجب بروز پوسیدگی و حفره های دندانی می شوند- با تغذیه از قند موجود در غذاها و نوشیدنی هایی که ما مصرف می کنیم برای رشد کردن- سپس از خود ضایعاتی به شکل بیوفیلم به جای می گذارند که تحت عنوان پلاک های دندانی شناخته می شوند. این پلاک ها اجازه می دهند همه آن بازیافت کننده های کوچک مدت زمان طولانی تری به دور و اطراف دندان های شما بچسبند، تا در نهایت اسیدی تولید کنند، که موجب پوسیدگی مینای دندان ها و بروز حفره در آن می شود.

این پوسیدگی و حفره ها اگر درمان نشده باقی بمانند، در نهایت به یک روند بیماری ختم می شود که از باکتری های داخل دهان آغاز می شود، و می تواند به سایر نقاط بدن گسترش یابد، که می تواند شرایط مزمن را پیچیده کند از دیابت گرفته تا بیماری های قلبی.

مسواک زدن کمک می کند از شر باکتری ها رها شوید.

به دلیل حجم بسیار زیاد باکتری هایی که در دهان وجود دارند و نیز قدرت مبارزه مسواک زدن با پلاک های دندانی که تنها در چند دقیقه در طول روز فراهم می شود، مسواک زدن یکی از ساده ترین، و در عین حال، مؤثرترین راه ها برای پیشگیری از بروز پوسیدگی های دندانی است. حتماً باید پس از صرف غذا و قبل از رفتن به رختخواب مسواک بزنید. مسواک زدن قبل از رفتن به راختخواب از اهمیت ویژه ای برخوردار است زیرا اگر اجازه دهید این باکتری ها تمام طول شب روی دندان ها باقی بمانند، اسیدی تولید می کنند که به مینای دندان های شما آسیب وارد می کند (و در نهایت منجر به بروز حفره های دندانی می شود).

شستشوی روزانه دهان با دهانشویه های حاوی فلوراید را فراموش نکنید. علاوه بر این، استفاده از دهانشویه های آنتی میکروبیال نیز به از بین بردن باکتری ها کمک می کند در عین حال که بوی خوبی در دهان ایجاد می کند.

آیا می خواهید قدرت مبارزه با باکتری ها را در طول روز افزایش دهید؟ مسواک زدن بعد از ناهار در محل کار را امتحان کنید. یک مسواک و خمیر دندان جدا در محل کار برای این کار داشته باشید، و در صورت امکان، فواصل زمانی بلند مدت بین صبح وشب را نیز پر کنید.

تکنیک های درست مسواک زدن

  • از یک مسواک دارای فرچه نرم استفاده کنید و فشار ملایمی به دست خود وارد کنید، هر دوی این کارها می توانند خطر بروز آسیب به لثه ها را کاهش دهند.
  • مسواک خود را در زاویه ۴۵ درجه روی لثه قرار دهید و مسواک خود را به آرامی و با ضربه های کوتاه به صورت عقب و جلو حرکت دهید، سطوح بیرونی و داخلی و نیز سطوح جونده دندان ها را فراموش نکنید.
  • از نوک مسواک با استفاده از ضربه های آرام رو به بالا و پایین بررای پاکسازی سطوح داخلی دندان های جلوی دهان استفاده کنید.
  • برای از بین بردن باکتری های روی زبان و تازگی بوی دهان زبان خود را نیز مسواک بزنید.
  • فراموش نکنید که هر ۳ تا ۴ ماه یک مرتبه مسواک خود را تعویض کنید.
پیشگیری از پوسیدگی دندان

پیشگیری از پوسیدگی دندان

مصرف نوشیدنی های قندی و اسیدی را قطع کنید و آب بیشتری بنوشید.

آیا به آن کافه لاته صبحانه، یک فنجان قهوه روزانه، یا یک فنجان چای داغ احتیاج دارید؟ قرار گرفتن طولانی مدت دندان ها در معرض قهوه یا چای اسیدی، ترکیب با قند افزوده یا حتی تنها شیر افزوده می تواند احتمال خطر بروز حفره های دندانی را افزایش دهد. ادامه دهید، از قهوه خود لذت ببرید! اما سعی کنید آن را ۲۰ دقیقه یا کمتر نگهدارید، و پس از آن دهان خود را با آب شستشو دهید.

مشکل جرعه جرعه نوشیدن قهوه با افزودنی های آنها مانند شکر، شربت، و خامه که موجب بروز حفره های دندانی می شوند این است که قندهای مضر برای مدت زمانی طولانی داخل بزاق باقی می مانند. برای خنثی کردن اثر آنها در کنار نوشیدن قهوه خود مقداری آب نیز بنوشید تا دهان شما شستشو داده شود و از قندی شدن خیلی زیاد بزاق و خوردگی دندان های شما جلوگیری شود. علاوه بر این، نوشیدن قهوه با نی را امتحان کنید که به دور نگهداشتن این مایعات قندی از دندان ها و بزاق شما کمک می کند.

چگونه نوشیدن آب از بروز حفره های دندانی جلوگیری می کند؟

نوشیدن آب حاوی فلوراید یکی از ساده ترین و مفیدترین کارهایی است که شما می توانید برای پیشگیری از بروز حفره های دندانی انجام دهید.

آب بر خلاف نوشیدنی های دیگر است، و یکی از سالم ترین نوشیدنی های موجود است. بدن ما از ۶۰% آب تشکیل شده است، و هیدراته ماندن بدن به سیستم شما کمک می کند مواد مغذی سالم را توزیع کند و از شر مواد زائد خلاص شود. درخشش سالمی به پوست شما ببخشد و عضلات شما را در حرکت نگهدارد. نوشیدن آب واقعاً به سلامتی دندان ها کمک می کند- مخصوصاً اگر فلورایده باشد.

با دندانپزشک خود در مورد استفاده از مکمل فلوراید که موجب استحکام بیشتر دندان های شما می شود گفتگو کنید.

پیشگیری از پوسیدگی دندان

پیشگیری از پوسیدگی دندان

خود را به نخ دندان کشیدن عادت دهید.

ما می دانیم هیچ کس نخ دندان کشیدن را دوست ندارد. اما ما به شما قول می دهیم وقتی آن را آغاز کنید کار ساده ای خواهد بود. در مورد این روش فکر کنید: دندان های ما پنج طرف دارند، و همه آنها نیاز دارند به طور منظم پاکسازی شوند. حتی زمانی که هر روز مسواک می زنیم نیز، تنها سه طرف آنها را تمیز می کنیم. بنابراین، بدون نخ دندان کشیدن، با مسواک زدن تنها، شما در واقع در حال پاکسازی حدود نیمی از سطوح دندان های خود هستید.

و به خاطر داشته باشید که نخ دندان کشیدن در طول روز تنها چند دقیقه طول می کشد. در این چند دقیقه شما چه کار دیگری می توانید انجام دهید که بتواند اینقدر سلامت دهان شما را ارتقاء دهد؟

حالا، عادت نخ دندان کشیدن را چگونه باید آغاز کرد؟ به آن به عنوان کاری فکر کنید که می توانید همزمان با کارهای دیگر انجام دهید، چیزی که همه ما عاشق آن هستیم. نخ دندان کشیدن حین تماشای تلویزیون، یا حین مطالعه کتاب در رختخواب را امتحان کنید. به صورت ایده آل، شما باید بلافاصله پس از صرف غذا، یا قبل از رفتن به رختخواب نخ دندان بکشید. با این حال، نخ دندان کشیدن در حقیقت ساده تر و راحت تر است زیرا می توانید آن را حتی در حال راه رفتن نیز انجام دهید. در حقیقت شبیه هر عادت سالم دیگری است- کلید اصلی کوچک شروع کردن است، و تبدیل کردن آن به یک کار روزانه.

سیگار کشیدن را ترک کنید.

همه می دانند که کشیدن سیگار و مصرف تنباکو می تواند موجب بروز مشکلات پزشکی متعددی شود. سیگار کشیدن و مصرف دخانیات منجر به بروز بیماری و ناتوانی هایی می شود که تقریباً به تمام اندام های بدن آسیب وارد می کند، و بیش از ۱۶ میلیون آمریکایی در حال زندگی کردن با حفره های دندانی هستند که در نتیجه سیگار کشیدن بوجود آمده اند.

