رشد دندان ها و برقراری نظم بین آنها

رشد دندان های شیری از سنین حدود شش ماهگی آغاز می شود و به طور طبیعی در حدود سه سالگی داخل اکلوژن کامل شکل می گیرد. البته میانگین سنی رشد دندان ها متغیر است. به نظر می رسد بین دختران و پسران تفاوت چشمگیری در سن بیرون آمدن دندان های شیری وجود ندارد. نخستین دندان هایی که بیرون می آیند و تماس های اکلوزال را تشکیل می دهند دندان های جلوی دهان هستند.

که به صورت ایده آل وضعیت اکلوزال را شکل می دهند که عمودی تر از دندان های دائمی جلوی دهان هستند، با یک اوربایت قدامی عمیق تر. دندان های جلوی فک پایین در این شرایط با منطقه سینگولوم (برجستگی بزرگ و کاملاً گرد واقع شده در سطح لینگوال دندان ها) دندان های جلوی فک بالا در قسمت مرکزی اکلوژن تماس بیشتری دارند. بین دندان های شیری جلوی دهان فاصله وجود دارد.

پس از بیرون آمدن دندان های جلو، نخستین دندان های مولر شیری داخل اکلوژل جای می گیرند. این دندان ها تماس های اکلوزال را می گیرند تا جایی که دندان های مولر فک پایین نسبت به دندان های مولر فک بالا کمی رو به جلو متمایل هستند. آخرین دندان هایی که در دوره رشد دندان های شیری داخل اکلوژن جای می گیرند دندان های مولر دوم هستند. این دندان ها با فاصله اندکی از دندان های مولر اول بیرون می آیند.

اما این فاصله با حرکت رو به جلوی دندان های مولر دوم به سرعت بسته می شود، که وضعیتی می گیرد که سطوح دیستال دندان های مولر دوم فک بالا و پایین در یک سطح عمودی در اکلوژن قرار می گیرند. بنابراین، برخی ویژگی های خاص یک اکلوژن “ایده آل” دندان های شیری، وقتی کامل بیرون می آیند می توانند به قرار زیر تعریف شوند:

  • فاصله بین دندان های جلو.
  • فاصله مزیال نسبت به دندان های نیش فک بالا و دیستال نسبت به دندان های نیش فک پایین، که درون آن دندان های نیش مقابل جای می گیرند.
  • وضعیت عمودی دندان های جلو، با دندان های جلوی فک پایین که سینگولوم دندان های فک بالا را لمس می کنند.
  • سطوح دیستال دندان های مولر دوم شیری فک های بالا و پایین در یک سطح عمودی قرار دارند.
ارتودنسی مداخله گر

ارتودنسی مداخله گر

از سن حدود ۶ سالگی به بعد، دندان های دائمی جایگزین دندان های شیری می شوند. دندان های جلو، نیش ها، و دندان های مولر شیری با دندان های جلو، نیش ها، دندان های پرمولر جایگزین می شوند و دندان های مولر دائمی به عنوان دندان های اضافی بیرون می آیند. تفاوت هایی بین اندازه دندان های شیری و دائمی وجود دارد که جایگزین آنها می شوند.

دندان های جلو و نیش دائمی معمولاً بزرگ تر از دندان های شیری خود هستند، و دندان های پرمولر معمولاً کوچکتر از دندان های مولر شیری معادل خود هستند. مطالعات حاکی از این هستند که تفاوت کلی در اندازه دو سری دندان های شیری و دائمی، چندان زیاد نیست و به طور میانگین حدود ۳ میلی متر در دندان های فک بالا و کمتر از ۱ میلی متر در دندان های فک پایین است.