با این حال، اکثر افراد نمی دانند که سیگار کشیدن و جویدن تنباکو چه آسیبی به دهان، لثه ها، و دندان های آنها وارد می کند. سیگار کشیدن می تواند مضراتی بزرگتر از لک شدن دندان ها برای شما داشته باشد- این عادت ناسالم می تواند منجر به بروز بیماری لثه، از دست رفتن دندان ها، و حتی سرطان دهان نیز شود.

خوردن غذاهای مغذی را فراموش نکنید.

شما با خوردن وعده های غذایی مغذی و متعادل و محدود کردن میان وعده ها می توانید کمک بزرگی به دندان های خود کنید. از کربوهیدرات هایی مانند آبنبات ها، چیپس ها، و چوب شورها پرهیز کنید زیرا می توانند روی سطح دندان های شما باقی بمانند. اگر غذاهای چسبناک بخورید، باید هر چه سریعتر بلافاصله پس از آن مسواک بزنید.

محققان در حال دستیابی به روش های جدیدی برای پیشگیری از پوسیدگی و حفره های دندانی هستند. در مطالعه ای مشخص شد که جویدن آدامس هایی که حاوی ماده شیرین کننده زایلیتول هستند، رشد باکتری هایی که باعث پوسیدگی دندان می شوند را به طور موقت کاهش می دهد. علاوه بر این، مواد متعددی در حال کشف هستند که با گذشت زمان به آرامی فلوراید آزاد می کنند، که می توانند به پیشگیری از پوسیدگی بیشتر دندان ها کمک کنند. این مواد بین دندان ها یا درون حفره ها و شکاف های دندان ها قرار می گیرند. خمیر دندان ها و دهانشویه هایی که می توانند مراحل اولیه پوسیدگی را معکوس کنند و التیام ببخشند نیز در حال مطالعه هستند.

سیلانت های دندانی (پوشش محافظ پلاستیکی) نیز از جمله موادی هستند که روی سطوح جونده دندان های عقب دهان (دندان های مولر) اعمال می شوند تا از آنها در برابر پوسیدگی محافظت نمایند.

دندانپزشکان به عنوان بخشی از یک تیم بهداشتی متحد در ارائه مراقبت های دهان و دندان به بیماران دیابتی نقش مهمی به عهده دارند. به همین ترتیب آنها ممکن است موارد تشخیص داده نشده دیابت را تشیص دهند و بیماران را برای ارزیابی های بیشتر به پزشکان ارجاع دهند.

درمان عفونت های حاد دهانی و نقش دندانپزشک در حمایت از بیماران در برنامه های ترک سیگار روش هایی هستند که می توانند موجب کاهش عوارض ناشی از دیابت شوند. دندانپزشک با مشورت با پزشک بیمار، در صورت وجود عوارض سیستمیک ممکن است اصلاح برنامه درمانی را پیشنهاد دهد.

دندانپزشکان با همکاری با پزشک و متخصص تغذیه می تواند سلامت دهانی بیمار را حفظ کند و احتمالاً کنترل متابولیک افراد دیابتی را بهبود دهد. دندانپزشک می تواند با پزشک بیمار در مورد علائم و موارد منع مصرف داروها برای درمان عوارض دهانی در بیماران مبتلا به عوارض سیستمیک ناشی از دیابت مشورت کند. استفاده از گلوکومتر ممکن است موارد اضطراری مربوط به دیابت را دفع کند.

تیم دندانپزشکی با حفظ سلامت دهانی در بهترین وضعیت خود می تواند کنترل متابولیک بیماران مبتلا به دیابت را بهبود ببخشد. علاوه بر این، دندانپزشکان با حمایت از بیماران در برنامه های ترک مصرف دخانیات می توانند عوامل مرگ همزمان را کاهش دهد.

مفاهیم بالینی

دندانپزشکان با حفظ سلامت دهان بیماران خود و نیز با ارجاع بیمارانی دارای علائم و نشانه های مشکلات دهانی دارند نشانگر دیابت به پزشک برای ارزیابی های بیشتر، می توانند مرگ و میر همراه با دیابت را کاهش دهند.

دیابت یک سندروم پیچیده و مخرب است. مشخصه ویژه آن ناهنجاری های متابولیسم کربوهیدرات ها، چربی ها، و پروتئین هایی است که یا ناشی از کمبود شدید یا مطلق انسولین است، یا مربوط به تخریب خود ایمنی سلول های بتا لوزالمعده تولید کننده انسولین (نوع ۱یا دیابت وابسته به انسولین)، یا از مقاومت بافت هدف نسبت به تأثیر متابولیک سلولی آن، که معمولاً به چاقی مربوط می شود (نوع ۲، یا دیابت غیر وابسته به انسولین). دیابت نوع ۱ بیش از ۵ درصد موارد دیابت اولیه را نشان نمی دهد، در حالی که نوع ۲ نشانگر باقی موارد اصلی است.

هیچ درمان قطعی برای دیابت وجود ندارد. این شایع ترین اختلال غدد درون ریز است و بسیاری افراد در سراسر دنیا به آن مبتلا هستند و بسیاری دیگر به آن مبتلا هستند و از آن اطلاع ندارند. بدون تشخیص صحیح، این افراد در معرض خطر قابل توجهی قرار دارند که می تواند زندگی آنها را به خطر بیندازد. این خطرات عبارتند از افزایش احتمال عفونت و تأخیر در بهبود؛ نوروپاتی، رینوپاتی، و نفروپاتی (بیماری ریز عروقی)؛ تصلب شرایین تسریع شده با انفارکتوس میوکارد همراه با بیماری عروق کرونر؛ سکته؛ آنوریسم آترواسکلرو تیک (بیماری ماکروواسکولار)؛ و قطع عضو.

هایپرگلیسمی (افزایش گلوکز خون) یکی از علائم برجسته دیابت است- و همچنان عوارض متابولیک مزمن آن. اینها عموماً در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۱ وخیم تر هستند.

دیابت و دندانپزشکی

دیابت و دندانپزشکی

کنترل قند خون

گلوکز خون یا کنترل قند خون برای مدیریت پزشکی دیابت نقش اساسی دارد؛ بالا بودن زیاد قند خون و به مدت طولانی با عوارض سیستمیک و دهانی همراه است. بنابراین، یک برنامه مدیریتی نیاز است. این طرح باید به عنوان یک اتحاد درمانی فردی بین بیمار و خانواده، پزشک و سایر اعضای تیم مراقبت های بهداشتی، از جمله دندانپزشک خانواده، و متخصص تغذیه تنظیم شود. طی برنامه ریزی این طرح، تیم باید جنبه های متعددی از بیمار را در نظر بگیرد:

  • سن
  • برنامه و شرایط مدرسه یا کار
  • فعالیت های بدنی
  • داروها (انسولین یا مواد هیپوگلیسمی خوراکی)
  • رژیم غرایی و الگوی تغذیه
  • موقعیت اجتماعی و شخصیت
  • عوامل فرهنگی
  • وجود عوارض (سیستمیک و یا دهانی) دیابت
  • هر گونه شرایط پزشکی دیگر

از آزمایش هموگلوبین گلیکوزیله یا HbA1c به طور گسترده ای برای ارزیابی کنترل قند خون در یک بازه زمانی سه تا چهار ماهه استفاده می شود. آزمایشات بالینی تصادفی احتمالی نشان داده اند که دستیابی به کنترل قند خون از طریق کاهش درصد HbA1c، با کاهش نرخ بیماری ریز عروقی همراه است. بعلاوه، مطالعات اپیدمیولوژیک از توانایی کنترل شدید گلیسمی در کاهش بیماری ماکرواسکولار پشتیبانی می کند.