با این حال، تناسبی قوی بین اندازه دندان های شیری و دندان های دائمی وجود دارد. رابطه بین فک ها با یکدیگر تأثیر زیادی روی رابطه قوس های دندانی با یکدیگر خواهد داشت. رابطه بین فک ها با یکدیگر در هر سه مرحله نیز می تواند متفاوت باشد، و تفاوت در هر مرحله می تواند روی اکلوژن دندان ها تأثیر بگذارد. رابطه موقعیتی قدامی-خلفی بخش های پایه ای فک های بالا و پایین نسبت به یکدیگر، با دندان های در اکلوژن تحت عنوان ارتباط اسکلتی شناخته می شود. که گاهی اوقات رابطه پایه دندانی، یا الگوی اسکلتی نامیده می شود. ارتباط اسکلتی به صورت زیر دسته بندی می شود:

کلاس ۱- که در آن فک ها بهترین رابطه قدامی- خلفی ایده آل خود در اکلوژن را دارند. (حالت نرمال)

کلاس ۲- که در آن فک پایین در اکلوژن خیلی عقب تر از فک بالا در الگوی اسکلتی کلاس ۱ قرار می گیرد.

کلاس ۳- که در آن فک پایین در اکلوژن خیلی جلوتر از فک بالا در الگوی اسکلتی کلاس ۱ قرار می گیرد.

بعلاوه، دندان ها درون محیط فعالیت های عملکردی بیرون می آیند که تحت مدیریت ماهیچه هایی هستند که عمل جویدن را انجام می دهند، ماهیچه های زبان و ماهیچه های صورت. ماهیچه های زبان، لب ها، و گونه ها در هدایت دندان ها به موقعیت نهایی آنها نقش حیاتی دارند و تفاوت در شکل و عملکرد ماهیچه ها می تواند روی وضعیت و اکلوژن دندان ها تأثیر بگذارد.

شاید این مطلب نیز برای شما مفید باشد:
ارتودنسي كرج

بعلاوه، برخی عوامل دندانی و موضعی می توانند روی رشد اکلوژن تأثیر گذار باشند. این عوامل عبارتند از تغییراتی در اندازه دندان ها نسبت به اندازه فک ها، کراس بایت، وضعیت غیر عادی رشد تک تک دندان ها، وجود دندان های اضافی، فقدان دندان ها، فرنوم لبی، مکیدن انگشت یا شست. مداخله زود هنگام و تغییرات در این ویژگی های اتیولوژیک اساسی می تواند کمک کند از مال اکلوژن ها اجتناب نمود یا در برخی موارد نیاز به درمان را کاهش داد. به همین دلیل، درمان مداخله گر ارتودنسی به عنوان یکی از جنبه های مهم مراقبت های ارتودنتیک ارائه شده است.

ارتودنسی پیشگیری چیست؟

مفهوم و لزوم درمان ارتودنسی مداخله گر، که زود هنگام نیز نامیده می شود، بحث برانگیز بوده است. برخی آن را تحت عنوان مداخله ابزارهای متحرک یا ثابت در دوره های رشد دندان های شیری، اوایل دوره واسط دندانی(دوره ای که تعدادی از دندان ها شیری و تعدای دائمی هستند)  یا اواسط آن تعریف می کنند. برخی پزشکان دیگر معتقدند این درمان باید در اواخر دوره واسط دندانی انجام شود (قبل از ظاهر شدن دندان های پرمولر دوم و دندان های نیش دائمی فک بالا).

انجمن دندانپزشکان آمریکا ارتودنسی مداخله گر را تحت عنوان “مرحله ای از به کار گیری علم و هنر ارتودنسی برای تشخیص و حذف ناهنجاری های احتمالی و وضعیت بد در رشد مجموعه دنتوفاسیال” تعریف می کند. گرچه برخی متخصصان بر این عقیده اند که درمان زود هنگام همیشه مطلوب است، زیرا تحمل بافت و قدرت تطبیق آنها به بیشترین حد خود نزدیک است، سایرین این هشدار را می دهند که هیچ تضمینی وجود ندارد که نتایج درمان زود هنگام با دوام باشند، و اینکه درمان های چند مرحله ای همیشه باعث افزایش طول دوره درمان می شوند.

درمان زود هنگام نه تنها ممکن است منجر به بروز برخی آسیب ها یا طولانی شدن درمان شود، ممکن است حس همکاری و اطاعت پذیری کودک از بین برود. برخی دیگر بر این باورند درمان می تواند قبل از ۱۳ یا ۱۴ سالگی، یا خیلی زودتر آغاز شود؛ نزدیک آغاز تغییر در روند طبیعی رشد اجزاء دندانی. آنها معتقدند درمان فعال در دوره واسط دندانی تنها در موارد مال اکلوژن کلاس ۳، کراس بایت، و مال اکلوژن های کلاس ۲ مطلوب است که همراه با آنها ظاهر چهره به شدت تحت تأثیر قرار می گیرد.

ابزارهای ارتودنسی مداخله گر در طول دوره واسط دندانی

فضا نگهدار

دوره رشد دندان های شیری نقش مهمی در رشد و نمو کودک ایفا می کند، نه تنها از نظر گفتاری، جویدن، ظاهر، و پیشگیری از عادات بد، بلکه در هدایت و رشد دندان های دائمی. حل شدن ریشه دندان های شیری و بیرون آمدن دندان های دائمی یک روند فیزیولوژیکال طبیعی است. وقتی این روند طبیعی، در نتیجه عواملی مانند از دست رفتن زودتر از موعد دندان های شیری، ضایعات پوسیدگی های مجاور، و غیره، دچار اختلال می شود، می تواند منجر به جابجایی دندان ها به سمت مزیال شود و منجر به کوتاه شدن طول قوس دندانی شود که ممکن است به شکل مال اکلوژن در طول دوره رشد دندان های دائمی خود را در قالب فشردگی دندان ها، نهفتگی یک یا چند دندان دائمی، بیرون آمدن بیش از حد دندان های روبرو نشان دهد.

بهترین راه برای اجتناب از بروز این مشکلات حفظ دندان های شیری داخل قوس دندانی است تا زمانی که زمان طبیعی حل شدن ریشه آنها فرا برسد بنابراین، گفته شده است که دندان های شیری به عنوان بهترین فضا نگهدارها برای رشد دندان های دائمی عمل می کنند. با این حال، اگر کشیدن یا از دست رفتن زودتر از موعد دندان ها در نتیجه پوسیدگی بیش از حد یا به دلایل دیگر اجتناب ناچذیر باشد، بی خطرترین گزینه برای حفظ فضا در قوس دندانی قراردهی فضا نگهدار است. فضا نگهدارهای ثابت معمولاً برای حفظ فضای ایجاد شده یک طرفه یا دو طرفه با از دست رفتن زود هنگام دندان های شیری در هر یک از قوس های دندانی استفاده می شوند.

از بین فضا نگهدارهای ثابت متعدد، فضا نگهدارهای بند و حلقه پر استفاده ترین ابزار هستند و نرخ موفقیت آنها بالا است. میله های لینگوال (پشت دندانی) فک پایین که چسبانده می شوند، سیم های کمانی ترنس پالاتال، روکش های دارای یک بخش دیستال دیگر فضا نگهدارها هستند که در آنها از مکانیزم مشابهی استفاده می شود. با این حال، خرد شدن چسب، شکست جوش ها، تشکیل پوسیدگی کنار حاشیه بندها و زمان طولانی مدت ساخت ابزارها برخی از معایب همراه با این نوع فضا نگهدارها هستند.

ارتودنسی مداخله گر

ارتودنسی مداخله گر

برای پرداختن به این مشکل نیز مطالعات متعددی انجام شده اند که نشان می دهند استفاده از چسب های جدید که مستقیماً روی اسپلینت قرار می گیرند می تواند کمک کننده باشد. آنها رزین کامپوزیت هایی هستند که با فیبرهای شیشه ای تقویت شده اند و فضا نگهدارها را ثابت می کنند. Ribbond نوعی مواد سازگار با بدن انسان است که از فیبرهای پلی اتیلن با استحکام بالا ساخته شده اند. مزایای مختلف این نوع مواد عبارتند از سهولت چسبندگی آنها به سطح دندان ها، تکنیک اعمال سریع و استحکام بالا، و تحمل بالای آنها توسط بیمار. با این حال، هنوز تحقیقات زیادی در مورد تأثیر و دوام آنها صورت نگرفته است.