هدف مدیریت پزشکی هدف قرار دادن مقادیر HbA1c تا کمتر از ۷ درصد، یا به طور متوسط کمتر از ۱۵۰ میلی گرم در دسی لیتر گلوکز خون، هر سه تا شش ماه است. اگر بیشتر از ۸ درصد باشد توصیه می شود اقدام صورت گیرد. با این حال، نشان داده شده است که ویژگی های دیگری از کنترل گلوکز که در HbA1c منعکس نشده اند می توانند به خطر بروز عوارض بیفزایند یا آنها را تغییر دهند. برای مثال، مطالعات بالینی اخیر نشان می دهند که خطر و شدت عوارض ممکن است حتی تا میزان زیادی به میزان افزایش قند خون طی یک تا دو ساعت بعد از صرف غذا وابسته باشد.

افزایش قند خون حاد بعد از غذا با افزایش تولید رادیکال های آزاد همراه است که می تواند منجر به مسمومیت و آسیب به بافت ها، و در نهایت ممکن است با نارسایی کبدی همراه باشد. افزایش حاد قند خون دو ساعت پس از صرف غذا با افزایش خطر مرگ، مستقل از قند خون ناشتا، همراه است.

با پیشرفت سطح گلوکز بعد از غذا از ۱۸۰ به ۲۶۰ میلی گرم در دسی لیتر، خطر بیماری میکرواسکولار افزایش پیدا می کند. بنابراین، کنترل شدید در درمان پزشکی فعلی، اکنون شامل تغییر به یک تمرکز جدید است: کنترل مداوم روزانه قند خون با یک گلوکومتر، چهار تا شش مرتبه در طول روز، و اغلب قبل و بعد از وعده های غذایی برای هدف قرار دادن سطح قند خون بعد از غذا و به منظور به حداقل رساندن بروز افزایش حاد قند خون و مسمومیت حاد بافت می باشد.

گلوکومتر ها نسبتاً ارزان قیمت هستند و می توانند اندازه گیری سریع (۵ تا ۳۰ ثانیه) و صحیح سطح قند خون را در مقادیر اندک (۱ میکرولیتر) خون گرفته شده با نوار استریل از نوک انگشت انجام دهند. غیر از بیمارانی که علائم و نشانه های کلاسیک دیابت را دارند، با وجود گلوکز و استون در ادرار، اکثر پزشکان به مقادیر شیمیایی خون تکیه می کنند، نه تنها برای تعیین تشخیص دیابت بلکه برای کنترل آن. بعلاوه، نظارت روی قند خون موجود در ادرار دیگر بین بیماران مبتلا به دیابت عمل رایجی نیست؛ علت این است که مواردی با سطوح گلوکز خون ۳۰۰ تا ۴۰۰ mg/dL گزارش شده اند بدون هیچ شواهدی مبنی بر وجود گلوکز در ادرار. با این حال، بیماران ممکن است با نوارهای تست تشخیصی در طول دوره ای که کنترل متابولیک ممکن نیست، ادرار را از نظر وجود استون (یعنی کتون) تست کنند.

کنترل دقیق متابولیک شامل خطراتی می شود:

بیماران مبتلا به دیابت، مخصوصاً افرادی که دیابت نوع ۱ دارند و چندین تزریق انسولین در طول روز انجام می دهند یا از پمپ انسولین استفاده می کنند، ممکن است دچار بالا رفتن یا پایین آمدن شدید قند خون شوند (شوک انسولین)، که ممکن است منجر به کتواسیدوز دیابتی شود که تهدید کننده زندگی است.

دیابت و دندانپزشکی

دیابت و دندانپزشکی

مشکلات دهانی ناشی از دیابت

مشکلات ناشی از دیابت کنترل نشده مخرب هستند. این ممکن است شامل موارد زیر باشد، اما الزاماً محدود به آنها نمی شود: ژنژیویت و بیماری پریودنتال؛ زروستومیا و اختلال در عملکرد غدد بزاقی؛ افزایش احتمال بروز عفونت های باکتریایی، ویروسی، و قارچی (یعنی کاندیدیای دهانی)؛ پوسیدگی دندان ها؛ آبسه پری آپیکال؛ از دست رفتن دندان ها؛ عدم توانایی استفاده از پروتزهای دندانی مصنوعی (تا قسمتی مربوط به اختلال عملکرد غدد بزاقی)؛ اختلال در حس چشایی؛ لیکن پلانوس؛ و سندروم سوزش دهان.

ژنژیویت و بیماری پریودنتال

احتمال بروز بیماری پریودنتال- که اغلب ششمین مشکل ناشی از دیابت می باشد- شایع ترین مشکل دهانی است که برای افراد مبتلا به دیابت بروز پیدا کی کند. بیمارانی که دیابت آنها به خوبی تحت کنترل نیست، بیشتر در معرض خطر گسترش بیماری پریودنتال هستند. این بیماری از ژنژیویت آغاز می شود و سپس کنترل نامناسب قند خون، پیشرفت می کند و تا بیماری پریودنتال پیشرفته می رسد. کودکان مبتلا به دیابت و افراد بزرگسالی که کنترل متابولیک کمتر از حد مطلوب است، نشان داده اند که نرخ ابتلای آنها به بیماری ژنژیویت بسیار بالاتر است. در یک مطالعه، نرخ شیوع بیماری پریودنتال ۸/۹ درصد در ۲۶۳ بیمار مبتلا به دیابت نوع ۱ بود، در مقایسه با ۷/۱ درصد در میان افراد بدون دیابت. مطالعات متعددی نشان داده اند که بیمارانی که دیابت نوع ۱ دارند، و بیماری آنها تحت کنترل متابولیک مزمن و حاشیه ای است، نسبت به بیمارانی دارد که دیابت خود را به خوبی تحت کنترل دارند، بیماری پریودنتال گسترده تر و وخیم تری دارند. بیماران مبتلا به دیابت نوع ۱ و بیماری رتینوپاتی (شبکیه)، بیشتر دچار از دست رفتن اتصال بافت پریودنتال تا دهه های چهار و پنج زندگی خود می شوند. بنابراین، بهداشت خوب دهانی و چکاپ های منظم دندانپزشکان برای بیماران مبتلا به دیابت نوع ۱ فوق العاده مهم است.

مطالعات کمتری روی بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ و بیماری پریودنتال انجام شده اند. نشان داده شده است که بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ نسبت به افرادی که دیابت ندارند، سه برابر بیشتر احتمال دارد که دچار گسترش بیماری پریودنتال شوند. در مطالعه ای که در هندوستان انجام شد (۴۰ درصد از زنان شرکت کننده دیابت نوع ۲ داشتند)، افراد زیر ۴۰ سال در مقایسه با افرادی که دیابت ندارند بیشتر با از دست رفتن اتصال لثه ها، و نیز تحلیل استخوان آلوئولار مواجه می شوند که با افزایش مقاومت در برابر گلوکز یا کنترل متابولیک ضعیف همراه است. در همین مطالعه، در مقایسه با افرادی که در تمام گروه های سنی بیماری ندارند، در افراد مبتلا به دیابت با افزایش سن تخریب بافت پریودنتال افزایش پیدا می کند. از دست دادن دندان ها در افراد مبتلا به دیابت ۱۵ برابر بیشتر از افراد بدون دیابت بود.

مطالعات دیگر به بررسی از دست رفتن دندان و بی دندانی در افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ پرداخته اند. وقتی افراد مبتلا به دیابت سیگار می کشند، نسبت به افرادی که دیابت ندارند، ۲۰ برابر بیشتر احتمال دارد که دچار پریودنتیت با از دست رفتن استخوان حمایت کننده شوند.

گرچه پریودنتیت اساساً با وجود پلاک های دندانی ارتباط دارد، اما به نظر می رسد که پریودنتیت به عوامل پاتولوژیک متعددی همراه با دیابت مربوط باشد، اما دلیل نرخ بالاتر تخریب پریودنتال در افراد مبتلا به دیابت کاملاً درک نشده است. مطالعات نشان داده اند که میکرو ارگانیسم های موجود در فلورای پریودنتال در افراد مبتلا به دیابت و در افراد بدون دیابت به یکدیگر شباهت دارند، که حاکی از این است که تفاوت های موجود در واکنش میزبان به پاتوژن های پریودنتال به افزایش تخریب بافت در مبتلایان به دیابت مربوط می شود. حوادث پاتولوژیکی که در دیابت اتفاق می افتد ممکن است اتفاق بیفتند عبارتند از نقص در ایمنی واسطه سلول مانند نوتروفیل (لکوسیت پلی مورفونوکلئر یا PMN) کموتاکسی و عملکرد ماکروفاژ، و بیماری های قلبی عروقی.