شاید این مطلب نیز برای شما مفید باشد:
كنده شدن براكت ارتودنسي

حذف عادات دهانی

عادات دهانی الگوهای انقباض ماهیچه ای هستند که یاد گرفته می شوند و ماهیت بسیار پیچیده ای دارند. آنها معمولاً با خشم، گرسنگی، خواب، بیرون آمدن دندان ها و ترس همراه هستند. برخی کودکان هم عادات دهانی را برای رهایی فشارهای روحی و روانی از خود نشان می دهند. این عادات شامل مکیدن غیر تغذیه ای (مکیدن انگشت، شست، پستانک، یا حتی زبان)، جویدن لب، براکسیسم ( دندان قروچه) می شوند.

این عادات می توانند منجر به آسیب به ساختار دنتو آلوئولار شوند؛ بنابراین، دندانپزشک ها نقش حیاتی در دادن اطلاعات ضروری به والدین ایفا می کنند. این اطلاعات عبارتند از تغییرات مربوطه در ساختار دنتو آلوئولار و روش های ترک و توقف عادات دهانی. بعلاوه، دندانپزشک ملزم است مال اکلوژن های بوجود آمده را درمان نماید. شیوع عادات دهانی در دختران دبیرستانی و دانش آموزان مقطع ابتدایی به ترتیب ۹/۸۷% و ۳۰% گزارش شده است. عادات بد دهانی می توانند به دو دسته اصلی تقسیم شوند:

عادات دهانی اکتسابی: که عبارتند از رفتارهایی که فرا گرفته می شوند و به راحتی می توانند متوقف شوند و زمانی که کودک بزرگ می شود، می تواند آن را رفتار را ترک کند و رفتار دیگری را در پیش بگیرد.

عادات دهانی اجباری: که عبارتند از رفتارهایی که در کودک تثبیت شده اند و وقتی فشارهای روانی برای کودک غیر قابل تحمل هستند، با این عادت خود می تواند احساس امنیت کند، و بازداشتن کودک از انجام این عادت می تواند باعث اضطراب و نگرانی او شود.

ارتودنسی مداخله گر

ارتودنسی مداخله گر

مکیدن انگشت

مکیدن انگشت شایع ترین عادت دهانی است و گزارش شده است که شیوع آن در برخی جوامع ۱۳ تا ۶۰% است. اساساً، مکیدن انگشت یکی از رفتارهای آرام کننده طبیعی نوزاد است. آنها مکیدن انگشت شست یا انگشت های دیگر خود را از زمانی که داخل رحم مادر هستند شروع می کنند. نوزادان یا کودکان کن سن ممکن است انگشت، پستانک، یا اشیاء دیگر را بمکند. این باعث می شود آنها احساس امنیت و شادی کنند، و به آنها کمک می کند در مورد دنیای خود بیشتر یاد بگیرند.

با افزایش سن از مقدار انجام این عادت کاسته می شود، و بیشتر، در سنین ۴ سالگی متوقف می شود. بین میزان تحصیل والدین، تغذیه کودک، و عادت مکیدن انگشت ارتباط وجود دارد. اگر کودک این عادات را در سال اول زندگی خود آغاز کند، والدین باید به نرمی انگشت او را از دهانش دور کنند و توجه کودک را به چیز دیگری مانند اسباب بازی جلب کنند. پس از سال دوم، مکیدن انگشت کاهش پیدا خواهد کرد و تنها هنگام به رختخواب رفتن کودک یا زمانی ظاهر خواهد شد که خسته است.

برخی از کودکانی که این عادت را متوقف نمی کنند، آن را زمانی ترک خواهند کرد که دندان های دائمی آنها شروع به بیرون آمدن می کنند، اما احتمال ادامه دادن عادت مکیدن انگشت حتی در بزرگسالی هم وجود دارد. بر اساس مطالعه ای که در سال ۱۹۷۳ انجام شد، میلیون ها کودک این عادت را تا قبل از بیرون آمدن دندان های دائمی خود ترک نمی کنند. اکنون، سطح استرس بالاتر از زمانی است که این تحقیق انجام شده است، و از آنجا که استرس یکی از قدرتمندترین محرک های عادت مکیدن است، و اگر تحقیق دیگری انجام شود این احتمال وجود دارد که تعداد کودکانی که مدت طولانی عادت مکیدن را دارند بسیار بیشتر باشد.

مکیدن انگشت دو نوع است:

فعال: در این نوع، فشار زیادی وجود دارد که در طول مکیدن توسط ماهیچه ها بوجود می آید و اگر این عادت برای مدت زمانی طولانی تداوم پیدا کند، وضعیت دندان های دائمی تغییر می کند و شکل مندیبل تحت تأثیر قرار می گیرد.

غیر فعال: در این نوع، کودک انگشت را داخل دهان قرار می دهد، اما از آنجا که هیچ فشاری روی دندان ها و مندیبل وجود ندارد، این عادت با تغییرات اسکلتی همراه نیست.

در مورد عادت مکیدن انگشت فعال، بهتر است کودک سرزنش، تنبیه، مصخره، یا تحقیر نشود، زیرا این روش ها موجب می شوند اضطراب ائ افزایش پیدا کند و متعاقباً بروز عادت افزایش پیدا کند. مکیدن انگشت طولانی مدت تأثیرات مضری روی وضعیت دندان ها و گفتار دارد.

شاید این مطلب نیز برای شما مفید باشد:
 ریتینر یا نگهدارنده ارتودنسی

عوارض جانبی مکیدن انگشت عبارتند از: اپن بایت قدامی، افزایش اورجت، انحراف لینگوال (رو به زبان) دندان های جلوی فک پایین و انحراف لبی (رو به لب) دندان های جلوی فک بالا، کراس بایت خلفی، تانگ تراست جبرانی، افزایش ارتفاع کام (سقف دهان)، نقائص گفتاری، نقائص انگشت (اگزمای انگشت در نتیجه خشکی شدید و رطوبتی که بروز می یابد، و حتی زاویه دار شدن انگشت). شدت تغییرات در روند بیرون آمدن دندان ها در نتیجه مکیدن انگشت با بازه زمانی و طول مدت زمان انجام آن مرتبط است. بعلاوه،چگونگی قرار گیری انگشت داخل دهان، ارتباط قوس های دندانی با یکدیگر، و سلامت کودک روی وخامت تغییرات تأثیر می گذارند.

ارتودنسی مداخله گر

ارتودنسی مداخله گر

تغییرات دندانی در نتیجه مکیدن انگشت، اگر عادت قبل از ۵ سالگی ترک شود، نیاز به درمان ندارند، و به محض ترک عادت، تغییرات دندانی به صورت خود به خود اصلاح خواهند شد. در زمان بیرون آمدن دندان های دائمی جلوی دهان، اگر کودک تصمیم به توقف عادت مکیدن خود بگیرد، زمان آغاز درمان ارتودنسی به قرار زیر است:

  • گفتگوی مستقیم با کودک، اگر به اندازه کافی بالغ شده است که درک کند.
  • تشویق کودک: این می تواند به کودک حس افتخار و اعتماد به نفس بدهد.
  • سیستم پاداش دهی.
  • یادآوری درمانی.
  • ابزارهای ارتودنسی: مرحله نهایی درمان استفاده از ابزارهای ارتودنسی ثابت یا متحرک است، که می تواند نقش یادآوری کننده را ایفا کند و تمایل کودک به مکیدن انگشت را کاهش دهد. برای عادات طولانی مدت یا بیمارانی که برای توقف عادت خود همکاری نمی کنند، ابزارهای ثابت داخل دهانی مؤثرترین عوامل بازدارنده هستند. در صورت استفاده از ابزارهای ثابت یا متحرک، مشکلات احتمالی وجود دارند که ممکن است در طول ۲۴ یا ۴۸ ساعت نخست برای حرف زدن یا غذا خوردن بوجود آیند، و عادی هستند و به طور خود به خود برطرف می شوند، باید در مورد آنها به والدین هشدارهای لازم داده شود. پس از مرحله فعال درمان، ابزار باید به مدت ۳ تا ۶ ماه در جای خود باقی بماند تا احتمال بازگشت به حالت قبل از درمان به حداقل برسد.
ارتودنسی مداخله گر