علاوه بر این، شواهدی وجود دارد مبنی بر اینکه سابقه بیماری پریودنتال مزمن می تواند کنترل دیابت را مختل کند، که نشان می دهد عفونت های پریودنتال ممکن است عواقب سیستمیکی داشته باشند.

گرچه هنوز ماهیت دقیق این ارتباط پیچیده کاملاً مشخص نیست، اما نشان داده شده است که عفونت های دندانی در بیماران مبتلا به دیابت ممکن است موجب وخامت بیشتر مشکل مربوط به کنترل متابولیک شود. بعلاوه، شواهدی وجود دارد مبنی بر اینکه کنترل عفونت های پریودنتال در بیمارانی که دیابت آنها به خوبی تحت کنترل نیست، ممکن است در حقیقت به بهبود کنترل گلیسمیک کمک کند. ارزیابی دقیق کنترل قند خون، شامل رژیم غذایی بیمار، و HbA1c و اندازه گیری گلوکز بعد از غذا، در تعیین ارزیابی خطر برای پیشرفت مشکلات دهانی دیابت، مخصوصاً پریودنتیت، حیاتی است.

مشکلات دهانی در بیماران مبتلا به دیابت کنترل نشده، احتمالاً بیشتر به تغییر واکنش به عفونت، تغییرات میکروواسکولار، و احتمالاً، افزایش غلظت گلوکز در بزاق دهان (هایپرگلیسمی بزاقی) و مایع سرویکولار لثه مربوط می شود.

افزایش میزان قند موجود در بزاق دهان می تواند یکی از عوامل مهم دخیل در بروز بیماری پریودنتال باشد. افزایش میزان گلوکز بزاق دهان منجر به ایجاد بستر اضافی باکتریایی و تشکیل پلاک می شود. افزایش گلوکز در ناحیه لثه می تواند توانایی فیبروبلاست های پریودنتال که در بهبود پریودنتال نقش دارند را کاهش دهد. بنابراین، باید درمان های پیشگیرانه پریودنتال در مراقبت های جامع بیماران مبتلا به دیابت گنجانده شود. درمان شامل ارزیابی اولیه خطر بروز و پیشرفت بیماری های دهان، دستور العمل های مشخص بهداشتی دهان، ارزیابی و دستور العمل های رژیم غذایی، و بررسی ها و پروفیلاکسی دوره ای منظم دندانی می باشد.

دیابت و دندانپزشکی

دیابت و دندانپزشکی

اختلال عملکرد غدد بزاقی و زروستومیا

گزارشاتی وجود دارد مبنی بر شکایت از خشکی دهان (زروستومیا) و اختلال در عملکرد غدد بزاقی و کاهش تولید بزاق در بیماران مبتلا به دیابت، که ممکن است به دلیل پر ادراری یا وجود یک مشکل متابولیک زمینه ای یا مربوط به غدد درون ریز. وقتی محیط طبیعی حفره دهان به دلیل کاهش جریان بزاق یا تغییر در ترکیبات بزاق تغییر می کند، یک دهان سالم می تواند مستعد بروز حفره های دندانی و تخریب دندان ها شود. مخاط دهانی خشک، آتروفیک، و ترک دار مشکلات نهایی ناشی از عدم تولید بزاق کافی می باشند. همراه شدن موکوزیت، زخم ها، و رفع ادرار، و همچنین یک زبان ملتهب و پوسته پوسته شده، نیز از جمله مشکلات شایع هستند. دشواری در روان سازی، جویدن، چشیدن، و بلع از جمله ویران کننده ترین عوارض ناشی از اختلال در عملکرد بزاق دهان هستند و ممکن است با اختلال در مصرف مواد مغذی نیز ارتباط داشته باشد.

افزایش نرخ پوسیدگی های دندانی در بیماران جوان مبتلا به دیابت گزارش شده است و ممکن است به اختلال عملکرد غدد بزاقی ارتباط داشته باشد. در یک مطالعه نشان داده شد که بیماران مبتلا به دیابت، پوسیدگی سطح کورونال یا سطح ریشه دندان های آنها بیشتر از بیماران بدون دیابت، مستقل از کنترل قند خون، نبود.

با این حال، بین افراد بزرگسال مبتلا به دیابت و پوسیدگی های فعال و از دست دادن دندان ارتباطی وجود دارد؛ این حتی در بیماران مبتلا به دیابتی که کنترل گلیسمیک خوبی ندارند بیشتر قابل توجه می باشد. دندانپزشکان می توانند درمان های معمول مانند دهانشویه های حاوی فلورایدو جایگزین های بزاق را برای کمک به پیشگیری از بروز پوسیدگی و به حداقل رساندن ناراحتی ارائه دهند.

دیابت و دندانپزشکی

دیابت و دندانپزشکی

کاندیدیازیس

کاندیدیازیس دهانی یک عفونت قارچی فرصت طلب است که معمولاً با افزایش قند خون همراه است و بنابراین یک عارضه مکرر دیابت کنترل نشده است یا دیابتی که به خوبی تحت کنترل نمی باشد. ضایعات دهانی همراه با کاندیدیازیس عبارتند از گلوسیت میانی رومبوئید (آتروفی پاپیلار مرکزی)، گلوسیت آتروفیک، دنچر استوماتیت، کاندیدیازیس کاذب (برفک) و التهاب گوشه لب ها. کاندیدیا آلبیکانز یکی از اجزاء تشکیل دهنده میکرو فلورای طبیعی دهان می شود که به ندرت بدون عوامل تحریک کننده کنار یکدیگر انباشته می شوند و موجب عفونی شدن مخاط دهان می شوند.

این عوامل شامل بروز مشکلات برای سیستم ایمنی بدن می باشد (از جمله ایدز، سرطان و دیابت)، استفاده از پروتزهای مصنوعی همراه با بهداشت نامناسب دهانیو استفاده طولانی مدت از آنتی بیوتیک های طیف گسترده. اختلال عملکرد بزاقی، اختلال در عملکرد سیستم ایمنی، و افزایش قند موجود در بزاق که احتمال رشد قارچی را افزایش می دهند از جمله عوامل اصلی هستند که در بروز کاندیدیازیس دهانی در بیماران مبتلا به دیابت نقش دارند.

سندروم سوزش دهان

بیمارانی که سندروم سوزش دهان یا سوزش زبان دارند، معمولاً هیچ ضایعه بالینی قابل تشخیصی ندارند، گرچه علائم درد و سوزش می توانند شدید شوند. سوزش دهان می تواند علت های مختلفی داشته باشد، و اغلب تشخیص بالینی آن دشوار است. به نظر می رسد علائم درد و سوزش نتیجه یک عامل، یا احتمالاً ترکیبی از چند عامل باشند. در افرادی که دیابت آنها تحت کنترل نیست یا به خوبی تحت کنترل نیست،

این عوامل می توانند شامل اختلال در عملکرد بزاق، کاندیدیازیس، و ناهنجاری های عصبی مانند افسردگی باشد. نوروپاتی حرکتی خود مختار و حسی بخشی از سندروم دیابت است و شیوع نوروپاتی در دیابت تقریباً ۵۰ درصد، ۲۵ سال پس از شروع بیماری دیابت، با نرخ ۳۰ درصد بین افراد بزرگسال مبتلا به دیابت است. نوروپاتی ممکن است منجر به بروز علائم دهانی مانند خواب رفتن، سوزن سوزن شدن، بی حسی، سوزش، یا درد ناشی از تغییرات پاتولوژیک شامل اعصاب در ناحیه دهان شود. دیابت با علائم سوزش دهان همراه بوده است؛ با این حال، نوروپاتی ناشی از دیابت عموماً با درد و سوزش در دیگر بخش های بدن، مانند پاها همراه است.

یافته ای که از اهمیت ویژه برخوردار است این است که علائم سوزش دهان یا زبان از جمله علائم تشخیص داده نشده دیابت نوع ۲ می باشند، که بیشتر آنها پس از تشخیص پزشکی و درمان های بعدی به منظور بهبود کنترل قند خون برطرف می شوند. بهبود در کنترل قند خون نقش عمده ای در کاهش بروز عوارضی مانند خشکی دهان و کاندیدیازیس دارد، و این عوامل ممکن است ارتباط قابل توجهی با رفع علائم همراه با سندروم سوزش دهان در بیماران دیابتی داشته باشند.

دیابت و دندانپزشکی

دیابت و دندانپزشکی

لیکن پلان

لیکن پلان یک بیماری مزمن نسبتاً شایع مربوط به مخاط پوست می شود که علت بروز آن ناشناخته است. به طور کلی این بیماری یک فرایند با واسطه ایمنی تلقی می شود که شامل یک واکنش حساسیتی بیش از حد در سطح میکروسکوپی است. مشخصه ویژه آن یک نفوذ لنفوسیتیک T شدید (سلول های CD4، و بویژه سلول های CD8+) واقع در رابط بافت اپیتلیال- پیوندی است. سایر سلول های تنظیم کننده سیستم ایمنی (برای مثال، ماکروفاژها، سلول های دندریتیک، سلول های لانگرهانس) در افزایش تعداد ضایعات لیکن پلان مشاهده می شوند.

همانطور که پیش از این نیز اشاره شد، به نظر نمی رسد هیچ ارتباطی بین لیکن پلان و فشار خون یا دیابت (یعنی سندروم گرینسپان) وجود داشته باشد. با این حال، مطالعه ای که روی ۴۰ بیمار با لیکن پلان انجام شد نشان داد که ۱۱ بیمار (۲۸ درصد) دیابت آشکار یا نهفته دارند، در مقایسه با همه گروه کنترل که هیچ یک این مشکل را نداشتند. این نشان می دهد که دیابت ممکن است به ایمونوپاتوژنز لیکن پلاین مرتبط باشد.

عفونت های حاد دهان

نمونه های نمایانگر عفونت های حاد دهان- مانند حملات مکرر ویروس هرپس سیمپلکس، آبسه پریودنتال، یا زخم های پالاتال (سقف دهان)- نشان دهنده شدت این شرایط می باشند، بویژه در دیابت با کنترل محدود. گزارشات موردی در مورد عفونت عمیق گردن ناشی از آبسه پریودنتال و زخم ختی کشنده پالاتال در بیماران مبتلا به دیابت منتشر شده است. در مورد اخیر، زخم ها سطحی نبودند، اما نشان دهنده بیماری گرانولوماتوز granulomatous عمیق بودند. تا چه حد چنین حوادثی بخشی از طیف وسیعی از عفونت در افراد مبتلا به دیابت است که هنوز مشخص نشده است. این امکان وجود دارد که همان مکانیزم های بیماری زاد همراه با افزایش استعداد ابتلا به عفونت های پریودنتال (برای مثال، نقص در بهبود زخم، کموتاکسی کاهش یافته، و عملکرد PMN) ممکن است در احتمال بیشتر ایجاد عفونت های حاد دهانی نقش داشته باشند.

کنترل قند خون در مدیریت دیابت، کلید اصلی برای کاهش تأثیر عفونت های مزمن دهانی است.

ملاحظات مدیریت عمومی امور دندانپزشکی بیماران دیابتی

دندانپزشکان نقش مهمی در ارجاع بیماران مبتلا به دیابت به پزشک برای ارزیابی های بیشتر ایفا می کنند. هر بیمار دندانپزشکی تشخیص داده نشده که علائم و نشانه های اصلی دیابت را دارا است (یعنی تشنگی مفرط polydipsia، ادرار بیش از حد polyuria، پرخوری polyphagia، کاهش وزن، ضعف) یا دارای تظاهرات دهانی می باشد (برای مثال زروستومیا یا خشکی دهان، یا کاندیدیازیس) باید برای تشخیص و درمان به پزشک مراجعه کنند.

دندانپزشک با استفاده از گلوکومتر می تواند قند خون را با گرفتن نمونه از نوک انگشت اندازه گیری کند. اگر نتیجه با افزایش قند خون مطابقت داشته باشد، پیگیری فوری با مراجعه به پزشک نیاز است. حتی اگر در چنین تستی سطح قند خون بیمار طبیعی باشد، هنوز هم مراجعه فوری به پزشک ضروری است، مخصوصاً اگر بیمار علائم یا نشانه های بالا یا تظاهرات دهانی نشان دهنده دیابت کنترل نشده و تشخیص داده نشده را داشته باشد.

اگر پزشکی که دندانپزشک شما را به وی ارجاع داده است نیز دیابت را در بیمار تشخیص دهد، ممکن است بیمار از عوارض تهدید کننده زندگی در امان باشد. با این حال، نکته مهمی که در اینجا باید ذکر شود این است که گلوکومتر به عنوان یک وسیله تشخیصی پذیرفته نیست و دندانپزشک نیز از نظر پزشکی واجد شرایط تشخیص دیابت نیست.

همه بیماران مبتلا که دیابت آنها تشخیص داده شده است، باید از نظر سوابق نیز شناسایی شوند. درک کاملی از درمان پزشکی آنها- از جمله داروها، رژیم و میزان کنترل قند خون، و همچنین هر گونه عارضه سیستمیک ناشی از دیابت- باید به روشی مشخص شود. در صورت بروز عوارض سیستمیک ناشی از دیابت (به عنوان مثال فشار خون بالا، بیماری های قلبی عروقی، رتینوپاتی، نارسایی یا کم کاری کلیوی)، دندانپزشک باید با پزشک بیمار مشورت کند تا در مورد هر گونه تغییر در برنامه درمان دندانپزشکی، خصوصاً در صورت پیش بینی اقدامات جراحی صحبت کند.

برای مثال، در بیماران مبتلا به بیماری های قلبی عروقی، نظارت روی فشار خون بسیار مهم است، زیرا امکان تغییر در داروهای ضد انعقاد خون (مانند آسپرین) قبل و بعد از جراحی وجود دارد. توصیه فعلی در درمان پزشکی استفاده از آسپرین (۷۵ تا ۳۲۵ میلی گرم در روز) در همه بیماران بزرگسال مبتلا به دیابت و بیماری های قلبی و عروقی می باشد. پرهیز از داروهای نفروتوکسیک در مدیریت دندانپزشکی (به عنوان مثال، استامینوفن در دوزهای بالا، آسیکلوویر، آسپرین، داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی) در بیماران مبتلا به بیماری های کلیوی و همچنین شمارش دقیق تعداد گلبول های خون، کنترل فشار خون در هر بار مراجعه، ارزیابی خطر اندارتریت (شنت دیالیز کلیه) یا اندوکاردیت، و مدیریت بیمار دریافت کننده دیالیز که تحت درمان با هپارین قرار دارند توصیه می شود.

با توجه به فرایندهای جراحی، دندانپزشک باید قند خون بیمار را نیز با گلوکومتر آزمایش کند تا از حوادث مربوط به موارد اضطراری مانند شوک انسولین (هیپوگلیسمی شدید) یا کتواسیدوز با افزایش قند خون شدید قبل، حین، و یا بعد از یک فرایند تهاجمی جلوگیری کند.هر بیماری که قرار است تحت جراحی های گسترده پریودنتال یا دهان، غیر از یک کشیدن ساده دندان، قرار بگیرد، باید دستور العمل های تغذیه ای پس از جراحی را دریافت کند؛ این دستور العمل ها باید توسط پزشک یا متخصص تغذیه بیمار تنظیم شوند. مهم است که مجموع کالری های مصرفی و پروتئین- کربوهیدارت ها؛ نسبت چربی رژیم غذایی ثابت بماند تا کنترل قند خون فرد مبتلا به دیابت به خوبی حفظ شود.

 در مورد توصیه های رژیم غذایی و اصلاح دوز داروها در مرحله بعد از درمان دندانپزشکی، باید با پزشک بیمار مشورت شود. در مورد عفونت حاد دهانی، نه تنها ممکن است آنتی بیوتیک ها (مخصوصاً در بیمارانی که دیابت آنها به خوبی تحت کنترل نیست) تجویز شوند، بلکه ممکن است تغییراتی در داروهای بیمار نیاز باشد (به عنوان مثال، افزایش دوز انسولین به منظور پیشگیری از بالا رفتن قند خون مرتبط با درد و استرس ناشی از عفونت).

عموماً، مراجعات بیماران باید به صورت کوتاه و در صبح انجام شود تا از استرس آنها کاسته شود. ترشح اپی نفرین درون ریز ناشی از استرس نیزمی تواند تأثیر ضد تنظیمی روی عملکرد انسولین داشته باشد، بنابراین، به شدت موجب تحریک تجزیه گلیکوژن در عضلات (و به میزان کمتری در کبد) می شود که باعث افزایش قند خون می شود. در افراد بزرگسال مبتلا به دیابت که هیچ سابقه فشار خون بلایی وجود ندارد، یا در بیماران بزرگسال مبتلا به دیابت که فشار خون آنها به خوبی تحت کنترل می باشد، اپی نفرین می تواند در مقادیر معمول تزریق شود. مهم تر از همه اینکه، انسولین اپی نفرین توصیه می شود زیرا بی حسی دندانی بهتری را ایجاد می کند، و بنابراین ممکن است به میزان چشمگیری ترشح مقادیر خیلی بیشتر اپی نفرین درون ریز را در واکنش به درد و استرس کاهش دهد.

نکته آخر اینکه، دندانپزشک باید نقش عمده ای در تغییر عادات مخرب سلامتی بیمار ایفا کند، مخصوصاً عاداتی که باعث بروز چند اختلالال با یکدیگر می شوند. به عنوان مثال، بسیاری از شواهد از مطالعات اپیدمیولوژیک، مطالعات کنترل شده و کوهورت، مستندات قانع کننده ای را در مورد ارتباط علی و معلولی بین سیگار کشیدن و خطرات سلامتی مانند دیابت و سرطان دهان ارائه می دهند. بیشتر تحقیقات مستندی که تأثیر سیگار کشیدن روی سلامتی را بررسی کرده اند به طور مجزا نتایج را مورد زیر گروه افراد مبتلا به دیابت بحث قرار نداده اند، که نشان می دهد خطرات شناسایی شده حداقل معادل خطرات موجود در جمعیت عمومی هستند.

مطالعات دیگر در مورد افراد  دیابتی به طور مداوم افزتیش خطر ابتلا به مرگ و مرگ زدرس را در ارتباط با ایجاد عوارض بیماری ماکروواسکولار (درگیری قلبی- عروقی، بیماری های عروق محیطی و بیماری های عروق مغزی) در میان افراد سیگاری نشان می دهد. علاوه بر این، کشیدن سیگار با پیشرفت خیلی سریع مشکلات میکروواسکولار افراد مبتلا به دیابت مرتبط است و ممکن است در پیشرفت دیابت نوع ۲ نیز نقش ایفا کند. تحقیقات زیادی حاکی از مقرون به صرفه بودن مشاوره های تغییر رفتار کشیدن سیگار می باشند. این تحقیقات نشان می دهند در افراد مبتلا به دیابت جلسات مشاوره برای کاهش مصرف سیگار می توانند روی کاهش مصرف تنباکو مؤثر باشند.

دیابت و دندانپزشکی

دیابت و دندانپزشکی

کنترل بیماری های دهانی بیماران مبتلا به دیابت

پیش بینی خطر بروز بیماری

کنترل کامل عفونت های دهانی در بیمارانی مبتلا به دیابت فراتر از این مقاله است. با این حال، توصیه های بالینی در مورد درمان برخی از تظاهرات دهانی شایع دیابت در زیر آورده شده اند.

به طور کلی، افراد بزرگسال با دیابت نوع ۱ یا ۲ که به خوبی تحت کنترل می باشد، ممکن است خطرات پیشرفت بیماری های دهانی آنها را بیشتر از افرادی که به دیابت مبتلا نیستند تهدید نکند، بنابراین، می توانند به یک شکل درمان شوند. برای مثال، یک ضایعه پوسیدگی بخش کرونال دندان که هنوز به عاج نفوذ نکرده است، در بیماران مبتلا به دیابت که بیماری آنها به خوبی تحت کنترل می باشد، ممکن است نیاز به مداخله فوری نیاز نداشته باشد، در حالی که ضایعه مشابه در بیمارانی که دیابت آنها به خوبی تحت کنترل نیست (قند خون بالای متوسط تا شدید)، با توجه به خطر بالاتر پیشرفت سریع آن، ممکن است نیاز به درمان های عملی فوری داشته باشند. به طور کلی، خطر پیشرفت مشکلات دهان با کنترل قند خون ارتباط دارد و تا حدودی با تعبیر مقادیر HbA1C و سطوح قند خون بعد از صرف غذا ارزیابی می شود.

دیابت و دندانپزشکی

دیابت و دندانپزشکی

روند درمان برای کاندیدیازیس

با توجه به محوریت کاندیدیازیس به عنوان علامت دیابتی که تحت کنترل نیست یا به خوبی تحت کنترل نیست، و نیز ارتباط ثانویه با اختلال عملکرد غدد بزاقی، برخی داروهای موضعی و سیستمیک برای درمان کاندیدیازیس دهانی وجود دارند. به طور کلی توصیه می شود که دندانپزشک قبل از تجویز برخی داروهای ضد قارچ ابتدا قند خون را بررسی کند. برای مثال، باید از استفاده از تراشه های کلوتریمازول اجتناب کرد زیرا حاوی مقادیر زیادی قند هستند و ممکن است در بیماران مبتلا به دیابت منع مصرف داشته باشند. برخی داروهای موضعی مانند کرم ها که برای درمان ترک گوشه لب استفاده می شوند حاوی کورتیکواستروئیدها هستند که دارای تأثیر ضد التهابی و ضد عفونی کنندگی هستند که به بهبود کمک می کنند؛ با این حال، استروئیدها می توانند تأثیر آنتاگونیستی یا تنظیم نظارتی بر عملکرد انسولین داشته باشند، بنابراین پتانسیل ایجاد قند خون را دارند. با این وجود، بعید به نظر می رسد که چنین کرم هایی باعث افزایش قابل توجه قند خون شوند، مخصوصاً اگر این مواد در ناحیه نسبتاً کوچک ترک گوشه لب استفاده شوند.

کنترل اختلال عملکرد غدد بزاقی و زروستومیا

دلیل اصلی درمان خشکی دهان ارائه محرک تولید بزاق یا درمان جایگزین برای مرطوب نگهداشتن دهان، پیشگیری از پوسیدگی های دندانی، و عفونت های کاندیدا م ارائه تسکین برای دردها می باشد. روش مدیریت خشکی دهان می تواند شامل استفاده از مواد جایگزین و محرک بزاق باشد؛ این رویکرد ممکن است پیشرفت پوسیدگی های دندانی را به حداقل برساند یا از بروز آنها پیشگیری کند.

دیابت و دندانپزشکی

دیابت و دندانپزشکی

کنترل عفونت های مکرر HSV

برای بیماران مبتلا به دیابت و عفونت های مکرر دهان- صورت HSV، درمان باید هر چه سریع تر در مراحل اولیه آغاز شود تا مدت زمان و علائم ضایعه کاهش یابد. وقتی بروز مکرر ضایعات هرپس در عملکرد و تغذیه روزانه اختلال ایجاد کند، ممکن است آسیکلوویر خوراکی، هم برای پیشگیری و هم برای درمان در نظر گرفته شوند. در بیماران مبتلا به دیابت و نارسایی کلیوی، باید از مصرف آسیکلوویر اجتناب شود زیرا احتمال بروز سمیت کلیوی وجود دارد.

مدیریت و کنترل سندروم سوزش دهان

برای بیماران بزرگسالی که سندروم سوزش دهان دارند، عوامل متعددی می توانند به طور همزمان با یکدیگر تعامل داشته باشند. در دیابت های کنترل نشده، زروستومیاو کاندیدیازیس می توانند با علائم همراه با سوزش دهان ارتباط داشته باشند. علاوه بر درمان این شرایط، بهبود کنترل قند خون برای کاهش علائم ضروری است. بنزودیازپین ها، داروهای ضد افسردگی سه حلقه ای و ضد تشنج، در دوزهای پایین می توانند در کاهش یا از بین بردن علائم پس از چند هفته مفید باشند. دوز این داروها بر اساس علائم و نشانه های بیمار تنظیم می شود. یکی از عوارض جانبی احتمالی آنها زروستومیا یا خشکی دهان می باشد. به علت احتمال اعتیاد و وابستگی به این داروها، مشورت با پزشک معالج بیمار ضروری است. داروهایی که عموماً استفاده می شوند عبارتند از آمی تریپتیلین، نورتریپتیلین، کلونازپام، و گاباپنتن. جالب است بدانید، آمی تریپتیلین برای درمان نوروپاتی اتونومیک در بیماران دیابتی نیز استفاده شده است.

ملاحظات جراحی و کنترل پریودنتال

دندانپزشک می تواند فرایندهای جراحی پریودنتال را انجام دهد، گرچه مهم است بیمار در مرحله پس از جراحی یک رژیم غذایی طبیعی داشته باشد تا از افت قند خون و شوک انسولین جلوگیری نماید و از بهبود مؤثر اطمینان حاصل نماید. دندانپزشک باید هر گونه سوابق قبلی عوارض جانبی را بررسی کند، کنترل قند خون را ارزیابی نماید، و همچنان با پزشک و متخصص تغذیه بیمار در ارتباط باشد. هر چه دوره دیابت طولانی تر باشد، احتمال بروز بیماری پریودنتال شدید بیشتر خواهد بود.

درمان های حمایتی پریودنتال باید در فواصل زمانی نسبتاً کوتاه (دو تا سه ماه) ارائه شوند. عفونت های پریودنتال ممکن است وخامت دیابت و میزان کنترل متابولیک را پیچیده کنند. بیماران بزرگسالی که دیابت آنها به خوبی تحت کنترل می باشد، نیازی به مصرف آنتی بیوتیک پس از فرایندهای جراحی ندارند. با این حال، اعمال آنتی بیوتیک ها در طول مرحله پس از جراحی مناسب است، مخصوصاً اگر عفونت، درد، و استرس قابل توجهی وجود داشته باشد. انتخاب آنتی بیوتیک ها بر اساس چند فاکتور از پیش تعیین شده است (برای مثال، نتایج حساسیت، گسترش عفونت)، و باید در مشاوره با پزشک بیمار مد نظر قرار گیرد.

اصلی ترین درمان پریودنتال برای بیماران دیابتی بدون جراحی است، زیرا فرایندهای جراحی ممکن است مستلزم ایجاد تغییراتی در داروهای بیمار قبل و پس از درمان باشد، و همچنین ممکن است منجر به طولانی شدن دوره بهبود به دلیل دیابت شود. در بیماران دیابتی که دارای دیابت پیشرفته هستند، ترکیبی از درمان غیر جراحی و آنتی بیوتیک تتراسایکلین ممکن است تأثیر مثبت بالقوه ای بر کنترل قند خون داشته باشد. همانطور که از بررسی های HbA1C بر می آید، استفاده از تتراسایکلین در درمان بیماری پریودنتال با بهبود کنترل گلیسمیک همراه بوده است.

مطالعات مختلف متعددی مزایای درمانی دیگری برای تتراسایکلین در درمان پریودنتال گزارش داده اند، اساساً به عنوان مهار کننده های آنزیم های تجزیه کننده بافت همبند، متالوپروتئینازهای ماتریس انسانی. بنابراین، تتراسایکلین ها می توانند به عنوان بازدارنده تحلیل استخوان یا از بین رفتن استخوان عمل کنند، و این خاصیت مستقل از استفاده ضد میکروبی آنها است، و می تواند به ابعاد مدیریت درمانی پریودنتیت بیفزاید.

کنترل بیماری های دهان با کورتیکواستروئیدها

در روش های درمانی با کورتیکواستروئیدها و داروهای تعدیل کننده سیتسم ایمنی، احتمال بروز عوارض جانبی وجود دارد. بنابراین، لازم است همکاری نزدیک با پزشک بیمار وجود داشته باشد. استفاده از استروئیدها در درمان لیکن پلان فرسایشی در یک بیمار بزرگسال مبتلا به دیابت نگرانی قابل توجهی دارد زیرا استروئیدها می توانند مخالف عمل انسولین باشند و منجر به افزایش قند خون شوند. به بیماران باید دستور العمل های لازم در مورد طول درمان با استروئیدها و نیز اندازه گیری مرتب گلوکز خون داده شود. استفاده طولانی مدت از استروئیدهای موضعی (برای مدت بیش از دو هفته به طور مداوم) ممکن است منجر به آتروفی مخاط و کاندیدیازیس ثانویه شود- شرایطی که معمولاً در دیابت کنترل نشده نیز رخ می دهد. هنگامی که لیکن پلان دهانی فرسایشی از بین رفت، بسته به کنترل فرباید مصرف استروئیدهای موضعی را به کنترل فرسایش و احتمال بروز مجدد، باید استروئیدهای موضعی به صوت یک روز در میان یا کمتر کاهش پیدا کنند. داروهای غیر استروئیدی تعدیل کننده سیستم ایمنی (به عنوان مثال، تاکرولیموس، تالیدومید موضعی) ممکن است در مدیریت پزشکی بیماران مبتلا به بیماری مخاط دهان همزمان با دیابت کنترل نشده مفید باشد.

نتیجه گیری

دندانپزشک با درمان صحیح عفونت های دهان و همچنین دادن دستور العمل های لازم به بیماران مبتلا به دیابت برای حفظ بهداشت دهان و رژیم غذایی صحیح، نقش مهمی در کمک به بیماران مبتلا به دیابت ایفا می کند.

 واکنش های حساسیتی دهان و دندان نوعی واکنش غیر عادی سیستم ایمنی بدن هستند که در پاسخ به قرار گرفتن در معرض مواد خارجی اتفاق می افتند. این واکنش ها شامل واکنش های آلرژیک و سایر واکنش های غیر آلرژیک هستند و شدت آنها می تواند از خفیف تا تهدید کننده برای زندگی باشد.

واکنش حساسیتی شدید “آنافیلاکسی” نامیده می شود و این واکنش آلرژیک معمولاً بلافاصله پس از قرار گرفتن در معرض آلرژن ها (عوامل حساسیت زا) آغاز می شود. واکنش های حساسیتی شدید داخل و اطراف دهان ممکن است دامنه وسیعی از ظواهر و علائم بالینی را داشته باشند، از جمله قرمزی یا سفیدی مخاط؛ تورم لب ها، زبان و گونه ها، و یا زخم ها و تاول ها.

 

انواع واکنش های حساسیتی شدید دهان

واکنش های حساسیتی شدید دهان

واکنش های حساسیتی شدید دهان

استوماتیت

از جمله علائم شایع استوماتیت عبارتند از قرمزی و تورم که ممکن است هر بخشی از دهان، از جمله زبان، سقفدهان، داخل لپ ها، و لب ها را شامل شوند. گاهگاهی با تشکیل تاول ها و زخم ها نیز همراه است. افرادی که تحت تأثیر قرار می گیرند ممکن است از احساس سوزش نسبت به غذاهای سرد، داغ، و ادویه دار شکایت داشته باشند.

واکنش های لیکنوئیدی Lichenoid

این نوع ضایعات شبیه لیکن پلان ها هستنذ و از خطوطی کمی برجسته، نارک، و مایل به سفید تشکیل شده اند که با هم مخلوط می شوند و یک الگوی سوزن دوزی شده مانند تشکیل می دهند. گاهی اوقات درون ضایعات زخم هایی واقع شده اند که با خطوط سفید مانندی احاطه شده اند. ضایعات لیکنوئیدی عموماً بیشتر روی مخاط داخل گونه ها یافت می شوند اما ممکن است در کل دهان اتفاق بیفتند.

واکنش های حساسیتی شدید دهان

واکنش های حساسیتی شدید دهان

آنژیوادم Angioedema

آنژیوادم یک تورم نرم، بدون درد و بدون خارش است که معمولاً لب ها، زبان، یا گونه ها را درگیر می کند. این تورم عموماً به سرعت گسترش می یابد و اگر به حنجره منتشر شود و منجر به دشواری تنفس شود، می تواند به یک واقعه جدی تبدیل شود که نیاز به درمان های اورژانسی دارد.

واکنش های حساسیتی شدید دهان

واکنش های حساسیتی شدید دهان

اریتم مولتی فرم Erythema multiforme

در اریتم مولتی فرم هم پوست و هم دهان ممکن است تحت تأثیر قرار بگیرند. ضایعات دهانی به شکل تورم و قرمزی مخاط دهان آغاز می شوند، پس از آن شکل گیری تاول هایی آغاز می شود که مناطق زخم را می شکنند و از بین می روند. لب ها ممکن است متورم شوند و پوسته های خونی ایجاد کنند. ضایعه پوستی معمول “هدف” است یا “ضایعه عنبیه” که از حلقه های متحدالمرکز پوست قرمز تشکیل شده است که منطقه هایی از پوست با رنگ طبیعی آن را احاطه کرده اند. میزان درگیری می تواند آنقدر شدید باشد که نیاز به بستری شدن در بیمارستان داشته باشد.

واکنش های حساسیتی شدید دهان

واکنش های حساسیتی شدید دهان

التهاب لثه سلول پلاسما

التهاب لثه سلول پلاسما به صورت لثه هایی به رنگ قرمز کم رنگ و متورم اما بدون زخم (از بین رفتن سلول های پوستی) ظاهر می شود. این ویژگی های ظاهری به دلیل جمع شدن سلول های سفید خاص خون، به نام سلول های پلاسما داخل لثه ها هستند. قسمت های دیگری که ممکن است درگیر شوند عبارتند از زبان یا لب ها. این شرایط قابل بازگشت با بیماری لثه تفاوت دارد، و علائم و نشانه های پس از از بین رفتن علت ناپدید می شوند.

 

پرسش و پاسخ هایی در مورد حساسیت های شدید دهانی

در صورت بروز واکنش های حساسیتی شدید چه باید کرد؟

باید هر چه سریعتر برای ارزیابی های تخصصی توسط دندانپزشک مراجعه کنید تا مشخص شود تشخیص چیست و تحت درمان صحیح قرار بگیرید. واکنش های حساسیتی خفیف اغلب با داروهای آنتی هیستامین یا داروهای استروئیدی موضعی درمان می شوند. در صورتی که دشواری در تنفس را تجربه کردید، باید بلافاصله به یک مرکز اورژانس مراجعه کنید.

 

چه چیزی می تواند موجب واکنش های حساسیتی شدید دهان شود؟

تعداد زیادی مواد هستند که می توانند موجب بروز این مشکل شوند. شایع ترین آنها عبارتند از غذا، افزودنی های غذا، داروها، محصولات بهداشتی دهان، و مواد دندانپزشکی.

 

آیا غذای خاصی وجود دارد که حساسیت شدید دهان به آنها شایع تر باشد؟

آری. مغزها (گردو، بادام زمینی، بادام، فندق)، میوه ها و سبزیجات (موز، آووکادو، کیوی، انبه، گوجه فرنگی، سیب زمینی)، شیر، تخم مرغ، سویا، ماهی (سالمون و تن)، و صدف (حلزون، صدف، خرچنگ دریایی، میگو) معمولاً از جمله عوامل آلرژی زا در سراسر جهان هستند. آدامس ها و آبنبات ها نیز اغلب با موادی مانند دارچین، نعناع فلفلی، یا منتول طعم دار شده اند، که می توانند موجب بروز واکنش های شدید حساسیتی در برخی افراد شوند.

 

سندروم لاتکس میوه چیست؟

افراد زیادی هستند که به محصولات لاتکس حساس هستند و به برخی از غذاها بویژه میوه های تازه حساسیت زیادی نشان می دهند. آلرژی لاتکس همراه با آلرژی میوه “سندروم لاتکس میوه” نامیده می شود. میوه هایی مانند آووکاو، موز، کیوی، پاپایا، انبه، هلو، انجیر، خربزه، و آناناس همگی با این سندروم ارتباط دارند. اگر به هر یک از این میوه ها حساسیت دارید باید دندانپزشک خود را مطلع کنید زیرا خطر آلرژی به لاتکس در این شرایط افزایش می یابد.

 

چه داروهایی در ظهور حساسیت های شدید داخل دهان نقش دارند؟

حقیقت این است که تقریباً هر داروییمی تواند چنین واکنش حساسیتی را داخل دهان ایجاد کند، گرچه برخی از آنها بیشتر از سایر داروها مقصر هستند. اگر مشکوک هستید که از واکنش حساسیتی بالا رنج می برید، این موضوع را با دندانپزشک خود در میان بگذارید.

واکنش های حساسیتی شدید دهان

واکنش های حساسیتی شدید دهان

چرا برخی محصولات بهداشتی دهان عامل واکنش های حساسیتی شدید تلقی می شوند؟

بسیاری از خمیر دندان ها و دهانشویه ها با موادی طعم دار شده اند که احتمال حساسیت زا بودن آنها زیاد است، مانند دارچین، نعناع فلفلی، اوژنول، و منتول. حتی نخ دندان ها و پاک کننده های پروتزهای مصنوعی نیز ممکن است حاوی موادی باشند که باعث بروز حساسیت های شدید می شوند.

 

چگونه درمان های دندانپزشکی می توانند موجب بروز حساسیت های شدید شوند؟

برخی مواد دندانپزشکی که دندانپزشکان استفاده می کنند می توانند موجب بروز حساسیت های شدید در برخی افراد خاص شوند. آلرژن های احتمالی عبارتند از فلزات موجود در پر شدگی های آمالگام (نقره)، روکش ها و بریج های دندانی، سیم های کمانی ارتودنسی؛ دنچرهای پلاستیکی یا آکریلیکی؛ ترمیم های کامپوزیتی، موادی که برای چسباندن استفاده می شوند؛ مواد قالب گیری، وارنیش ها؛ محصولات لاستیکی مانند دستکش ها و رابردم ها.

 

آیا بی حسی موضعی می تواند منجر به بروز آلرژی شود؟

آری، گرچه نادر است. تنها یک درصد از واکنش های منفی در نتیجه بی حسی موضعی واقعاً آلرژیک تلقی می شوند، و اکثر آنها به دلیل واکنش های آلرژیک به اکثر قریب به اتفاق واکنش های جانبی منتسب به بی حس کننده های موضعی در واقع ناشی از اضطراب بیمار یا پاسخی به منقبض کننده های موجود در محلول های بیهوشی هستند.

 

چگونه می توان مشخص کرد آیا شخصی آلرژی دارد؟

این می تواند یک چالش باشد، مخصوصاً وقتی شما واکنش های آلرژیک خفیف را تجربه می کنید. پزشک شما معمولاً از شما سؤال می پرسد که آیا تاکنون متوجه ارتباط بین قرار گرفتن در معرض یک غذا، دارو، یا محصولات دیگر و بروز علائم مشاهده کرده اید. در صورت لزوم، ممکن است پزشک برای بررسی های جامع تر شما را به یک متخصص آلرژی ارجاع دهد.

 

آیا می توان از بروز واکنش های حساسیتی شدید پیشگیری نمود؟

شاید. بهترین راه برای پیشگیری از واکنش های آلرژیک شدید پرهیز از عامل تحریک کننده آن است. وقتی عامل محرک شناسایی شده باشد این کار ساده است، اما در برخی موارد به سختی می توان به طور قطعی عامل مقصر را شناسایی نمود. برای مثال، غذاهایی که می خورید ممکن است حاوی مواد زیادی باشند که قادر به بروز واکنش های حساسیتی شدید هستند. در این صورت شناسایی عامل دشوار است.