ارتودنسی مداخله گر

 

استفاده از پستانک

استفاده از پستانک در اکثر کشورها شایع است و اگر در سنین ۲ تا ۳ سال متوقف شود، منجر به بروز تغییرات دائمی در دندان ها نخواهد شد. پس از آن، استفاده از پستانک تأثیرات مضری روی رشد دندان ها خواهد داشت و اگر بیشتر از ۵ سالگی استفاده شود، ین تأثیرات شدیدتر نیز خواهند بود. کودکانی که پستانک استفاده می کنند تمایلی به مکیدن انگشت ندارند. پستانک با عوارض جانبی زیر همراه است:

 

ارتودنسی مداخله گر

ارتودنسی مداخله گر

  • اپن بایت قدامی
  • باریک شدن کام (سقف دهان)
  • افزایش عرض قوس دندانی پایین
  • کراس بایت خلفی
  • التهاب گوش میانی

توصیه می شود در کودکانی که عادت مکیدن انگشت دارند، پستانک جایگزین این عادت آنها شود، زیرا تأثیرات مضر مکیدن پستانک کمتر از مکیدن انگشت هستند. در مقایسه بین پستانک های مختلف، علیرغم ادعاهای صورت گرفته، نشان داده شده است که پستانک های فیزیولوژیک نسبت به پستانک های معمولی هیچ مزیت قابل توجهی ندارند.

جویدن ناخن یا اونیکوفاژیا

جویدن ناخن یکی از مشکلات پزشکی شایع و درمان نشده بین کودکان است. این عادت پس از ۳ تا ۴ سالگی آغاز می شود و در ۱۰ سالگی به اوج خود می رسد. میزان بروز آن در نوجوانی افزایش می یابد، در حالی که پس از آن رو به کاهش می رود. این مشکل در کودکان کمتر از ۱۰ سال ارتباطی با جنسیت ندارد، اما بروز آن بین پسران نوجوان بیشتر از دختران نوجوان است. این مشکل واکنشی در برابر اختلالات فیزیولوژیکال است و برخی کودکان عادت خود را از مکیدن انگشت به جویدن ناخن تغییر می دهند.

مشکلاتی که در نتیجه جویدن ناخن بروز می یابند عبارتند از مال اکلوژن دندان های قدامی، تحلیل ریشه دندان، عفونت های باکتریایی، و تخریب آلوئولار. علاوه بر این، حدود یک چهارم بیمارانی که درد و اختلال عملکرد مفصل فکی گیجگاهی دارند، نشان داده اند از عادت جویدن ناخن رنج می برند. در کلینیک ها مشاهده شده است که پسرانی که عادت جویدن ناخن دارند، بیشتر از دختران، از نوعی اختلال روانشناختی مخصوصاً اختلال بیش فعالی- نقص توجه attention deficient hyperactivity disorder (ADHD)، رنج می برند. این عادت در سنین بالاتر با عادات دیگری مانند جویدن پوست لب، جویدن لثه، یا کشیدن سیگار جایگزین می شود.

کودکانی که عادت جویدن ناخن دارند، باید برای مشکلات روحی و روانی مورد ارزیابی قرار بگیرند. بعلاوه، پولیش ناخن ها یا زدن لاک بد مزه می توانند جزء گزینه های درمانی این مشکل باشند.

0/5 (0 نظر)
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

میخواهید به بحث بپیوندید؟
احساس رایگان برای کمک!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *